Literarishe bleter · 1927-03-11 · 10 (11.3.1927) · p. Seite 185

185 ליסערארישע בלעםער סו זא קרינן, *ז איר זענס דער פחנר םון ,שסעטל׳. און שלים ןש לןזס זיך *װעק ■ץ זצרינוו/ דערעיילס םןרשײדענע עויזןדן *ון •רסים 6ון זײערע םערזענלעכע נן< נױנגען, 6ון זײן םןרגןנגענעם לענן אץ ער ה*8ס זין שעעםער: — ןבער דןם שרײנס נישסז װעגן דעם דערנײלס נישסו ני מ• ניץ, קײנםןל נישםו יעדער קינססלער ד*וף זיך אויםקעםםן זיץ אײגענעם *רס. איך גל1יב נישס אץ שרי6סשםעלער, װןם ויעח א1יסגעכןװעם בײ ן רבנישן סיש. •רץ ןנזר איז געװען א װונדערבארער סענסש, ן גײםסרײכע •ערזענלעכקײם, ער זלענם שסענדיק איבעררןשן ם־ס זײנע נעדןנקען• פרץ הןס םיר אםילו *םןל געזןנם: װןס סאר א נרייסע װערק איר זןלס :ישם ןנשרײבן, ןש, זןלס איר א1יף אײער מזבה הײסן א1יס• מ. ראפאלםקי װעגו דעם רוםישו אװ ײדישו טעאטער אױ ראטנפארבאנד סןנישן נ1י םון דער סנעגע, עס װעו־ס ברײם א1 סגענובם די סבענע, װןם דרײם זיך, און ןםילו אין די םיסלען בײם ןקסיןרן שנ־ל אץ אין די קוןפםאזיניעס 6ץ די םןסנםבענעם פילס זיו בילם די װירקיננ םון דעם לינקן טליגל, איבערהייםם טון םעיערכןלדס םעאסער. ןס. לפשל, די לעבפע א1י66ירונג אץ דעם ,םאלי םעןסער׳ 6ון סרעניןןװם ם־עסע ״לױבןװ יאכןײטי•' (דער נןפען 6ון ן העלרין) הןןם כםעס נײ דער גןנבער ■רעסע אר1'סגערו6ן אן אײנשסיםיקן לויבגעזאוג, אץ בײ דעם געװײנ• לעכן נוש1יער אלײן האם די •יעסע א געמאלסיקן דער6|לג; די םיעסע נײס נישם איא• םון רעפערםואר און זי װערס גע• ש*ילם נײ א1יסעארק1י6סע זאלן. דער דערםאלג 8ץ דער ■יעסע נעםם זיך נישס נאר 6ון דער רײננדיקער םעםע (דער אינהאלס איז אן עפיזאד 6ון בירגער׳קריג), - די םיעסע, אגב, איז דורך סרעניאװן בונ1י6געשםעלם םיס גר1יס סאלאנס, — נישם נאר םץ דעם גלענענדיקן ש*ילן םון די אקסיארן (קוזניענאװ, •אשעננאיא, נאגאלעװא, אכלאװסקי א• א.), נאר א1יך 6ון דער סצעגישער אויסשסאסינג, 6ון דעם דינאפישן ב1י, םון דעם איבסיקן בונ1י6• געזוננענעס ריסם. די װירקינג 6ון דעם לינקן סעאםער איז אז1י ארזם גאנץ קלאר און ב1לם א6ילו ביי די עלםערע סראדיביאנעלע סעאטערן. 6ץ דער אנדערער זײם, אין ם א י ר א װ ם קאםער• סעאסער. באםערקן םיר א נסיה בי בא6רײען דעם םועקייאקל םון רײן-םארםעלער סכעמאםיזאביע. אז1י זענען די בװײ לעבסע א1יו:ירונגע;: .די 6איװאקסענע םאלבע׳ אין ,די ליבע אונסער די אויםעס׳ אין זייער 6יל •רםים נישם ענלוך בו רי 6ריער• דיקע ארבעםן 5ון אש דעם םעאסעי. פסיכאלאניזם אין איבער■ לעבמגען, 6ץ װעלכע זער רוסישער קאםער־םעאסער האם זיך אבנעשאקלש. האלסנויק דך 6עסס בײ םעאסראליזירוננ םון דער בינע, הןבן גע6ינען זײער ווקון אין אס די לעבםע ארבעסן. .די ליבע אונסער די אולסעס/ װאס האם געהאט אזא נרייסן ערםאלג, האס ערםעיװײז זיך אנגעםראםן א1יף דער נאסורא• ליסםישער שול םץ ססאניםלאװסקיס קינסםלערישן סעאםער. דער גאנבער םפעקסאקל איז דורצגעדרוננען םים שסיםונגען, ■סינא• לאנישעי איבערלעבונגען, ער דערװײסערס זיך און עססעסיזם, װאס איז ביזאהער געװען די ה1י*ם.אײננשא6ם טון דעם םעאסער. די לעבםע *1י66ירונג 6ון דעם םעאסער — לעקאקס אוערעסע .סאג און נאכס׳, — ל1ים אירע סעאםראלע םיסלען איז גארנישם' ענלעך בו .זשיראםלײ-זשיראםלע׳, און עס איז א טולקאםע רעװאלוביע אין דעם דאזיקן סעאסער אץ •ארגלײך ם־ם זײגע אםאליקע א1ים6ירונגען, װי ,•רינבעסין בראםבילא׳ א. א. ושול ראמענס סםעקסאקל ,סרואדעק׳ אץ גראנאװסקים יידישן קאפער״סעאסער האס רעאביליסירס דעם א־ן װארשע האס געװײלם בװײ םעג דער גיינדןר אץ אנ6ירער םונם װײסרוסלענדישן ײדישן םלוכה-םעאםער םשה רא&אלסקי. רא6*לסקי האם םים זײן םעאםער ססודיע םארבראכס עםלעכע יאר אין םאסקװע, ער איז דארם נעשםאנען גאר נאענס בו דער םעאסער• װעלם און אױ גום באהאװנס םיס די דאר• טיקע גר1יסע א1י6סוען אויין סעאסער נעביס. אץ א שםועס מ־ס אונ• זער םיסארבעםער איז יי״ײ״קי ער אז1י גוס געװען א ן אונז דערבײלם װענן דעס, װאס עס סום זיך אין דער סעאסעסװעלס בכלל און אין דער ײדישער טעאסער-װעלם בורס. װענן ם. ראפאלסקיס ארבעם 6אין ײדישן םעאםער הןבן םיר ש1ין בײ סארשידענע געלעננהײסן געשריבן אץ די .ליסער. בלעםער׳• דער שאר6ער קאסף בוױשן רעכסן אין לינקן 6דיגל *־נם סעאםער—זאנם ם. ראפאלסקי-איז לעבסנם אין ראםן• 6ארבאנד אפגעשװאצם געװארן־ סיי ד י סײ י ע נ ע סעאסערן׳ נישם געקיקס א1יף זײערע סארשידענע קעננזעבלעכע ■אזיביעס, הןזבן נעארבעס א ן דער ריצשונג •ון 8ארסי6ן די נאכאקסאבע• רישע דערגרײכינגען• און א1יב דער לינקער טראנס 6ונם םעא• סער האס ש1ץ איבס נאנץ קאנקיעם אװעקנעשםעלם די פראנע װענן דעם אינהאלם םונם ספעקסאקל, ד• ה• װעגן דער דרא• ־יוסירגישער סעםאםיק, אפזאגנדיק זיך םון די םריערדיקע בא• ה׳יפסוננען, אז די רעװאלוביןנןרישקײם 6ינם םפעקסאקל װערם דעיגר״כם נאר דורך דער רעװאלוביאנערער 6ארם,-ד.אם דער אז1י*גערו6ענער אקאדעםישער, רעכסער םעאסער נעװיס זיך איגסעדנעגעבן דער װירקוננ 6ון דעם לינקן 6ראנם אין ארײנ• עשרןגן אץ זײן ארבעם די םיםלען און םעםאדן 6ון דעם לעבםן• דער קאנססרוקסיװיזם אינם םעןסער איז נישם דורכנע• .אנגין שאירלןז א8ילו 6ארן אלסן ,םאלי סעאסער׳• אין א נאנעער רײ א1י6פירונגען איז דןרם די בװײ-סאסיקע געםאלסע 'זקאראביע 6ןרביסן געװןרן מיש דעס דרײםןםיקן *רציסעק•