Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 146

8 זא ליטערארלשע בלעםער 146 איז געװען א סןנסש, װעםענס נןםען א־ז *רוםגעװזקסן םיכ לעגענדעס סון םלחסות׳ סון פעלזהעריסע םוסיקײס און אוס דערשרןןקנקײם, 6ון שסאנדהאםסיקײס און םוסיק־יס ןן א שיער דאס איז געװען אםענסש, װעלכער הןזס נזהאס ד$ס רעכנ אין װילן עו שיקן םענסשן עו הרגענען זיך־דנלעכע און זלײ; שסארנן. אין סיןלןן איז *רײנגעקיםען נישם קײן ה1יכער, ברײס• סלײעיקער פאן םיט א גוסםוםיקן, ק1ים־ק1יס םידן סנים #ױ א סעם-נאריסם. ער איז גענאגגען האםסיק און זײן נאננ דיןכ גלײכעײסיק ארייםגעװיזן אין אים אי ן קאװ*לעריסם, א• א זײער״ציחילן, נשום-אוסן נישם קײן םיליסערמםן. דרײ שסןןני ןסיצירן הןבן זין אװעקנעשסעלם סאר אים אין *רןנם. דער קןפאגדארם הןט זיך סאר זײ אביסל ןסגעשסעלס, נישט גע■ געבן די ה*נס אין געםאכס יענעם זשעסס, װעלצער ערלוינם זיי צו שטײן שרײ. און שסײענדיק אז1י 6*ר די שטאב־ןפיצירן, הןט דער קןפגנרארם ןסגעזוםען פון זײ רגבאוס;: יעדןןר פין די דןזיקע דרײ הןס געםאכם עסלזכע נרים 6ןר1־ס, זין גע• שפעלם אין םרןזנס און ןסגעגעגן ראסןרס, ןנהײבנדיק: — .אין םיר ןנ6*רכר1יסן' — ,די דינסם 6ךר דער רעװןלוציע*. — יעדן 6ון די, װןם האבן ןפגעגענן דעם ראסןרם׳ הןס דער קאםאנרארם געדריקט די ה*נס, ל1יםן סדר, נישס הערגדיק, אסנים, די ראסארסן. ד*ן הןס ער זיך אנירערגעזעצס סןר דעם אײנציקן נלןןז, און דער באנלײםער איז דא א1יםנעװ*קםן װי 6ון ד׳רערד אר1ים לןם אים, כדי אנצוניסן כיי סונם בלןנקעדיקן סשײניק. דער קןםאנדארם האס גענוםען *ן *ײ• — װי גײם עסז-הןס ער גע6רעגס סשום, $ן רןסןןרםן• אײנער 6ון די דרײ שסא< א£'צירן האס אנגעהיינן רעדן, פיטגעטײלם נײעס, און דאן האס ער, 6ון זײן זיים, סריװאס נע6רעגס: — װזןם ם*כס איר אין געזונם, חבר גאװרילןןחז דעם קןםאנדארםס סנים איז א1יף * םינוס געװןרן 8רעסד, ער האס נעזאנס אוםצופרידן: — $ס בין איך געװען א1יף קוןױקאז, זיך קורירס. איצס איז ם־ר נעסער, - ער איז אנטשװינן נעװןרן, — איצם בין איך געזונט, — ער איז אנםשװיגן נעװארן. — זעם, ם׳ז$ל נישס ם*כן קיץ שום פײערונגען, קײן ערן־קאראולן, בכלל... — ער איז אנסשװיגן געװןןרן. — איר זענט 6רײ, חברים. די דרײ שםאניסטן האבן זיך א1יםגעה1יבן, כדי אװעקצו• ניין. דער קאמאנדארם האם, נישם א1יפה1יננדיק זיך 6ון ארס, יעדן פון זײ דערלאנגס די הענס, — יענע זענען שטיל *ר1יס• געגאננען 6ונם סאלאן. בשעת אין סאלןןן איז ארײננעקוםען דער קאםאנדארם, האס סאסאװ זיך פאר אים נישש םארנײגס,—האם געגוםען דןס בוך, און א קער םוענדיק זיך םים אים אן א זײם פון קןםאנ• דארם, האם ער עס א בלעםער געסון• דער קןכאנדארם הןט םים אײן א1יג א קוק געטון א1יף סאסאװן און זיך א1יך 6אר אים קײן נײג נישס געםון, נעמןכט אן אנשםעל, אז ער הןט נישט באםערקם דעם םענטשן. — װען די שסאנן8יצירן זענען אװעקנעגאנגען, האם דער קאםאנדארם, נישס באגריסנדיק סאסאיין, סונקם װי זײ װאלםן זיך געזען ערשם נעכסן ןװנם, איס נעפרענס: — װילסס סײ, אליאשקא, ןדער װייןז סאסאװ הןס נישט באװיזן צו ענספןרן, װײל ם׳איז פאר1ים אר1יסגעםרעםן דער ארדאנאנץ און ראפארםױס:- ,חבר קןןסאגדארם׳, — װעגן דעם, אז דער אויםאםןביל איז אראסנע• נוםען געװןןרן 6ון דער סלאסםןןרם, א< אין קאנצעל*ריע זענען א םעלער םים נישס קײן דערעםענער םאנע-קאשע — און 6ון יענער זיים םעלער םים די שירײם 6ון קאשע—אן זןסגעשפילעס שײדד 6ון א קאלם •) םים א לעדערנער שנור, װעלכע האט זיך א1יסגעצ1יגן װי א שלענגל. א1י6ן אנדערן עק םיש זענען גע• שסאנען א1י6געסראססע 6לעשער. די דרײ פיליםער-לײם םיט די ראםכן א1יף די ארבל זענען געזעסן אן א זל.ים םון טיש אין לערערנע פאסעלן אין דער לענג 8ין דער װאנס, זײ זענען געזעסן םיס די םעקעס א־ן די הענט זײער באשײדן, א1יםצלענ• דיק זיך, םעשה םיליםער-לײס — און נעשױינן. פאפאװ איז צוגעקראכן צו יענער זײם סיש, האם אראסנעניםןן דעם םאנסל און היסל, האם זײ אװעקגעלײנם בײ זיך, האם א נעס געטון דאס אפענע בוך, א קיק געםון. ס׳אױ אײינגעקיםען דער, עי אלץ א1יף דער װעלם גלײכגילשיקער, באגלײטער, האס אראסנעניפען 6ין סיש; די פלעשןר האט ער אװעקגעשטעלם ערגעץ אין װינקל; אראפגעשארס א1 ף א סעצל דאם שאלעכץ פין גראנאטן —געדעקם דעם סיש, אװעקגעשכעלפ אויפן כ שסיך איין אײנ• ציק גלאז אין אן אינטערגלאז, א טעלעד סים םדוקן בר1יס, א קעלעשיקל 6אר אײער; — ער האם געבראצם א1יף א סעלערל צװיי אייער, זאלץ, פלעשלען םעדיקאםענםן; ער האס א ב1יג• א1יף נעםין דעס װינקל פינם פארהאנג, א קיק געסון אוי6ן פריםארגן,—אין פאנאנדערנערוקם די פארסיערן א1יף די 6עננסער• ש1יב;; די שנירלעך סין די פארםיערן האנן ית1םדיק א זשומע געםון — ער האם 6ארלאשן די עלעקסרע; און אין סאלאן האט זיך ארײנבאקיםען דער גר1יער פרעססלדיקער הארבסכ■ סריפא־גי. די פניםער בײ אלעםען זענען אינס דאזיקן םאס• נעפלריקן סריםארגן נעװעזן געלע-דאס שיםערלעכ^, װאסערדיקע ליכס איז געװען ענלעך א1יף בלוסװאסער. אין דער טיר, בײ דעם באגלײסער, איז געשםאנען אן ארדאנאנץ: די 6עלד• קאנצעלאריע האם ש1ין געארבעס, ם׳האם א קלונג נעסון דער טעלןפאן. דאן איז 6ין דעם קיסע*שלא£ציםער ארײנגעקוםען דער קאפאגדארם. ער איז געװען נישט קײן ה1יכער, ברײספלײציקער, העל־בלאנדער ם׳זן, םים לאנגע האר, שארקעםט אראפ־צו. זײן העםיל, װאס אויף אײן ארבל זענען געװען פיר ראםבן, אױ אייף אים געלענן נישט גלײך, צעקנײםשם, אויפנענײט 6ון גרינעם זעלנערישן נעװאנס. די שםיװל םיס שפארן, הגם זײ זענען געװען זײער גוס אויסנעפ־צט, האבן םים זײערע א1יס• נעטרעסענע אפצאםן, געװיזן, אז זײ, די שםיװל, האבן געהאס 8יל אויםצישסיין. ער איז נעװען א םענסש, וזאס זײן נאםען חאס דערצײלם װעגן דער העלדישקײס פונם גאנצן ב־רגער• קריג, װעגן סויזנםער, צענדליק סויזנסער, הונדערס םויזנסער ס1יטע, לײדן, פארקײפלוננען, קעלם, גלאםאײז און היץ 6ון די 6עלדציגן, װעגן דעם דונער 6ון די הארםאשן, פײסערײ 6ין די קוילן, װענן די נאכשיקע װינםן, — װעגן די נאכשיקע שײ• טערהויפנס, װעגן םארשן, נ*ת1נ1ת און אנסלויפענישן, און װידןר װעגן ס1יס. דאש איז געװען אםענסש, װאס האס קא• םאנדעװעס םים םענטשן, נצח1נ1ת ס1ים; םים פולװער, ר1יך, צעבראכענע בײנער, צעריסן פלײש, — יענע נזחמות, װעלכע האנן דירך הונדערםע ר1יטע סאנען און צאלרײכע םעננעם נע• רוישש אין די .סילן׳, אין די ראדיא-סעלענראםען װעגן זײ זענען גע6ל1יגן איבער נאר דער װעלס, — יענע נצח1ג1ת, נאך װעלכע ם־האס א1יף די ריסישע זאמדיקע שעלדער גענראבן סי6ע גריבער 6אר די םתים, גריבער, אין װעלכע ם׳האם װי• עס־איז אדײננעװאר6ן סייזנסער םענטשלעכע קעיפערם. דאס •) * מ*ן רע-ן׳-וזני