Literarishe bleter · 1927-03-11 · 10 (11.3.1927) · p. Seite 182

,9 זא ליטעראריעע נלוטזר 182 8 #ןןר װןןק נןכן דערשײנען 8ון םײנע #רםיקלען״ ב#• קום *יך א גרײו 6ון גר#נדעםן, איך וןל *רײנקוםען גו *ים... ציערשם האם ער #8ר םיר גןהאלםן ן ל*ננע רעדע מענן די ײדן, װעלכע זענען גי עסםינדלעך, *ז 6ין דער קלענםשער קלײניקײט באלײדיקן זײ זיך, שרײען גו א6ם ,נעװןלס׳ וין קענען נישס העין, װען םען װײזם זײ?ן *1יף זײערע שװןכע זײטן... ערשט נןך דעם האט ער םיך געבעסן, *יך זןןל פער נישש קוםען גי *ים, װײל .*יר הןם םיםנר1יכם םים םײן 6אדםר1יען צו *ײך!״.' יא, בראנדעס האט ז ך באקלאנס, ןז די ײדן זןנען גו עפפינדל^ך *ון קאנען גישם לײרן, *ז םען װײזם זײ אן *1יף זײערע שװאכע זײםן. ער אלײן איז *ץ דןם זין געװען אן *םתער ײד... װען ראס ליםעראר שע רענעםארק האם דעס 3-שן נןװ. 1921 נעסײערם דעם סצ־יעריקן יובילעום סין בראנדןם ערשםן 6ארםר*ג אין דער קאפענהאגענער *ינױוערסיםעם װעגן די ,שסרעםוננען אץ דער ליטעראסיר שון 19 םן יארהינדערס׳, האב *יך אים װידער אםיןל געסרא6ן אינם זאל, װו די 6ײער• לעכקײם *יז סארגעקוםען. זײנער א גוםער באקאנסער הןס םיך געװאלט םאר *ים סארששעלן, אבער דא האם געארג בראנדעס זיך נלײך גו םיר געװענדעם פים זיין גוסםוםיקן שםײכעלע *ון נעזאנס: ,םיר קענען זיך דאך... 6ארױאס קוםס *יר נישס װידער אםאל ארײן גי םירז װאס הערס זיך ע*עם *ין דער ײדישער *רעםע?... האם םען םיך לעגסנס ש1ין װידער נע• זיולסן...' *יך האב אנגעה1יבן שםאםלען *ון ע*עם געװאלם זאגן, נישס גל6ינענדיק װאס, אבער דא האם ער םיר *יבער. געשלאגן *ון געזאגם: נארישקײסן!... *יך בץ ש1ין געװ1ינם, פען זאל ם-ך ,אנגרײפן׳... *יך קען אײך זאגן נאך םער, *ין דענעםארק װארם מען ש1ין אםילו א1יף םײן ס1יס, בדי די חביה זאל באקוםען א 6רײע האנם *ין דער ליסעראסיר-׳ און װידער האם ער געשםײכלם..; י. שאיאק צו אונזערע לעזער־ פיסן נוםער 12 װערס 6ארענדיקס דאס אבאנאםענם 6אר די, װעלכע האבן אבאנירט די ,ליםערארישע בלעסער׳ *1יף א קװארםל (יאניאר-םערץ). ביי ס׳זאל נישס זײן קײן *יבער• רײם אינם או1יסשיקן די ,לים. בל.' םים דער *רעםיע ,זשאן קריססאף/ װערן די אבאנענסן געבעסן באצײסנם באנײען דעם אבאנאםענם. מיר פאכן *1יסםערקזאם די לעזער, אז די רשיםיח שין די אבאנענסן דארף םען גושסעלן *ין סאסם ביזן 1״סן אסריל, דעריבער — לײגס נישם אס *1יף דער לעצםער םינוס *ון שיקס ש1ץ גו דאס אבאנאםענס. בדי גי סארששארן דאם *•*ערװײז״געלס, שיקם דורך *. ק. א. 9858. נ י י ע אנאנענםן, װעלכע װילן באקוםען די 6 ש1ין ערשינענע ביכער ,זשאן קריםםאף׳, דארין בולײגן 2.50 גילדן, *ון די ניכער װעלן זײ גלײך נאקוםען. נרײז *ין ■1ילן 6אר א 1/2 יאר — 15 גילח״ 4/ג יאי— 7.50. *ץ *ויםלאנד נ/ג יאר-3.50 דאלאר, 4/ג יאר—1.75 י• §. ק. א. 9858. אין יאר 1916 האב *יך *ים װידער ג^שרא6ן *ין קא• *ענהאגן. *יך האב םיך א צײם לאנג כיט אים דור5געשריבן װענן *ארשידענע ענינים, װי, לםשל, װעגן איבערזעגן זײנע װערק *ויף ײדיש, ביז *ײנםאל, דערהאלם *יך 6ון *ים א בריװ, אז *יך זאל גו *ים ארײנקוםען• יעדעש םאל, װאם *יך בין געקופען גו אים, האס ער זיך נישס איישנעהערם גו באקלאנן *1יף די .אסאקעס׳ סון דער יידישער פיעסע קעגן *ים. .סין װאנען נעםש איר, אז די ײרישע פרעסע גרייסם *•יך א,'? — הןב איך אים אמאל געסרעגם און אים דער• קלערם, אז אדרבא, די ײדישע סרעסע רעדם םון אים םיםן ג־עםשן דרן־ארץ. ,*, א־ן װײס עם זיער גוםו...' ער איז גוגענאנגען גו א שאנק. אר1־םגע;ומען א סעקל ם ם בריװ און םיר נעװיזן עסלעכ; בדיװ םים א1יסש:יסן 6ון ײרישע גייםונגען, װו ער װערס א6שםאל אנגענ־ישן 6אר זײן אפלײקענען זיך 6ץ ײדנ• םום. .אם האם איר עם, א־ר קענס דאך דאס לעזן... איך האב א1יך א1־ם<ר קזגנער אץ סײנם. אויך גוסע םרײנס, װעלכע שיקן םיר םון גײם גו גײש גו אזעלכע אייםשניסן פים דער *יבערזעגונג.,.' *יך האב םיך א6שםאל ששארק געװונדערם, װאם א םענסש װי געארג בראנדעס, א םענסש, װ״לכע־ װעים באסראכס אלם דער גרעססער קריםיקער 8ון אונזער גײם, זאל זיך אווי שסארק ערנערן *ון *ויסרעגן, װען םען זאנס אמאל א שלעכש װארם *יבער איפ. עס *־ז אבער א 6אקם: דער גרויסער קריםיקער האש ועסיד געגיסערס, עםעגעד זאל *ים נאר נישס אננרײםן. ערשס װןן םען לעזס זײנע סאלעםישע ארפיקלען פ־ס זײן סרײנס *ון חבר קלעםאנסאו און אנדערע, זעס ם$ן ערשט, םיס װאם 6אר א סארביסנקײם דער גרעםםער קריםיקער האם גערעדם װעגן ד/ װעלנע האבן גןיװאנס װענן אים גו שרײבן א קרי• םיש װארם. דאם איז נעװען די גרעססע שװאכקײס םון דאזיקן גײססרײצן דענקער• אם װאס 6אר א 6אל *יך האב אםאל געהאם םיט בראנ• דעסן דער*אר, װאם איך חאב אםאל געשריבן *ינער זײן סראנעדיע אלם ײד: גלײך װי ם׳איז אר1ים די באל6ור־דעקלאראג*ע װעגן *אלעםסינע, האש בראנדעס אננעשריבן א באנײםסערסן ארםיקל װעגן *אלעםםינע בכלד און װעגן די ײדן אלס גר1ים 6אלק ב6רס• *ין זײן ארםיקל האם בראנדעס דערקלערס, אז נאר דער גיוניזם קען ראםעװען דאס ײדישע סאלק 6ון אן *ונטןרגאנג. גװײ יאר שסעסער גים בראנדעס אז־ויס א װערק םיסן נאםען .דער גװײםער סײל סון דער סראגעדיע׳, *ין װעלכן ער נעםם ארום די *ארשײדענע 6אזן סון דער םלחםה *ון *־ן אס דעם װערק געטינען זיך עםלעכע קאסיםלען װןנן גייניזם, *ין װעלכע בראנדעס גרײ6ס שפארק אן די גי1ניםסישע באװעגונג, רו6ס זי אן *וםא*יע, םאנסאויע םון ,גײםםיק ארעםע םענסשן׳... (געםײנס װײצםאנען) *. ד. גל. *יך שרײב דעםאלס אן דרײ ארםיקלען *ין אלאנדאנער *ון נױ-יארקער ײדישע גײםונגען *ונסערן נאםען ,די םראגעדיע 6ון דעם ײדן םשה קאהן אדער װי די װעלם רו6ס אים — געארנ בראנדעס׳, *ין װעלכע *יך װײז, אז בראנדעס װידערשסרעכס זיך, אז הײנם איז ער בא• נײסםערס *ון םארגן אנסיישס. *יך ציםיר דארם אבריװ 8ון *ים גו םיר װעגן דער ײדן־סראנע, בשעת דער םלחםה און שסעל זיך *וין א■ א1יף זײן שםאנד*ונקס בנ1גע דער ײדישער סיפוןסיע גו די *גסאנסע•