Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 157

..עב ליטערגריעע גלעטער דער פײערלעכער ״חנרכת-הבית״ פװ קאאפ. .ביכער״ אװ .ליטערארישע בלעטער״ נײעם םארלעגער, און װיגשם די םארלעגער זײ זןןלן אויך אויף װײ• טער פארשטײן, אז אין די פאדערנע מעםןןדן םון ארבעט — איז דער דערםאלג. פ. ג״רעספאן, װאס איז ערשט געקומען קײן װארשע, זאגט, םאר אשװערן אײנדרוק ראס ײדישע װארשע האט אויף אים געפאכט. דא זעט ער ברײטקײט און *ראכט, און ס׳איז אים באזונדערס סרײדיק. ער סרעגס, סארװאם קאנען די ענגלישע, דײטשע בײטונגען אםגעבן אזױ םיל ארט דעםיביך, און די ײד• פרזנסע נישס? אויך דער פארלעגער דארף אין דעם זץ סיל טון, ספעביעל אנאנסירן זיך, שיקן קאמוניקאטן אין די גײסונגען, םאנאנדערסײלן רעעענזיע״עקזעכפלארן. לאזאר קאהאן םאדערם־אויףדי פרעםע גו שענקען םער אויפפערקזאםקײט דעם סונדאםענט פון אינזער קולסור — אונזער ביו• ם. י. ם ר י י ד רעדס װעגן דעם בוכהענדלער און זײן רןןלע אין דער םארשפרײשונג סונם ײדישן בוך. י. •־. זינגער: דער ענין איז צו ערנסט. די אמעריקאנער פרעםע םאדשטײט בו געבן ליטעראטור בײ זיך פ-ן באקאנטע שרײבער.בײ אונז האט מען אםאל גערן געדרוקט אין דער פרעםע די װערק פון באקאנטע שרײבער. איצט נישט. מ׳מוז ענדערן די באצױנג, ם׳פוז םארשטײן, אז א ײדיש־לעזער םון בוך, איז א ײדישער לעזער ס.־ן א צײטונג. דער עולם האט אײםמערקזאם אויסגעגומען די רעדעס, פען האס רעאגירט מיט רעפליקעס, און א־וי םארבראכט א פאר שעה. ם׳װערם באשלאסן צו שיקן א באגריםונג ב. קלעצקינען און די פארשסײער סון ,צענסראל׳ — שרעבערק און קאפלאן, װעלכע האבןינישס געקאנם בײ־זײן בײם ״חנובת־הבית״ א־ן דאנקען םאר דער םארשבארקטער םארלאנס-טעטיקײס דער געלונגענער איכפאזאנטער אװנט װערט געשלאסן דורך נ. םײזיל. מען נעזעגנט זיך הארציק און מען װינשמ זיך {ןסםער סרעםן בײ אזעלכע שמחות. אבריװ אין רעדאקציע אין #רייגס״ (םין 18״סן ה. ח.) אין #רסיקל ״סןוװיעםישע בתי״סדרעים, חדרים, ערר״ײדן״ שרײבס י. קלינןװ װענן די אײניריקן מין סן*דיעט־׳ײס9*נד, װןס ס׳הןס דערצײלס אין 8 געזעלשאמס 8 גאסס םין ריםלןנד. ח׳ ק. *אמערקם *ז דןס זענען גישס נעװען קײן סריקענע עיםער;, נןר םײנע באןבמכסמגען מןלערישע בילדער 6ין 8 מענטש מיס *ן א1יג אין סןרשסןנד א. ןז. װ. גװישן די בילדער אין ״הײנם״ הויבס זיך אײנס ןן: #*ז איך בין געװען * קינר—דערעײלס דער גאסס—8לענ איך זיך װינדערן אײף רעם גןגען אסיר, ש1ר רזזמיר. װןם ס*ר * משיגענעם װעס עס אײנםזלז צי שסאנען אינאיינעם ןן ןקס םיס $ן אײזל? אין רי קןלןניוס איז מיר די קשיא סארענשסערס געװןרן• א. ןז. װ. דעדנןך רעדס זיך װענן די אומזיסרירנהײם סין ײדן סים די ןקסן א אז. װ. אז1י װי רי שילרערונגען זענען נסעס װערםלעך איבערגעגעבן סון מײגע רײזע-בילדער, ױןס איך הןנ געלײענס אין קרים 6אר א גריסע ײדישע *נדןיי נןמען םיס ה׳ לױנן״סקי נראש און װי עס איז א1יך ןנװעזנר געװען ח״ א.. סינג&לןװסקי, גע^ין איך סןר נ1יסיק װעגן דעם איגערנזגענן, נדי עה זןל זיך נישס ש*סן קײן אײנדרוק, ןז אין מײנע רײזע״בילרער םין רוםלאנד, װןס װער עדשס אינם פ&דעםנטלעכם, נ*ניץ איך זיך םים ■לאגיזס. י. י. זיגגער פזןריד־יאג 3. קלעצהיז ד׳ר םיכאל װײכערט טעאטער אװ דראמע (.^) יעוער נ*גד זי 4 גילון. װיכםיק 6*ר טע*נזער-םיער *ין *קסיזרן... י דר*פ*שיסע קרייזן 1*קיסען ר*ב*ס. זגרמשייסרעכעױ ם*רקי־ף *ון?**?*קרפםיװ .ב•:;-/ זונטיק, דעם 20־טן ה. ח. הןןבן דער קאןןפעראטיװ .ביכער״ *ןן די .ליסערןןרישע בלעסער״ אײנגעארדנס א .חגוכת־הבית׳ םון ןײעו לןןקאל און אױך געעםנט די שםענדיקע ביכער־אויסשסעלוגג. מ ולר םײערונג זענען געקוםען ײדישע ליטעראטן, זשורנאליסטן, קינ:.לער, קולטור־םוער, און אויך םארלעגער און בוכהענדלער. ס׳ןעונן געקופען: 1׳ר י. שיפער, זרובבל, א. גןןלדבעדג, ב. קאר• לינ:,י, א. אײנהןרן, ד׳ר פ. װײכערט, םאיר גראםמאן, מןןזעס, י. י. זיגגער, ם. קיפניס, ז. זעליגםעלד, םאנע קאץ, ד. קאסעל, ח. פרחשאנםקי, ם. ראװיטש, םארק ראקאװסקי, ל. קאהאן, פ. *לאק:ער, ל• דרײקורם, אלחנן צײטלין, א. םארק, י. רןןזען, י. קענער, י. לעװ, ם. זילבורנ, א. י. פרעװאלסקי, אינזש. ח. שאש> קעס א. זײנםעלד, י• באשעװיס, ב. שיםין, מ. י. םרײד, א. גיט• לין, י.ק))ן,ל. קןןזאק, םארשטײער םון ארטיםטןיסארײן, םון פוילישן נונהאנדל־סארײן, אינהאבער פון ביבליאטעקן א. א. די גראנדיעזע ציםערן, העל־באלויכטן און באפוצט, די בינער אויסשטעלוגג פיט די טויזנסער שײן־םאגאנדערגעשסעלטע נינעד און בילדער, דער םפעציעלער םיש פיט די לעצטע פראכם• פול׳א-יסגענעבענע אלבומען און ײדישע ספדים, הןןבן געמאכס אויף *לע נעסס אן איבערראשנדיקן אײנדרוק. דער עולם ה$ט געגאסט און באװונדערם די הרחבה, דעם םארנעם םונם נײעם םארלאגס• ננין. דער עולם שסאצירט ארום איבער די זאלן, פ׳בלעטערט פארד־־דענע אױסגאבן, ם׳םירט שפועסן איבער ײדישע קולםור• און ייעעראםור־םראגן. ס׳הײבט זיך $ן די סײערונג. בײ די שײן-םערװירטע טישן ניס ,בל־סזב* זעצס םען זיך און פען לענט אונטער דאם הארץ." נ. פ י י ז י ל עםנט די םײערונג אין נאםען פון קאאפער. ,נינער־ און ,ליט. בלעםער־• ער שטעלם ״זיך אפ אויף דער לאגע פונם ײדישן בוך. םוילן איז הינטערשטעליקיפיס ײדישער <רע:ע און טעאסער לגבי אפעריקע. פיט ײדישע שולן — לגבי רןשנפארבאנד. אבער נוילן איז אלעפןןל און אויך איצט די הויפב פראדוצירערין פונם בעסערן ײדישן בוך. די װיכסיקסטע קל*בישע" װעדק, אריגינעלע און איבערגעזעצטע ערשײנען אין פוילן. דאס ןןרעפע ײדישע פוילן איז אויך די הויפט-ןפנעםערין פנם ־■דישן בוך. אפעריקע און ראסנסארבאנד באציען זײער װײ• ניק ביכער פון דאנעס. דןןם ײדישע בוך שטיקס זיך אין די ענגע ד*פען. די פרעסע קן*ן, באדארף און םוז שטיצן ד>ןם *וך, אגי• סיק פאר אים. זןןל די הײנטיקע באגענעניש זײן דער ןןנהויב פון אט דער דערנענסערוגג. ז. פ 5 ם ד גיס איבער װעגן די יסודות, אויף װעלכע ס׳איז גענויס דער קאאפ. ״ביכער*. ביכער ארױסגעבן בײ די איצסיקע נאדינוינגען איז א פין שכרות. שוץ פאר די ערשטע פאר חדשים 1 הןס ד־ם קאאפ. פיס די םארלאגן, אץ װעלכע ער שטײס אין פארבינדונג, באװיזן םיל אויםצוסון. אץ נישט נאר ער סארשפרײם 1 נימי נאר ער דדוקס אױך ביכעד. דער ןןנהױב —״זשאן קרים־ 1 סןף׳ דיש די ,ליט. *לעסער*. 1 ד*ר י• ש י פ ע ר ןאגט: ער אמ שסארק צוםרידן םיט דעם ן;־יעס -■־אנדיעזן קולטור׳בנץ אין פוילן. װען ס׳קוםען אהערגעסט 1 קןן רי ן װײזן, אז ס׳איז בײ אונז נישט נןןר קריזיס, ןןרעםקײם, 1;?י א־יך גראנדיעזע אויסטוען. 1 *גןןלדבערג שסעלט זיך ןןפ גענויער אויף דער לא־ 1;ז פונס ביך און דער ײדישער פרעסע. עס איז, זאגם ער, אן |זונסס. - פראבלעם און ם׳דארף זוכןדי סבות, װעלכע״זענען ש.׳ל■ 1דיק א דעם קריױם. ער לײגם םןןר, פ׳זןןל צונויפרוסן א גע• ■פיינזארי• באראסונג, װו ם׳זאל ברײםער ןןרומרעק ןןס די םראנן. ןיי יי־.' ע מיז געבן פער ןןרס םאר דעם ײדישן בוך, ער סוס | יס אי־ ״הײגס*. | ז־ר פ. װײכערס אח נישט צוםרידן מיט די פעםיםיםסי• |״נ *יעען. װען מ׳סוט אץ ם׳װײסטװי ם'סוט,זעגען דןן גוטע ןיזזולכדדן. א באװײז ןןפאסןןשוס ״פוילישע װעלדער־ און איצס ׳־ערםןןלג סון די ,ליט. בלעםער״ םיט זײער פרעםיע. | קארלינםקי םאכס א פאראלעל צװישן אפןןליקע ײד. ןטגײ־נ ־ים םיס זײערע השגות און םארגעם, אץ דעם איצטיקן