Literarishe bleter · 1927-03-04 · 9 (4.3.1927) · p. Seite 175

175 ליםערארישע נלעסער 9 זיא —אכטרנג עמיגראנטח— אײלער איר גאשליםט ױאוהין זו עםיגרירן אײלער איר ארנעם־אוים אױערע דוזקיםןנטן אײלער איר שיקט אייערע פאגי־־ן עום ק>ןנםיל אײדער איר קייםם ■ איים שי6ם ־ קארטן װענדעט ן־־זײך נןןר צו דער ײזײשער צענטראלער ע מ י ג ר א צ י ע ־ געזעלשאפט (יעאס) די צענטראלע עמיגראציע־געזעלשאפט גים די נייםיקססע אינןאיםאגיוס און ןןנװײזיננען װוהין גו עםינרירן, גיס ױרידישע עגית, *רבעס-א1יס אוםזיספע עםיגראנםן־יעםער און אלע נייסיקע דןקוםענסן. אוגםערװענירם אין אלע באשװעדיגונגס־זאלן אין יי אנס• שפדעהלנדע םלוכוז-אנשסאלסן און קןנסויאסן. באם-ס זיך ביליקער גו םןק די רײזן״קןססן, זו יןױןר עײש דל קוןנםראל 6ון די ביכער אין גיט אויםקונןט ןא- פ־אקטישן נינליאםעקארן־דינםם, א,רעאל־קאטאלאנ/ א ,דװקער־קאםאלןןנ*. דןר לעזוםער איז זײער װיצטיק }א,־ ועי ררוקןר-גןשיצטע און טזוב 8ון דןר רעםאלםדיקער קול״ר נײ <ירן. דער דאזיקןר קאטאלןןנ א־׳ נעװען באזונדערם עװע- ץוזאםענזװשםןלן, ד. ה. עם אלז א־ן א םך ס*לן נישט פענלעך נעװען אזוי נאלד 6ןםטעושטעלן װ ו און װ ן ן די נא=ר;6נדע ניצער זענען נעדרוקם נעװארן, מחםת 6ילע טד6יםים, נישפ האבנדיק פון חך טאכם קײן ררוקער־קאנזזעםיע, האנן אױף ר• נעדרוקטע ניכןי אננענעכן א פאלשן דרוק־ארפ. דער ןאויקער קאטאלאנ נעםט ניז איזט אדום העכןר זתײ הונדערט *ק 6ו6זױק דרוק־פונקםן. װײטןר איז סאראן א .איקאנאנראפישןי קאטאלאני אין װעלבן עם זןנען 6ארזוייכנט אלע די יעניקע ניצער, װאם האנן א בא־םרעם אדער נילר, װעלצן האט א קולטור־-היםטארישן אוער ריטערארישן װערם. א דןזירעראטן־קאםאלאנ 6ארבײכנט אלע יענע ביצער, װאם 6עלן נאך דןרװײל און םען דארף זײ קײפן פאר דער נינליאטעק. אויך איו פאראן א נמיםע קאלעקזזין פק זײםוננם״אויםשניםן, םפןע־עלע ארםיקלען, װאם האבן א באזונדןרן ליםערארישן, כיכליאנראפישן, ארער היס־ פאוישן װעיט. ןס נעפינען זיך אין ביבליאטעק א נרעםערן זואל פון איזקײנאנולןן ניז םוף 6ופזנםן יארהזנדערט זןנען 8אראן נעװןן אן ע־ך פין הונדערט 6ארשידענע, גןדרוקםע ניצער, דער8ון זענען אין בינליאטעק פא־אן בװי און דרײםיק. דער עלטסםער א־ז £ינם יאר 1477, די םשנה־תורה פון רםב־םם ם6רים. 6ון ידישע ם£רים זענען זװישן אנדערע 6אראן די .בבא־םעיכה♦ (פין סיף 18 יאו־תנדערט) נ־שם םאנינירם, נלעצלןך 6עלן, אזװ״פער ןקי• איז אין בריםיש־םחײ. א.מעשה־נוך־ 6ון 1753, .חן־לשון׳ אן אינכערןםאנטער הןנרןישןר יקתק אייף *ויש (6ון יאר 1771), נראנרשפינל, התינית 8ין זעצזנטן יאררונדערט און נאך 5א־שירןנע אנדןרע זאכן, װעלצן םען קען נישש אויםרעצענען אין א קירזן ארםיקל. עם איז נאך כדאי זי באםערקן, או אין דער הינער נינליאטעק האט נער נ א ר א צ א װ גע6ונען רעם גרןםמן םײל פון די םאטעריאלן פאד זין .כיבליאטעק 6ין ײרישן 6ילאלאנ' (אין .פנקם׳ פין ד־רנער 6ארלאנ ב. קלעזקין). פון דןר נײןרער זײט זענק 6אראן 6יל, זװישן זײ וײער ״יװענן, ײרישע כיכער, נעלעםריסטישע און מיםנשא6טלעצן, ייי *יך צײטשרי6טן. אץ דער לןזםןי זײט איז דער לײען־ואל פארגרןםערם יויידן׳ 48 שעה אין רןר װאך איו די ניבליאטןק א6ן פאר 'וי1 אינזיקן, אץ נויטיקע 6אלן װןרן ניצער אױף א קירזער ז'ש אי־ך אייםנעליען א הים. װי געזאנט, זענען א נרױםעי טײל '־י1 ײ ־1־ענער ײרישן עםינראגטן 6ין מזרח, װעלצע זיזן פאג־ 3*׳ילד אין װארעםןן, נאקװעםען זאל, מו יעדער כאקיםט זו־ נז?!:עיט די פארלאננטזן ניצער אין כשך פץ עםלעצע םינוט. י׳י-ײר טאקע איז רי ניכליאטןק שטאיק כאלינט און םען?'"־׳'= אפזונעבן נאך א זװײםן זיםןר 6אר די זאלרײכן באזוצןר. ר־ ביכליאטעק נאקיםט א םובםידיע פין דער הינער -רי־ יעי נשינע, 6ון זײט זו זײם קוםען נןלש־םיםלןן אױך פין ׳ינע,; א:דערש, איוי, אז זי נעפינם ויך כםדר אין דער סטאר־ע *י1 ײנס־ױקלינג, אן אנמװיקלוננ, װעלצע איז זום נרו־םן םיל זו ײיאנקען איר ניבליאפעקאר ד״ר װאנעפין. מין, 16 פעברואר 1927 נעםס אײך אונםער א־ר שוץ. כדי איר זןלס נישם ארײנ• םאלן אין די הענש פון עקםפלואםאסןרן אין שװינדלער אץ יעדן פאל, װען דער עמיגראנט װערט דורך װעמען עס אױ פעװלהט, דארף ער זיך באלד װענדז צו דער צענטראלער עמיגראציע געזעלשאפט, װעלכע װעט פארטײדילן זײנע ןײץינטערעסן• אדרעס פון דער זענסראלע פון דער עםיגראזיע־נעזעלשאסס: װארשע, מרואנןןװםקע 3-4: פון די אפשײליננען: װילנע — 3 8ו1חס111ו1ס<1 8ז611;^ ראװנע — 32 8״\ס1זס^\ גראדנע — 1 8״\ס81ס14 נריםק נ1/ת — 35 ס8£ו>81ע\ס1451 ביאליסטאק — 41 סע\סקו.£ לעפבערג — 24 8ז1זחז6קס^ לאדזש — 8 סעוסזחגוטזסי] פיעסרקאװ — 7 8ז81ז8סחז06 װײהעראװא, םארשסײער ל. ראטבארד. ס60ח[עססז^!וזח£ 1\4?2ז(1 קס)£ י• טיגער