Literarishe bleter · 1927-03-18 · 11 (18.3.1927) · p. Seite 203

203 ליסורוריװ נל*ם*ר װ זא געיײענס דינסערם *ין געשריבן װי זײ... װער ט׳װעט דח־גקוק! םײגע מעדק, מעס באםערקן *גר1יםן םןנגל אין *וםרו־, װןם איך האב גישם אויסגעהערס *רויסדוװײזן דעם לעבן 6ון *ן *רסיסס, א שרײבער. דעם ארת זןננדיק, ד־ כיבירים, װןם די געזעלשאפם װײזס אריים אזעלכע םענםשן, זענען 6*ר םיר א מוגדערלעכע גײעם. אין װײס, מאס דאס איז א דיכסער, װײל איך בלן אלײן א דיכסער, — איך שסעםאל עס. א דיכסער איז, קורץ געזאנם, א לײדיקגײער, א אוםניעיקער אין אלע םינים בא- שע6םיקונגען סון ערנססע מעגסש;; זײן גײסם, װאס פארנעםס זין נאי םים נישםיקע זאק, דינס נישט דע־ פלוכה. נאר ער האלם אונסער רעמאלוביאנערע געדאנקען, ער האם אבילו נישס דעם חיב עו זײן באזונדערם אינםעליגענס. להיאוך, עס סרעםס זיך, אז ער קלערם ■אמעיעך און בעגייגן, װי געװײנסלעך אין- איבריקנס איז דאם אין תיך א קינד, װאש איז נענײגס בו אלע משוגעתן, א שארלאסאן, 6אר מעלכן מ׳דארף זיך, יין יעדן םרם, היםן, און װעלכער סארדינם םבד דער געזעלשאםם א סאראכםנדיק שםילשסילשװײגן און דעם אמת געזאגם הא6ט ער נישם א1יף עםעס אנדערש. כאטש א 6אקם איז עס: די געזעל• שאםם ערלויבם אזעלנע טענסשן בו לעבן אויף איר ש1יס, בו האבן א באדײסונג און עו דערגרײכן דעם העכססן מוילשםאנד. איך װאלם זיך נישס באדאר6ט קלאגן זיך, איך גענים דאך אלײן םון דעם. אבער דא• איז נישם א־ן ארדנוננ. דאס איז א אנרעגונג עו 6ארבד;כנס און א נםיין םאר ערלעכע םענסשן׳.— אס אז1י האם טאםאס םאן אויסנענוםען זיך אלײן און דעם שרײבער אין זין. - אבער עס איז נאר א שם־ל בי־ אים, א שםיל םים זיך. סאםאס םאן איז נישם נאר א געניאלער שרײבער, גאר א1יך א םענסש, מאס סדעס אר1יס קעגן יעדער באגאנגענער עװלה, סארםײדיקנדיק די גערעכסיקײם. אץ אר״ ארבעסן האם ער אגעסירס םאר דעד אידעע 6ונם װעלס-שלום. עס איז באםת עו באדויערן, װאם קײן אײנע 6ון סאםאס םאנס װערק איז נישסא אין ײדיש— נ• ב-ל• א ן דער 6רײער בײם, *ולינ םארװײלן זיך. אין אמנס—םאנסש אן דאםינא. נאכן גוריקקופען קײן םאנאכױם, אן אםגעברענסער, אן א ־סגעדארסער און גענזנ םארארעמסער, בין איך אשסיק עײם גזװען אםיסארבעסער םונם ,סיםםלי*יםימוס'.-איר דאס געזען ס יי בהדרגהדיקן םאלן-אזן איך האב זיך דערנענסערס *ו דעם ס'רגיקםםן-לעבנס־יאי• און איצסז מײנסז *י זעם איר םין א צונעשלאנענעם, רים קראנקע א1יגן, םים א שאל ארום דןם האלז, *מישן אנ־ דערע םארלוירענע םענסשן אין א קאװיארניע םון אנארציםםןז ן ארויםגעװארםענעם אייף דער נאס, װי עס װאלם באדארםס *י זײןז נײן. עס סראגש זיך ארום םיר ארום. םײן גליק איז נ־שם *ום םארגלײכן. צ-האב חתונה געהאס, םײן מײב איז א ױנגע, אן אויםערגעװײנםלעך שײנע םרינצעםין, — א1יב איר װעם גל1יב;;-א סאכסער 6ון א א ניװערם־םעג-םראםעסאר, גן• ענדיקס אן אונימערםיםעס־םסודױם; זי מארסס זיך נישם םים איר םאן, זי האס םיך נאשאנקען םיס 6ינף קינדער, װאס דערציען זיך אױםגעצײצנם און זאנן צו אנוסע צוק־נ*ם. איך האב א הערלעכע מוינונג, װאס האס אגוםן אויםזיכם, םים ןלעקררי•!ייםעס, םיס א םןדערנעם קאםםארס, םים דער שענססע אי ף דער װעלס םעבל, דיװאגעס, בילדער. איך גיב אר1יס באסעלן פײנע דרײ ריזיקע נאדינערס און א שאםלענדישן םאםםוך... םײנע נסיעוח זענען סרױםםן. די םראװינ*יאנעלע אקאדעםיעם לאק ם־ך אײן, איך האלם רעדעס אין א שװאר*ן אנ*וג, םען?פלאדירס םיר, וזען איך באװײז זיך. איך בין צוריקנעקוםען אין םײן הייס-שםאס. אין גרויסן קאסינא-זאל האם מען א1יס- 6ארק1י6ס אלע םלע*ער; ם׳האם םיר דעילאנגט לארבער-בלוםען, ױנגע א6י*ירן אזן מײבער האבן םיס כב1ד-נע6ילן םיך געבעםן, איך זאל זיך םאנאנדערשרײבן אין זײערע אלבאםען און א1יב א ך מעל פארגן באקופען אן ארדער — מעל אין אים פיס עינסם אננע&ען• און דאס אלץ צזליב װאסז םים מאס םאר א םיסלז סאר• ױאסז איך האב זיך נישם נעענדערם, און גישם סארבעםערס. *יך האב מײסער געסון דאס, מאם תםיד, כ׳האב נעסרויםס, ווי אלט איז דער ״זײדע״ אװ פװ װאנעז שטאמט אט דערנאמעז ק. מרמר / ניו-יארה .םשוגענער םילאזאף׳ איז גןנוירן א־ן םינםק דעם 29״םן ױלי, 1825, און דער זײדע א־ז נאר געבוירן נעװארן אין יאנעװע, קאװנער גונערניע, דעם 12־םן אויגוםט, 1856 און איז פיט 31 יאר װנגער 6אר יענעם. נאר דער עלשערער ארבעםער לאזם זיך נישם אינעררעק, ער איו אן אלםער םארעיער 6ין ד־רן. ער האט נעלײענם דעם זײרנס ״*עשלאגענע געדאנקען״ 6ין א.םשיגענעם פילאיאף״, װען זײ וענען נאך געװען נעררוקם אין לאנדאנער ״ארנעטער 6יײנט״. ער אליץ, רער עלטעיער ארבעטער, האם טאקע דא• םאלם נעװרנט אין לאנדאן אין ער נעדענקם נאך רעם געװאלםיקן אײנדרוק, װאם יעדער ,םשונעת האט נעםאנט אויף די לאנרא• נער לדישע ארנעטער מאסן, — איר 6יערם דעם 70 יאריקן גענורטםטאגז—רעדט *י טיר אן עלםע־ רער ארבעטער.-דאם םוז זין אטעות. רער זײרע איז שוץ געװים אלט הונ־ דערט יאר. ער םאצם םיר א חשבין, אז אץ יאר 1889 האט דער זײרע געשרינן, אז ער (רער .םשונענער 6י• לאזאף׳) איו שוין אלט 64 יאר. נו, איז ער דאך שוין הײנם זיכער איבער ^0* * ז דגרערם יאר אלם. דעדקלןר -אין רעם ארנעםער, אז דער וײדע האם עקסטרא א;זשז־נלש דעם .סשונעגעס םילאזאף• 6אר א זקן. דעד