Literarishe bleter · 1927-03-11 · 10 (11.3.1927) · p. Seite 194

10 'א ליסװוריסנ נלזסז ר 194 און אוגסערגעמןרםן אים א םםזרל א,לאםעדװאװניק׳, ד*יף ער מעגן אח־ױת ניזום רעדען. דןוס םיס ,אחרלת• פןןרט זיך ניסס. און איעס װענן א. ם. סוקס מיםנשאסםלעכעי יעק׳-יע םכ1ח דעם ,אלגעםײנעם און װעזנטלעכן סין דער דןזיקער 6ו *• נע׳, װי ער דריקס זיך א1ים, — ד. ה, צי דןרף די לינע• ראםור באשםײן בלויז 6ון חכפהלעך און ספידלעך ןדער סראנן א1יף די פלײבעס אחריותן 6ון נאציןנאלע און םןזיאלע ■רן• בלעמען, װי עם םוען םאלער, בארבים, סראנק, אנאסאל 6רא:ס, נארקי א. א• די סראגע איז אבסאלום קײן 6ראגע נישס. — םען קק נישט ארויםשםעלן קײן רעבעפסן 6אר קינסםלער, אנװײק זיי, װי אז1י זיי דאר6ן שרײבן. — אם איז, לםשל, נארקי נר1יס אין זײנע שילדערונגם־װערק זװעלכע האבן םםילא אידעען, װי יעדעס גוט װערק) און גאנץ שװאך אין זײנע םפעביילע אידעען-װערק <די םוםעי). און אס זענען געסהע און שילער און איבםען א־דעען־םרעגער און זענען דערבײ די װעלם״םײססער. אלזא, קײן שום אר1יסדרינגענישן און קאנסעקװענדן־ ביהענישן קענען דא נישס װערן נעניםען אין אכס. װי אײנער קאן, אז1י שא6ס ער. — װער עם שילדערס און װער עס םראגם נאביאנאלע און סאביאלע אחריותן *1יף די אקסלען. אבער אין דעם גײם עם םאקע. —? םעןןדארף קענען םראגן אחרי1תן, און םײן 6רײנם 6וקם, זאל עס פױ םיחל זײן, קאן עם נישם. םוקס שרײבס זײער נוט נאװעלן 6ון לעבן. זײן דערזײ■ לונג ,װינםער׳, װאם איז נישט *ויםן בו םראנן םאביאלע זוין נאביאנאלע אחרױתן, האם םער קינסםלערישע אחרױת יי1 אידעען, אויב 6וקם װיל דװקי, — אײדער די דערבײלונג .וי לאסס׳, װאס האס זיך סארפאסםן בו אחרױתן און איז נע6*ין אונטער דער פשא. — איך בין קײנפאל נישם קײן אנהןנגער 6ון שילדערונגען לשם שילדערונג. איך האב עם א םך םאל אין ארסיקלען דעיי פאנס. א. ם. 6וקס קאפוליער אנבוהערןנישן װענן ,חברה אין חנםהלעך ליםעראםור׳, םײזל-שילדערונגען א. א. װ. — וװין א1יף םיר אקנאפע סעולה האבן. ײ• אײנער קאן, אזוי םאנט ער שבת—דאס איז א נאס־זאך — און די םשלים פון די גר1יסז אײראפעלשע לאססיטרעגערישע און אחרױת־םרעגערישע *ערן־ װאס סוקס רעכנס א1ים, קענען נארנישם ענדערן אץ דעם זי1■ װעגן סוקס ,לאםם׳ איז פיץ םײנוננ, װי איך האב אייס■ געדריקס אין םײן ארםיקל איבער די ,שריסםן׳. עס האס נז• הײסן, אז *. ם. 6וקס, װעלכער סילם זיך שסארק אין יײמ שילדערוננען, האם געדאר6ם פארשםײן, אז די לאסם 6ון וזי װעלם איז נישם סאר זײנע פלײבעס. אבער דערםים האב יױ בשום א61ן נישס געםײנס םאכן א פרינביסיעלע פראגע יי1 אנסװיקלען א קאנבעסביע, געב1ים א1יף סוקסן, אז אידעען זענזן סרײף. 8וקס האס עם נעדאר6ם סארששײן. ,וףי לךייפז בוםיזא• — און נישם פארשםעלן זיך םים די ברײסע פלײמי סון די אײראפעישע ,סני׳• װאס שײך דעם עבם װערם 6ון ,די לאסם׳, איז עס דיו בלויז םײן םײנוננ. םײן פרײנס 6וקס קאן דאך האבן אן אניזי םײניננ• כ׳םײן, אז דאס איז אײגנםלעך אלץ, װאס כ׳האב געײאמ זאנן. , יזאל זײ נישם ליגן אפילו אין דער לינקער פאה. עס זאל זײ ליבער פארינטערעסירן ד־ הארבע םראגע: בי איז דאס באגראבן 8ון םויסן םײזל געשילדערס לויס אלע כללים 6ון קונסס, בי נישס. נו, םהיכא תיתא. 6ון דער אנדערער זײס אנןד זענען א1יך דא לעבעדיקע םענסשן ,װעלם־םארזארנערס׳ םיס נעס־לן און נעזעלשאפםלעכע אחרױתן, װאם זײער שװער און גערעכש לעבן איג פונקט אז1י בארעכם־קס בו בלען א1יף זיך די א1י6םערקזאםקײם פונם קינססלער, וױ דאס ם1יםע םײזל. װארום א1יך די דאזיקע םענסשן זענען גאסס באשע6ענישן און װילן האבן זייער תיקון אין דער ליסעראסור. און י. י. זיננער האש זיך נישם װאס בו שרעקן• די יידישע ליםעיאםור װעס דער6ון גארנישט לײדן. זי װעם העכםסנם בארײכערם מערן םים נײע זײער ערנסםע פענסשן־ םיפן, מים נײע אידעען אין אידעאלן. (װעלכע זענען אץ דער ברײםער װעלם, אגב, ש1ין לאננ נישם קײן נײעס). װאדום אין דער אמתן אױ די ױנגע ילדלשע ליםעראםור אין דעם פרס, באזונדערם אין פ1ילן, שםארק הינטערששעל־ק. םיס קלײנע אויםנאטען חנדלם םען נאך אלץ םיםן בעבראכענעם אינסעלי• גענם. גשסאס אים ענדלעך בו דערהרגענען), אדעד סען רום אין נחתדיקן שאטן פון אםאליקע אידיליעם, װאם זענען לאנג ש1ין ח־וב געװארן און ס׳איז נישסא ש1ין 6ון זײ קײן זכר. םען שרעקם זיך 6אר דער רויער, זידנדיקער, לעבנם־קעפ6ערי• שער קעננװארם• םען ביםערם, אז די ,רײנקײס׳ 6ון דער קינסם זאל דאדורך נישם באקוםען קײן פנם און די ,עסםעםיק׳ זאל חלילה נ־שס באקיםען קײן פהיש. ס׳דערםאנש זיך יענע קלײנשםעסלדיקע מאדע־דאםע, װאס םראגס נאך אלץ בוליב דער ,שײנקײס׳ סון דער םאליע אן ענגן קארםעס, װאס פרעסס איר בונ1יף די ברוםם, אז זי קען אזש נישט אסעםען. זי װײסס נישם, די פראװיגבלערין, אז די גרויםשםעםישע םאדע״דאםען סראגן ש1ין לאננ גישם קײן קארםעסס און דאס טאקע בוליב דער זעלבער םיבה סין שײנקיים. פען מענ ש1ין... ם׳װאקסם א1ים בײ ײדן א נײער ד1ר 6ון ערנססע, אינ• םעלינענסע ארבעסנדיקע םענסשן םיס גײסםיקע דערקענםנישן 6ין געזעלשא6סלעכע אחרױתן און אידעאלן. און א1יב םיר װעלן ז־ך נאך אלץ שסיק פיט חכםהלעך און שסיבלעך לשם ,יײנער קונסס׳ אין םיר װעלן דעס נײעם דיר םענסשן און זײן נאםיר• לענן לעבן איגנארירן, װעס ער, אפגעשס1יםן אין פרעמד, אינז נאך פער איגנארירן און װעס פארבײניין די יונגע ײדישע לי• סעראסור פים א בליק פון סאקע באיעכסיקטן ח1זק און ביטול. איך בין דא גארנישס םחיש. םיר װײםן דאס אלע ש1ץ פין לאנג. םוז םען דך דעריבער אנסשײדן: חוזק אדער אחרױתז װין• א• מ• פוהס מכח חוזה אװ אחרױת סן ענססער *. ס. 6יקסן) די םעשה ח1זק און אחריות איז גארנישם אז1י פשום, װי א• ם. פיקס םײנס. אץ ח1זק קאן זײן אחריות און אין אחריות — נאך םער ח1זק. נאגדעם װי א• ס. סוקם באשולדיקם םיך, אז איך האב געשריבן װעגן זײן דערבײלונג, נישס האבנדיק זי געלײענס, י• י• זינגער