Literarishe bleter · 1927-04-01 · 13 (1.4.1927) · p. Seite 243

243 לים?ר*רישע נלעסןר 13 זא וועל־ין מיר יד־יאזן אונטערגיין? ו>יבם8ו1ים מים ן װענדונג בו דער ברײכער ײזיכער;6נכלעכקײם. נװײ יןר זענען די איניניאטןןרן סינם י. װ. א. נעװען םארקןכט אין דער *רגעם גיפא, אין נישט געװ$לס און נישם דערלןזס ם׳וןל #עעלירן עו דער ײדישער געזעלשאפם נןך מןסעריעלער הילף. מ־הוןט םירא נעהאט עו רעדן װעגן אר• בעס, ם׳ה$ס געחןלט איבערצײגן פיס *רבעט. $גער װ*ם * טןןג צעװאקסס זיך #לץ־םער דער י. װ. א., װ*קםט *ריבער די בצינעא־ראמען, און *ן ברײסער געזעלשאםסלעכער מיסהילף װעס םען ם ו ז ן א ו נ ס ע ר ג יי ן, אין הײנםיקן נוםער ,ידיעית׳ הןןבן םיר צום ערשםן פ$ל * װענדונג פון די םוער פוגם י. װ. א. םכח * ברײםערער מאםעריעלער #קציע לם1בת דעם אינססיטוט. רי עגערגישע װיל• נער םוער זענען םיד• און זענען מער נישם בכח #לײן װײסער צו סרןנן אויף די אײגענע ילײצעם דעם גרייםן קולםור-בנין,- באדןרף מען זןן אונסןרצושסעלן נײע פלײצעסו םונקם װי ם׳וענען אוםגעריכט נעקוםען הונדערםער זןוםלער םון שםעם און שטעסלעך צון געברןכס ציגל צום בנין, ד#רפן איצם קופען הינדערםער און הונדערםער, װ*ס זןלן גיבן די םעגלעצקייט םון די צ י ג ל בויען דעם ב נ י ן גו6א• אייסער דעם. מ$ם די געזעלשמפםן, קולםור-אינםטיטוציעם, םרנסים אין די קהלית ד*ר6ן *דורכםירן 8 שסענדיקע שםיצע ם*רן י. װ. א. אין זײ■ ערע בודזשעסן <די צ. י. ש. א. און א1יך דער װ*רש. ײדישער לים• #*רײן ה*בן עס סײלװײז שיין געסון), דארפן איצס די פרײנם פון דער ײדישער קולסור גלײך אן קײן שום א ם י• 8 ל ם זיך *לײן ב^שםײערן םיס אײנם$ליקע םוםעס און א1יך םיט * שםענדיקן חודש״ןםצןל. די נאנצע ײדישע םרעסע אין ג$ר דער װעלם, װעלכע װײזם 8ר1ים 8 פאראינםערעםירונג פיםן ײד. װיס• אינסםיםום, פוז איצס, אין צוזןםענה^נג םיס די 2 י$ר *רבעם, װעקן דעם ברײםן ײדישן ע1לם און פארלםנגען, *ז דער אינםסיסוט, װעלכער ה$ס צװישן זײגע םיסארבעסער די סןורשםײער םון **רשײדענע נרואירונגען און ריכםונגען-םון לינקם בלז רעכםם,— ז$ל װערן אן ענין םון דעם ג$נצן ײדישן $6לק. ז$ל יעדער א־ינער אין װארשע און אין §ר$װיגץ, אין םיילן און אין א1יסל*נד נלײך עםעם סון ם*ר דעם קױם און נו$ר דער בםםעססיקונג 6ונם ײדישן װיסנשאםםלעכן אינםסיםום,— $ם דער נס 6ון אונזער ײדישן קולטור־ש6$ן. םיר ס$רן נישם ל$זן אונםערגײן דעם ײדישן װיםנשאםט• לעכן אינססיסוט, װעלכער ה$ט אלע םעגלעכקײםן 6*ר װײםער• דיקן װ*קםן, פ$ר װײםערדיקער *גסמיקלונג; ז$ל יעדער אײנער םון, װ$ם ער ק$ןו ל$םיר העלםן די חברים 6ון י.װ.א., זײ ז$לן םיס םער ענערגיע און םים פרישערע כ ח1ת ק$נען פ$רזעצן זײער גרויסע קולסור־^רבעם.*) נ. מײדל *) רעימה 6ין די בעלטער# װןס זענטן ש1ין געזאמלט לט1בת דעם י. וו. *. *1יף זײס 262. 6ארלאג ב. קלעצקין, װ$רשע א■ נ. גנעסין אפרים מרגלירת (״אצל׳) סו, דזעכרןאלש י• מייךל םר-ז 3 גילדן *דרןם: פצ!>1/ו\1316י1 ,סנופנגזם/^ "ז6ו1ס01מ צװײ י$ר װערם געסון דל שםילע, $ב,ר םיפגר$בנדיקע, ענערנישע $רבעם 6ונם ײדישן װיםנש^פםלעכן אינססיסוס, װ$ס *יבערר$שס איצם *לעםען םים דעם גר1יסן פארנעם און די קןלאם*לע רעזולס$סן. $ן קײן שום םופל, $ן קײנע ■1יקן װערם ךװך געצײלסע םענסשן, בײ דער פיסה־לף םון איבערגעגעבע• נע לפד*װ$װניקעס-ז8פלער א1יף די ערםער, אויםגעשסעלס 8 נר*נדיעזער ײדישער קולםור־ננץ. אײן םעקזיע ג$ך דער $נדערןר וזערם געגרינדעס, אײן ק$פ םיע נ$ך דער צװײםער װערט *ויפגעשסעלם, עם װערן צונ1יפנעקליבן ס1יזנםער ד$קוםענסן, סאטערי8לן, זעלטנקײסן, װ$ס װערן נרוםירס, סיססעם^םיזירם *ין רעגיסםרירם. אין לויף פין די קנ$םע צװײ י$ר איז א1יף דעם נעביס 6ון צינ1י6זאםלען פ$רקל$רישן, םיל$ל$גישן און עסנאגראםישן מאםעריאל א1יםגעסון געװ$רן פיל םןר, װי אין די פריערדיקע צענדליקער י$רן. און םען ה$לם ד$ך ערשס בים *גוז1ינ, עם זענען ד$ך ערשם $נגעםערקם געװ$רן װעגן, ■לע• נער, םעס$דן םאר װײסערדיקער $רבעס. נישס פ$ר די לעזער םון די .ליםער^רישע בלעסער׳ ד$רף םען דערצײלן װעגן דעם ײד. װיסנ. אינססיםום. די ארבעס סונם י. װ• א. איז נסדר םונם *נד,1יב $ן אלזײםיק ב$ל1י5סן געװ$רן אין אונזער מ$כנשריםס. די םוער ס נם ײד. װים. אינםםיסום זענען פןרשיכורם 6ון די דערגרײכםע רעזולם8םן.קײנעם איז גןינישש אײנגע86לן, 1> אין ל1יף 6ין $>$ קורצער צײט, בײ ןזעלעכע שװערע 80• סעדיעלע כפדינגונגען, ז$ל פען $ז1י פיל ק$גען א1י6סון. איצם עסײען םיר בײ נרויםןרםיקע און רײצע *רכיװן און ביבלי$• סעקן, װ$ס זענען װי דורך $ כישוף אוישגעװאקסן, בײ װיכםי־ קע־װ$ניקע װיסנשןפסלעכע *רבעסן, װ$ם ײדישע אין נישם• ײוישע װיסנשןפםלער שםעלן־צו פ$ר דיפןרשײרענע שריפםן, װ$ס דער ײדישער װ*םנשן6םלעכער א־נםשיםוס ד.$ם *רויםנענעבן *ון גים ןרויס. ש1ין די ערשםע צונויפנעזןםלםע םןסעדיןלן ה$בן בא־ װיזן, װ$ם םןר 8 ק$ל$סאלע קולסור־רײכםיםער עם זענען צע• זײס און צעשםרײס אין די קאפערן םון די $6לקס־א1צר1ת, װעיכע ק$נען אין ל1יף פון י$רן גײן לאיבוד, און װעלכע פ׳קאן, ם׳דפרף און'פען םוז יזיכף צונייפקלײבן אין פ^רהיםן• ש1ין די ערששע דערגרײכסע רעזולםפסן ה$בן בפװיזן, *ז םיר זענען פיל רײכער, ק$םפליצירסער, שעםערישער, װי םלר םײנען. ש1ין די ערשםע צײסיקע םרוכם םונם י. װ. א. — ד$ס לןנדוי• ביך — ה$ס דערהויין אינזער קילםור־$נזען בײ אײגענע און סרעסדע, בײ פרײנם אין פײנס. די ײרישע שפר8ך*װיכנש8םס, די *לםע ליםערפטור־נעשיכםע, װ$ס איז ל*נגע צײסן געװען נעיקר *ן ענין פין זײםיקע.םרעםדע .8נסיקףליבה$בער' איז *ריבער א1יף איר נ^סירלעכן ײדישן ב$דן, און יענע זײםיקע• £רעםדע זענען צום ערשםן ם$ל 8ר$פנעקיםען צו אונז, זײ זענען געװ$רן אונזערע אורחים בײ א ו נ ז ע ר ע טישן. דער פיעססיזש 6ין ײדיש א־ז מים$ם$ל א1יםנעװ8קסן אין דער ײיסנבןפס־װעלס, און $ רײ $ננעזעענע נישס־ײדישע קולסור• *ינסשיסזציעס אין חיכסיקע װיסנש68סלער ה$בן זיך גענוםען יעכענען מים ײדיש, םיסן ײדישן װיסן. און םען ה$לם ד$ך ער״ ס נײ.נ $נה1יבן םען םום ד$ך *רבעס נ$ך די בחדרי־חדרים, $ן ק״ן םוס 6עססן 86רזיצערםן בודזשעס, $ן קײן שים ברײםער נעזעלשאפסלעכגר אונסערשסיצוננ. אבער צי די איניצי8ט$רן װילן, צי זײ װילן נישט-ס׳איז בעקי-ען די צײם, דער ײדישער װיםנ*68םלעצער אינסטיסום ז$ל