Literarishe bleter · 1927-04-01 · 13 (1.4.1927) · p. Seite 253

253 ליזןרוןוישז בלעסער 13 תא אזוי ביליב דײסלעכקײט, און נישס לגנאי, בהמה דוי נעם אראס דעם סאםאװאר... שארביענדיק די ברעםען, שארזשפורענדיק די אויגן, רעדט ער פיס א ױירקנדיקער שסים ײײסער: — אן אוםגעזעענער פאדעם — װי א שיינװעבס־פעדעמל — גיס זיך שון הארגן סון זײן הױכער מאיעםטעט דעם קײםער אלעקסאנדער דעם דריםן א. א. װ״ — גײט אדורך דורך אלע םיניססארן, דורך דין עקםעלענץ דעם גובערנאטאר און דורך אלע ראנגען ביז םיר און אשילו ביז צו דעם לעצטן םאלדאט. מ־ט דעם דאזיקן סאדעס איז אלץ סארבונדן, אלץ פארװיקלט, מיט איר אוםגעזעענער סעסטקײט האלט זיך אויף דור־דורות דעם קייסער0 םלוכה. אבער—די סליאקעם, ײדן און רוסן װאס זענען אונטער• געקויסט דורך דער כיטרער ענגלענדעריקיניגין — באםיען זיך, װי עס לאזט ױך, איבערצערײםן דעם דאזיקן םאדעם, בלוםרשט — זײ האלסן שארן סאלקו םיט איםהדיק־שטילע װערטער םרעגט ער מיך, איבערבויגנ• דיק זיך *ו מיר איבערן טיש: — האםם םארשטאנעף אזוי איז דאם צ־ליב װאס איך זאג דיר דאס? דער בעקער דײנער לויבט דיך, אז דו ביםט, הײםט עם, א קלוגער, אן ארגטלעכער בחור און לעבםט — אלײן. און צו אײך, אין דער בעקערײ, שלעפן זיך דארס סטודענטן, זיצן אפ בײ דערענקאװן גאנצע נעכט. אויב — אײנער, איז סארשטענדלעך. אבער—אז א םךו האי איך בין חלילה נישס קעגן די ססודענטן— הײנס איז ער א ססודענט, און פארגן — א געהילפסיפראקוראר. די םטודענטן — זענען א װוילע חברה, נאר זײ אײלן דך צו װאס גיכער צו שפילן א ראלע, און דעם קײםערם שונאים — העצן זײ אונסערי םארשסײםט? און װײטער קאן איך דיר זאגן... ער האט נישט באװיזן אויחצורעדן — װי די טיר האט זיך ברײס סאנאנדערגעעםנס און ס׳איז ארײנגעק־מען א קלײנער אלטיטשקער םיט א רויטער נאז, א רימענדל אויםן נעקרויזסן קאפ אץ םיס אסלאש בראנםן אין האנט און שוין אביםל בגילוםנדיק. — שפילן םיר אין דאמקעז — האם ער םרײלעך א םרעג געסון און האס תיבף א בליץ געטון פיט זײנע גלײכװערסלעך. — םײן שװער, םײן װײבס טאטע, — האט געואגט ניקיפאריטש םיס פארדרוס, א ברוגזער. אין עסלעכע םינוט ארום האב איך זיך געזעננט און בין אװעקגעגאנגען, דאס כיטרע װײב האט, צומאכנדיק היגסעד מיר די טיר, מיר א קניפ געטון, זאגנדיק דערבײ: — װי רויס די װאלקנס זענען — װי סײער אין היםל איז צעגאנגען א קלײנער גאלדענער װאלקן. נישט װעלנדיק באלײדיקן מײנע לערער, װעל איך םונ• דעםסװעגן זאגן, אז דער פאליציאנט האם םיר א םך דכערער און אנשוילעכער דערקלערט דעם בוי סון דעם פלוכהימעכאניזם. ערגעץ־װו דצט א שפין און סון אים ציט דך דער .אומגעזעענער םאדעם׳, ױאס םארבינדס און םארפלאנטערט דאם גאנצע לעבן. איך האב זיך איגגיכן אויםגעלערנט אומעטום צו שפירן די םעסטע שלײםלעך םון דעם דאזיקן םאדעס. שפעט אין אװנט, נאכדעם, װי פען האט צוגעםאכט דאס געװעלב, האט די באלעבאםטע םיך ארײנגערוםן צו זיך און האזז פיר זאכלעך פודיע געװען, אז ד איז באפולמעכטיקט צו דערװיםן דך בײ םיר — װעגן װאס עס האט םיס םיר גערעדט דער פא־ ליציאנס. א, גאד םײנער: — האס זי א צעטראגענע אויםגעשריען׳ נאכ׳ן אויםהערן פײן גענויען] באריכס און האס אנגעהויבן לויסן װי א םױז פון אײן װינקל אין צװײטן, שאקלדיק םיטן קאפ. (הסםך קיםם) — פאםקודניצעס און אויסגעלאסענע זענען זײ םין דעם לעצטן גאסן־םײדל... און אפילו ביז צו דער קײסערינע... די פלבה שבא איז געםארן צו שלםה הםלך טוױנסער װיארסטן דורך פדבריות צוליב צעלאזגקײט... דאסגלײכן די קײסערין יעקאסערינע׳ הגם ם׳רופס זי די גרױםע... ער דערצײלט אויסםירלעך די געשיכטע פון אײנעם אהײ• צער, װאס האט אין אײן נאכט םיט דער קײםערין דערגרײכט די העכסםע דערהויבונגען אין אםס, פון א סערזשאנס ביו צו א גענע• ראל. זײן װײב הערם זיך צו אויםםערקזאם, באלעקנדיק די ליפן, און שאויסס אונטערן טיש םײן םום םיט איר פום. ניקיםןןריסש רעדט זײער גלאט, מיט געשםאקע װערםער און, עפעס אומבא• מערקט סאר םיר, גײט ער איבער אױף אן אנדער טעמע: — צום בײשפיל: דא איז סאראן א סםודענט סון ערשםן קורם פלעסנעװ. זײן װײב דפצס אפ און זאגט ארײן: — קײן פארשױן איז ער נישט, אבער — אװױלער: — װעחז — דער הער פלעטנעװ. — ערשטנם — נישם קײן הער. א הער װעט ער ערשט װעוץ, װען ער װעט זיך אויסלערנען, אבער דערװײל איז ער א פשוטער םטודענט, װי סויזנטער אנדערע בײ אונז. צװײטנס — ױאס הײסט — א װוילער? — א םרײלעכער, א ױנגער. — ערשטנם — איז א פאיאץ םון א באלאנאן אויך א פרײלעכער... — אפאיאץ םאכס פרײלעך סאר געלט. — שטיל: צװײטגם — איז דער גרויםער הונט אויך אםאל װי א קלײנער... — א פאיאץ איז װי א םאלפע, א שטײגער... — שטיל, האב איך, אגב, נעזאגטי געהערט? — נו, איך האב געהעדס. — איז גוס... נאכדעם, װי ער האט אונסערגעטעניקט דאס װײב, עצהט פיר ניקאסאריטש: — אט — פאך דיך באקאנס םיס פלעטנעװן, — זײער אן א־נטערעסאנסער פארשוקו אזוי װי ער האט םיך שוין נישט אײנםאל געזען פיט פלעטנעװן אויפן גאס, זאג איך: — פיר זעגען באקאנט. — יא? אװי גאר... אין זײנע רײד םילט זיך םארדראס. ער באװעגט זיך האסטיק. עס קליגגען זײנע םעדאלן. איך אבער—האב אנגעשפיצס די אויערן; איך האב געװוסט, אז פלעטנעװ דרוקם אויף א העקסא־ גיאף עפעס אװינע בלעטלעך. שסויםנדיק פיך םיטן פוס, העצט דאם װײבל אונטער ניטרע דעם אלטן, און ער, אנבלאזנדיק זיך, װי א פאװע, צעלאזם זיך אין פליצהדיקע װערטער. די שטיםערײען םון זײן װײב שטערן ייך צוצוהערן זיך, און װידער באםערק איך נישס, װי זײן שסים האט זיך געענדערט, געװארן שטילער, װירקנדיקער. — א פארבארגענער םאדעס — םארשטײםס? — פרעגט ער יי־ און קוקס פיר אין פנים ארײן םיס קײלעכדיקע אויגן, װי עי װאלט דך םאר עפעם דערשראקן. — נעם אן דעם קײםער םאר א שפין... — אוי, װאס רעדםטוי — שרײט אוים די םרוי. — דו — שװײגן זאלםטוי נאר אײנע — דאס רעדט דך נאר