Literarishe bleter · 1927-03-11 · 10 (11.3.1927) · p. [Seite]

פרײז 50; מ־ןשן (20 זײטן) פרײםיק׳ ח*מן מערץ 27^19 ד־בןײךאר ידדזיז -■ףיץ^ףףך ך-\.־?וסטדירטני > וואעשדיפםפאד?יםעדאטוד פאי?אג ^ק׳לעצקץלארש־ג ט;יאפונןד אוןקונםט ג ע א ר ג ב ר א ב ד ע ס ז־ ־־ (פערזענל־־^עכע :^ײנדריהן) ווען איך בין צוםןןרגנס ארײנגעקומען אין זײן האטעל• צימדר, האט ער מיך שוין אויםגענומען װי אן אלטן גוטן באקאנטן, מיך געבעטן זיצן און ער האט גלײך אגגעהויבן: ,איד זענס א ײדישעד זדױרנאליסט, ט>) זןןגט מיר, םארװאם גרײםט מען מיך גסדר אן אין דער ײדישער סרעםעז... װאס װיל מען םון מירז... מען קען מיך דןוך נישט צװינגען צו זײן אזא ײד, װי אלע אנדערע ײדן זענען עס. איך קען נישס קײן ײדן און קען נישט קײן קריסםן, איך קען נןןר םענסשןי... םארװזןס נרײםט םען נישט ןןן, לםשל, ישראל זאנגוױלן, װעלכער האט ארױםגעזאגט די ענלעכע געדאנ• קען אין אײנע םון זײנע לעבטע װערק... (ער האם דערםים געםײנט דעם ,שמאלץ־סא•'), םארװאם זענען די ײדן געװען באגײסטערט םון הענרי נאטאנסעגס ״אונטער מויערן״, אין װעלכע עם װערט שסארק טענדענציעז ארוים• געטרזןגן די דאזיקע אידעע, און װען איך זאג, אז איך בין א םענש און נישט קײן ײד׳ םאלט םען אויף מיר גסדר ןןןז:... איך הזןב געװאלט עפעס זאגן, נזןר בראנ• דעם הזןט װײטער גערעדט: .םיט װזןם בין איך ערגער םון זאנגװילן און נאטענסען און צענדליקער אגדערע, װעל- כע םארסײדיקן דאס םענטשלעכע און נישט דןןם רײן-ײדישעז... איך װיל דערםיט נישט זזןגן, אז איך הןןב קײן אינטערעם נישס פאר די ײדן ןןדעד פאד דער ײדישער לי סעראטור. איך הןןב םיך אצײט״לאנג שסארק םאראינסערעםירט פיט ביאליקן, הןןב געשריבן װעגן אים, איך הןןב געלעזן, װיםיל עס איז נעװען פעגלעך צו באקומען אין איבערזעצונגען, ■רץ און שלום אש, איך װײס, אז דןןס זענען גרויםע ײדישע דיכטער...' אין דעם אויגנבליק זויז פען ארײנגעקוםען פעלדן, אז ער פוז שוין גײן, ױײל אונטן װארט אויף אים די קארעטע םון דעם דענישן געזאנדטן. בראנדעם הןןט זיך אנטשולדיקט, םיר געדרוקט די האנס און פיט א שפײכעלע צוגעגעבן: יא, יןן בײ די ײדן בין איך נישס באליבס, װײל איך נין נישט געגוג ײד פאד זײ/ בײ די קריםטן ןןבער בין איך םארחאסט, װײל איך בין א ײדו...״ צום ערשטן פןןל האב איך אים געזען אין לאנדזןן אין יןןר 1913, װו ער האט געהאלטן א םארסראג איבער שעקסםירן. דער זאל, אין װעלכן ער האט גערעדט, איז געװען פול מיט די;ןנגע* זעענססע פעדזענלעכקײטן פון ענגלאנד. דורך דעם גדויסן עולם איז דאן אדורכנעגאנגען א באװעגונג, װען ער האס זיך באװיזן אויף דער סריבונע: געןןרג בראנדעס!... נאכן םארטראג הזןט פיך באהערשט דאס געםיל צו רעדן פיס בראנדעסן. איך הןןב מיר נאך נישט ןןפגעגעבן קײן דין־וחשבדן •יעגן װאס איך װעל מיט אים רעדן און װאס איך װעל אים סרענן; אין עסלעכע פינוסן נאכן שארטראג בין איך אין א נעבן״ציפער געשטא■ נען נעבן אים גןןר סון נאענטן און געזען זײנע ליכסיקע און גוספוסיקע אויגן און זײן געזיל• בערטן קאפ הןןר. װען םען הןןט בראנדעסן דערלאנגט מײן "יזיט׳קארסל, הןןט ער עס א װײלע פאסראכס, זיך איבערגעװןןרסן פיט א פאר װערטער^םיט דעם דעגישן געזאנדםן אין לאנדאן אין םיס כערנארד שאו, װעלכע זענען געשטאנען נעבן אים און זיך דערנאך ארומנעקוקס. איך בין צוגעגאנגען נענטער און פיך סארבויגט. בראנ• דעס הזןס מיר געגעבן די האנט, פיך באגריסט יי אן אלטן גוטן באקאנסן און שמײכלענדיק וזאט ער גוטפוטיק געזאגט: ליבער פרײנטי... איר װילט דןןך מסתפא אן אינטערװױ? 8 יאז... איך גיב נישט גערן קײן אינםערװױס, װײל די זשורגא• ל־סטן דרײען תםיד איבער מײנע װערטער... נןןר אויב איר װילט זיך סתם אביסל אדורכשפועסן, קופט פארגן צו פיר אין הזןטעל איײן און איך װעל מיך גערן םיט אײך אדורכשמועסך... איך הזןב םיך גענוםען ױך צוריקציען, בראנדעם הןןט בא• נערקט מײן סארלעגנהײט, פיר גענעק די האנט, געזןןגט א פאר :ו־ײנסלעכע װערטער, און נןןכאםאל איבערגעחזרט, אז אויב איך װיל זיך מיס אים אביסל דורכשםועסן, קען איך מארגן נאכםיטאג קומען, ער װעס מיך באשטימס ערװארסן.