Literarishe bleter · 1927-04-01 · 13 (1.4.1927) · p. Seite 252

3( <לז לןטערארישע בל״טער 252 ײדי״ א איו מ• זילבורג < | מײבע אוביװערסיטעטז ► ► מאקסים גארקי ► 11 — גוס, װאס דו האסש אװעקגעװארפן די ביכלעך• ־זןןלן קענדיק באסעםס, װי םען קוקט פאר די חגאות אויף א געקוי׳ לעטער גאנז. — האםס ליב בו לײענען, האב איך געהערט?—האס עו געסרעגט.—װאם פאר אביכער, לםשל? אשטײגער—װעגן לעבן פון די הײליקע, אדער די ביבל״ איך האב געלײענט די ביבל און ,טשעטי מינעאי׳—דוןס האט ניקאפאריטשן שטארק סארחידושט ׳ין, קענטיק, געסוםלס זײנע געדאנקען. — נו יא׳ כשרע זאכן—אױ גידלעך צו לײענעןו און גראף טאלססאים ביכער איז דיר נישט אויסגעקומען צו לײענעןי איך האב אויך געלײענט טאלםסאיס, נאר־-גראד האס זץי ארויסגעװיזן—נישט דאס, װאם ם׳האט אינטערעםירט דעם 9א• ליציאנט. — גו, דאם -לאםיר זאגן-זענען געװײנלעכע שריפשן, װאם אלע שרײבן, אבער אין אנדערע, זאגס מען, טרעס עו ארוים קעגן די גלחים,—אט זײ װאלםטו אלײען געטוןי ,אנדערע׳, געדרוקטע אויף אהעקטאגראף, האב איך אויך געלײענס, אבער זײ זענען םיר געװען לאנגװײליק, אגב, האנ איך געװוםט, אז װעגן זיי לוינט נישט צו פארפירן קײן שפועס מיט דער פאליצײ. נאך עסלעכע שפועסן, װאס זענען פארגעקופען צװישן אונז גײענדיק אײפן גאס, האט דער אלטער םיך אנגעהויבן פארבעטן צו זיך. י — קום ארײן צו מיר אין פײן הײזל טרינקען א גלעזל טיי. איך האב, געװײנלען/ םארשטאנען, װאס ער װיל סון פיו, מיר האס זיך אבער געװאלט ארײנגײן צו אים. איך הןןב זיך באראטן מיט קלוגע לײט, און ס׳איז באשלןןסן געװארן, אז אויב איך זאל זיך אפזאגן פון זײן פרײנטלעכקײט,—װעט עם דיקי ארויםרוםן בײ אים א חשד אויף דער בעקערײ. און אט,—געפין איך םיך צוגאםט בײ ניקאפאריטשן. א דרימל פון דעם קלײנעם װינקל סארנעפס ארוסישער אויװן, גאך א דריטל—א ברײסע בעט אונטער אסיטצענעם םארהאנג, פיע אבארג קישנס און רויםע ציכן, און דעם איבעריקן שטח באפיצס א שאפע פאר כלים, א טיש, צװײ שטולן, און א באנק בײם םענ־ ססער. ניקאפאריטש זיצט, אויסגעקנעפלם דעם מונדיר, אױף דעו באנק, פארשטעלנדיק םיט זײן גוף דאס אײנציק קלײן םענססערל, נעבן מיר—זײן פרױ, אװײבעלע םון א יאר צװאנציק םיט אהוינן בוזים, א רויט פנים, כיטרע שלעכטע אויגן, סון עפעס א םיןדגזו ליליע-פארב, די שטארק׳רויטע ליפן אירע זענען קאפריז אננע• בלאזן, דאם שטימעלע בײז׳טרוקן. — ס׳איז פיר באװוםט-זאגט דער פאליציאנט,—אז צו אײן אין בעקערײ קוםט ארײן די קװאטערקע םײנע, סעקלעטיע,—דאם איז א מײדל א צעלאזנס און א סאםקודנע. אלע װײבער—זענען פאסקודנע. — אלע?—פרענט זײן װײב. — נישטא פון זײ קײן אײנעי—באשסעטיקט ניקןןסאריטס אנטשידן, קלינגענדיק מיט די מעדאלן, װי א סערד םיט ױ גלעקלעך פון געשפאן, און, אויסזופנדיק דעם טײ סון טעצל׳ חזרט ער געשמאק איבער: זײ בעסער םײז פרעסן:—זאגס דער בעקער. אבע־—נישט שוין׳זשע חלופען זיך דיר גאר קײן חלוםות נישט; מסתמא — חלומט זיך דיר,—אבעי—דו ביםט אבאהאלטענער: ח־זק. חלופות דערצײלן- איז דאך די אומשעדלעכססע זאך, דא איז נישטא פארװאס מורא צו האבן... ער איז זײער פרײנטלעך צו פיר, דוכמ זיך_ער האט אפילו דרך־ארץ פאר מיר. אדער—ער האט םורא פאר מיר, װי פאר אן אויפזעער פון באלעבאם, כאטש דאם שטערט אים נישט פינקט־ לעך צו גנבענען סחורד׳. די באבע איז געשטארבן. איך האב זיך דערװוסט װענן איר טויט אין זיבן װאכן ארום נאך דער קבורר״ דורך מײגעם א שויעססער׳קינדם אבריװ. אין אקירצן בריװעלע- אן קזןםעם — איז געװען געשריבן, אז, קלײבנדיק גדבות בײם ארײנגאנג פץ קלויסטער, איז די באבע געפאלן און זיך צעבראכן א פוס. אויפן אכטן טאג איז ,צוגעפאלן די בראנד׳. שפעטער האב איך זיך דערװוסט, אז בײדע ברידער און די שװעסטער מיט די קינדער ־ ױנגע, געזונטע םענטשן—זענען געזעםן בײ דער אלטער אויפן קארק, לעבנדיק פין די נדבות, װאם די אלםע האט צונויפגעקליבן. זײ האבן נישט געהאט קײן שכל צו רופן א דאקטאר. אין בריװ איז געשטאנען-. .כ׳האט ױ פקבר געװען אויפן פעטראפאװלאװער בית־עולם, װו מיר אלע האבן זי באגלײט. די אריפע לײט האבן זי ליב געהאט און האבן געװײנט. דער זײדע האט אויך געװײנס. אונז האט ער אװעקגעטריבן. און אלײן איז ער געבליבן אויפן קבר. כיר האבן דורך די קוסטעס געזען, װי ער האט געװײנט. ער װעט אויך באלד שסארבן׳. איך האב נישט געװײנט, נאר-איך געדענק-פונקט, װי אן אײז־קאלטער װינס װאלט מיך דורכגענוכען. בײנאכט, זיצנדיק אויף א שטוים האלץ, האט זיך פיר שטארק פארגלוסט דערצײלן װעםען עס אױ װעגן דער באבען, װעגן דעם, ױאם פאר א הארציק• קלוגע זי איז געװען, א פאמע פאר אלע מענטשן. א לאנגע צײט האב איך געטראגן אין הארצן דעם דאזיקן שװערן פארלאנג, אבער דערצײלן איז נישם געװען װעםען און אזוי האט זיך עס איבערגעברענט אין מיר, נישם ארויסגערעדטערהײט. איך האב זיך דערםאנט אן די דאזיקע טעג פיט אסך יארן נאכדעם, װען איך האב דורכנעלײענט א. פ. טשעכאװס אװי־נדער• לעך־עכסע דערצײלונג װעגן א פורםאן, װאם האט ײך דורכגע־ שפ:עסט פיס זײן פערד װעגן דעפ טויט פון זײן זון. און עס האט מיך פארדראסן, פארװאס איך האב אין יענע טעג םון בי• טערן ק־פער נישט געהאט נעבן זיך קײן פערד, אדער א הונט, און ױאס םיר איז נישט אײנגעפאלן צו פארםרויען זיך פיט מײן םרײער פאר די פײז, װעלכע זענען געװען אין דער בעקערײ אהיפש ביסל, און איך האב פיט זײ געלעבט אין די פרײנט• לעכסטע באצױנגען. ארום םיר האט זיך װי א ר־יב־פויגל אנגעהויבן ארומדרײען דער פאליציאנט ניקאפאריטש. א שטאלטנער, א געזונטער, מיט אזילבערנער בארשט האר אויפן קאפ, מיט אגעז יכסער, פינקס־ לעך-צוגעשארענער בארד, האט ער געקוקט אויף מיר, צוטשמא־