Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 147

147 ל?טערארישע בלייטער 8 זא װידער געסןןין קײן קיןװקאז. אידס זעבען די יסורים וױרער אריבער, כ׳הןב א6 לו נע6רוװם אויסכרוגקן 8 8ל#ש װײן... — דער קןמ8ני8רם הןס זיך 8לײן איבערגעשלןןגן - אליןשקע, י£שר װילססו װײן? װילסם? ןס דןרס אוגסער דער ב^נק.- כ׳הןנ דיר געברןכם *ו8ירן אקעססעלע, עסן עס אויף. פןוןװ איז געזעסן, ןנשפירנדיק דעם קןפ םים דער דלןניע; ער הןס געעגסשערס: - נײן, אץ דערםרי סרינק איך נישם. דערצײל װײםער. - אין ןש א׳בם בץ איך אינגןנצן געױנס• - דער קן• םאנדןרם אױ פןרשװיגן גענליבן - זןג, אלי^שקא, בי װןס הןם םען םיך 8הער ןרייסגערופן, דו הײסם נישטז - נ׳ײײם נישס - ם׳איז ןננעקיםען ן פאפיר — ארו־סצופןרן גלײך 6ין קאװקןז — כ*ין #םילי נישס ןרײננעפןין בו םײן װײב. דער קןםןנדןוס איז םארשװיגן געװןרן• - וער רוח װײסס, כ׳קןן זיך נישס ןנשסויסן או) סרעפן, איי װןס עס הןנדלס זיך דן אין דער ןרםײ איז 8לץ א־ן ןידנוגנ, קײן נווןסענ• פןרן, גןרנישס. זנו װןס זשע הןס םען םיך געקענס ןרויםרופן? דער קןםןנרןרם הןס גערעדם װענן דער ארמײ, װענן מלחסה, — או) הןם,!•נים, נישס בןםערקם, 8ז בעח ער הןם גערעדם װעגן דןר ןרמײ, הןס ער דאן אוישגעהערם גו זײן װענער און געװןרן ןנפירער 6ון דער 8רםײ און רויסער גענעראל 6ון דער ר1יסער ארמײ; דער קןםפנדאום הןס גערעדם װעגן ן־יןנראװ זויעװ און װעגן די ןריעכאװױויעװער צײסן— ןון הןם, װײזם אויס, נישם בןםערקס, װי ער א?ז דןן געויןרן ן װעבער — ןט דער װעבער, װעלכער הןס דעפןלס, אין יענע גײםן, זיך פןרליבם אין דער זאריעסשגער לערעי ין, ה^ס צוליב איר געפוצס זײנע שסױול און סלעגם גײן בןרװעס ביז דער שולע, פדי די שסיװל זןלן נישם בןשסויבס װערן, און ערשם אין װעלדל, בײ דער שולע, פלענם ער ןנסון די ^פגע• פוצסע שסױול,-הי ער הןס דעםןלס ןלץ צוליב דער לערערין געקויסס 8 6*נס8זיע װעססל םים 8 בןנט אין 8 ייי■ 8ל8 ,כןפס־ןס-דעססײמל׳, - אין 6וגרעססװענן איז דןר ענין םים דער לערערין װײסער 6ון נעשפרעכן װעגן ביכלעך נישם ןװעק, און ביי דעם זיך ןפגעשסעלס. קײן רןםןן אין 8ײ ןײ ניעס ארו סגעקימען, די לערערין הןס אים סין זיך ןשנעשםייםן. דער קןמןגדאום װעבער איז געװען 8 נעםיסלעכער, גוםער מענסש, װןס הןס געקןנם זיך װיצלען אין זעען דןס לעכערלעכע — און ער הןם זיך געװיצלס, רעדנדיק םים זײן סרײגס) — נןר זעלםן הןס זיך דער קןפןנדןרם 6 כןפ געםין סןרן געדןנק, געװןרן אוםרויק: עד הןס זיך דערםןנם װעגן דעם אופסןר שסענדלעכן ארייםרוף, הןס זיך בןװענס גישס-געשיקס און ה^ס דעםןלס נערעדם ןלם גןזונםער װעבער װעגן דעם קיאנקן קןמןנר^רס: - 8 ,כלייכול׳, 8 םעלרםןרשןל און םענןםןר־— ין! — ןבער קײן גרעסשענע קןשע קען איך נישם עםן... '8, ברודערקע, דער *עקן שפילם זיך םים ן מענסשן, - פונם ליד מעםסו קײן װןרס נישם א־ויסװארפן, - ער הןס םער נישם גערעדס, ןנסשיויגן נעװןרן. — ניקןלאשן, זןג םיר, לצנות ןן ן זײם, װןם ביםכו דן ח1שד? — הןם פןפןװ געזןגס• — װןם הןםטו עפעס גע• פלןםלם װעגן ןן ערגװןך! א1יף װ^ס הןסםו םרמז געװ״ן? דער קןמןנדןרם הןם געענספערס נישם מים ןמןל, לןננוןס: — אין רןםםןװ הןב איך בןגעגנם פןםגפן (ער הןם םיש ן פןרםײאישן צונעםיש ןנגערופן דעם גיעסםן רעװןלו• ציןגער פון דער ,םח;ה בןריםשע׳ פונם ןכצנםן יןר) - און ן.;עקוםען םןקענן, — אײן פןקעס סונם ה1יז גוםער אײגס, נעברןכם הןם אים דער סעקרעסןר, ןגעהײסןר פןקעס, — הנגן דעם, ןז ס׳איז צוגענרײם ן קיוארםיר אינם שםןב, — 6י ס אױ ןננעקומען ן פןק םעלעגרןמעס און פןפירן םיס נרןסו•?*ציעס• — דער קןמןנדןרם הןם ןפגעלןוס דעם ןריןנאנץ, זןננדיק, ןז ער פארבלײבס װוינען אין האיןן. דער בןגלײםער, נישס דערװןרםנדיק ויך אויף פןפןװם ענס6ער, װןס ער װעם סרינקען: סיי ןדער װײן, — הןם ןװעקנעשםעלס א1יפן סיש > גלןז א1יף םײ און ן גלןז א1יף װײן. פןפןװ אז ןרוםגעקיןכן 6ון זײן װינקל און זיך צוגע• ועצס צים קןם*ני8וס. — װןם מןכסשו אין געזונס, ניקןלןש*? — הןם 8!■ןװ נןנפרענס פןרדאגהס, װי ברירער פרענן. — מײן געזונס — װי ס׳געהער צו זײן, װידער אין א-ו.וננ, כ׳בין געזונס.—נאר, וזער װײס — ס׳װעם דיר נןך אששר אויסקופען צו שם־ין ביי ם ין םרומנע אין ערנװןך — ייןש נןיורילן ו געענטםערס, — מ׳קען זןנן, סז אויף קאםןװעם אין מ׳קען זןגן, ןז ערנסם: — יעדנסןלס מים ן גישם-קײן• פרײלעכן שפןס• ״ זײ ביידע, פןפןװ און גןװיילןװ, זענען םןרבונדן געװען םים ון ןלסער םרײנששןפם, ם־ס ן געםײנזןםער קןנ• סעיר&שיװער ןו־בעס, מ׳ס געםײנזןםער ןרבעם אייף 6 םאבריק, דעם8לכ, װײם אין די ױגגס-יןרן, װען זײ הןבן ןננעהויבן ז־יערע לעבנם ןלם ןדיעכןװ־זויעװער װעבער; דערנןך זענען זײ געועסן צוזןםען אין—בןגארארסקער תפיסה—און װײםער — רער ןרם לעבן םין 6 רעװןלוציןנעספר^םעסיןנפל — םאר שיקיגנ, דןם ןנטלויםן, קןנספירןציע, םאנאנסקער איבער• סראנספןרםירונגס־סורםע, די עם־גרןציע• פןריז, װין, שיקאגן, -אין דןן די כםןרעס 6ונם םערצנסן יןר, ברונדיזי, סאלןניק, רוםעניען, קיעװ, םןםקװע, פעםערבורג — און דןן: דער שסורם פונם זיבעצנםן יןר, סםןלגי אינסםיםוט, ןקטןנער, דער דונער פון די קןנןנען איבער םןסקװער קרעמל און—אײנער םין זײ איז שכאב־נןםשןלגיק םון דער ר1יסער גװןרדיע אין רןסםןװ אויפן דןן, און דער ןנדערער — .דער ןנםירער פון דער פדןלעםןרישער ןדל׳, װי ייקןװ הןם זיך װיצלענדיק א1ים• געדריקם, אין סולע; םןר אײנעם םון זײ זענען דןן ןננעקימען צײטן פון םלחםית, נצחינות, די יןםאנדע איבער הןרםןסן, פענסשן, ס1 ם - םןרן צװײםן — גיבקןםען, אפפןלקןםגן, װ. ם. נ. כ., קןנפערענצן, םארזןםלונגען און בןריכסן: 6ןר בײרע - ןלץ, דןס גןנץ לעבן, ןלע נעדןנקען, רעי1נ1ת — אין נןםען םין דער גרעסשער רעװןלוציע אין דער װעלס, אין גןסען 6ון דעם גרעסםן אםת אץ דער װעלם און דער גרעסםער יושרקײס. ןבער תםיר זענע; זײ אײנער צום ןנדערן פןר• בליבן, און געװעזן—ניקןלןשן, אײנער 6ןרן צװײםן—ןלעקםײ, *י'6״ק8 — אויף תפיד חברים װעבער, ןן סשינען און רענלאםענםן. — דערצײל םיר, ניקןלאשן, װןם םןכםסו אין געזונס? - היוס ■ןפןװ געםיענס. — צ׳הןב געהןס, םןרשםײססי םיך, און ס׳קען זײן, 8י כ ןב נןן ן םבה א1יפן םןגן, פארשסײססו פיך, װײסןגן, ביעכן סיס בלוס, שרעקלעכע הןרץ״בוענענישן — ןזוי, עפעם א שרעקלעכע פןסקודססװע, — דער קןם^נדןרם הןם גערעדס ני׳נם הויך, אײנבייגנדיק ז־ן צו ןלעקסייען• — ס׳הןם סיך נזשיקס אויף קןװקןז, ס׳הןס סיך קורירם, די װײםןנן זענען 6 נער, כ׳הןב זיך געשםעלם צו דער ןרבעס, ןפגעןרבעם 8 די8לב יןר, װידער ן םדרה פון איבלקײםן און װייםןגן, כ״בין