Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 145

145 ליטערצריעע בלעטער 8 זא די געשיכטע פװ דער אומפארלאשענער לבנה ב $ ר י ם פ י ל נ י א ק / מ א ם ס װ ע ״יז ײס .ם״־ן אשיזז!)#שירין א-ז װאנאו. דןר שזןשע- — * ,זזםסקי* װעשן־לנאר* דןןקשןןר—שטאפט 8ון ד־םשן קאלאניםשן ני דןר װזןלגע; די םאשע-פון אן אלםעי םא־אשןוזןד םוח־ושן- טאשיליע זאלװט שוין או־םנעשטןןדבן); דן םאטן הןןט געןנ דיקט דל ם׳ןםקװעד ■ןדאנ>נישע קורםן• םאםן׳םאםע זענןן נןןענט נעװען *ו די ,נארןןדניטשער׳ באװןגונזןן שון די 80-קןר און סיייקןר יןןרן אלך ננין געבררן אין 1894, אלן ססםקדן־ נוב. איך הןןש נןנרןןנן א־ן ז־ך םיר בלושן: דיטשע און קויב־קו־ם ידןסן שון םין שאסעים שד. סלאדיאנישע און ט*ננא■ לע־ (םוןנןיישן) שון טין םוטערם *ד■ םין יוננט איז אדורך א־ן רל קריז-שםןם שון םאסקדן־ גוב , א־ן סא־אשאד און אויף דעד .דאלגן. די פ־טל• ול ןןנגןהויבן אץ םא־אםאדער ניםנאזיע, נעןנדיקט אי ניזשני נא־באראד דל .װלארלפלרער רעאל■ שול׳ אלן 1913, א־ן 1920 נעענילקש םאםקדן־ קאםןר׳ן־א־נםשלטיש, די ןקאנאםישע אששלללי־ננ—דעם אםינלםש־אםלדן־ש־נאנם ציקל• םין ןרשםע נןדרוקםן זאך-דל םיניאטור ,שייללננ׳-ב>שיט ז־ך צו כןרע ))190, װען אלך בץ א־ט געדען 14 יאר. ס־ם דן־ אונםןרשרישש בא־ים װאנאו. יז אילגנטלעכע ללשןיארלשע טןםיקיש הויבב זיך אן א־ן 1918. דל רעװאלוצין־יארן נעלעבם א•; קאלאםנע, ש־ל א־וטנןייזש א־בן־ ױם לאנ ר אין 1922 נןיוןן אין דיםשלאנד, אלן 1923— אין עננלאנד אש דל נםיעות אלן או־כ• לאנד האבן םלד שיל נןנןבן• םינן װיבטיקסםע דע־ק: דןר ראםאן ,נאלל נאד׳, די דןדצילוננןן ,טוםער-ששיםםישןי׳, .אלװאן און םא־יא׳, ,שװארץ־ברויכ׳, דל דןר• צײלונגןןיזאםלוננען .דאם םו־שן לאקט׳, ,עננללשע דןרצײלוננען׳ א אנד (שון זי או טאביאנראשיע) ב. שילניאק האט שארןשנםלןכש בלז איצט הן5ןר 10 ביכער ם-ש ניעסערן אין קלןנן־ן דןרצילונגןן, װאם זןנען דן־שינןן דל לןצשע 8 יאר. דןם ידישן ליןנער אױ ןר באקאנט שץ זין דן־צילוננ .א םןשה .דןנן קזאלן או, לים׳. נןדריקט .אלן ששאן׳ נוט. 2. נען פץרשארקםן ןןשסײלוננען םיליץ םים גרינע בענדלעך־ ירײ מיליםעסםענער, םים ר$מנן א1יף די #רבל, זענען בונןנזנגןן 1<ם םאלאן־װאגאן. פענסשן הןןבן זיך אײגער דעס ןונדערן סאלוםירם, — די דןזיקע דרײ זענען ןןביסל גןשסאנען נײם אונסערסרעאל, דער װאך־זעלנער הןם עעעס ןןרײננעשעעסשעס אינעײייגיק אינם װ*גןןן זןרײן — ד*ן הןבן די דןזיקע דרײ זיך א1י6נעה1יבן איבער די סרעילעך און זענען פןרשװונדן געװארן שון יענער זײם דיקן פארהאנג. אין װאגאן הןס זיך ןןננענונדן עלעקסריש ליכס, נװײ םיליסערישע מזןנסיןרן הןנן זיך ןננעה1יבן שןןרען בײם װאגאן און 6ון איגסערן דןןך 6ין װןןקזאל הןבן זײ צוגענ1יגן סעלעשןן •דרןםן אין װןןגןן ארײן. ם־איז נאך נונעגאנגען א םענסש צום װאגןןז, אין ןן דםיםעזא• בעןי^דסעבקן פאלס$ און-נישט ל1יםן סעזןן—אין 8 שוסערנער א1־ערן-היסל. אס דער דאזיקער םענסש האס קײנןם נישט סא• לוםירס, און ם׳הןס איס א1יך נישס סאלוטירס, — ער הןם געזןןנם: . — זןןגם ניקןןלאי איװאנאװיסשן, מז פןןשןןװ איז געקוםןן. דער ר1יסארםײער הןס לאנגזאם א קוק נעסון, ער הןןס באקוקס פאפןװן, באםראכם זײגע נישם-נײע שיך און לאנגזאם נעענסשערס: — דער חבי קןןמאנדארם איז נאך נישס א1י6געשם*נען. פןפןװ ה*ם שיײנםלעך 8 שםײכל געםון נום ר1ים8ר• םײער, ה*ס אים עפעם *נגעהויבן נו .דונן׳ און סרײנסלעך נעזאנס: — גײ. ברודערל, זןןג אים: **פןןװ אױ געקיפען. דער רויסארםײער איז *װעק, ביריקגעקיםען, ד*ן איז פןןפןװ *רײנגעקרןק אין װאגאן *רײן• — אין םאלןן, — םחפת די שןרהאננען זענען געװען אראפנעלאזס און די עלעקסרע הןןס געברענס, — איז פארבליבן די נפכס. א1י6ן סיש, לעם סיש-לןםפ, איז געלעגן *ן א1ישגעע6נם בוך אין לע□ גוך — ערשטער קאפיטל פאיסןנ הןבן איבער דער שסאם געפײמם און געברומס וי פאבריסן-םירענעס. אין די גאםן הןס זיך געשלעפס א גר1יע געדיכסעניש 6ון נעפלען, נאכס און נע6ייר. זי איז זיך בע• נאנגען אינם 6ריםן1רגן, װײזנדיק באשײניערלעך, *ז ער װעם זײן נישש קײן פרײלעכער, א גרייעי אין 8 6רעססלדיקער. אין ד*י דאזיקער בײם ה*בן די רןןשאעיע-םאשינען אין די דרו• קזיײען ארויםגעװןןרשן די לעבסע בלעםער 6ון די בײסונגען, און אינגיצן הןבן 6ון די ה1ישן, װו ס׳געשינען זיך די בײםונגם• עקספעדיניעס, זיך 86נ8נדערנעש8סן איבער די נץםן ױנגלעך פיש פןק בײםונגען; אײנער 6ון יײ און 8 בװײםער הןם א1יף די פוםםע גאםןיראגעם, א1יםרײניקנדיק זיין גןרגל, א1יסנעשריען א״ף אי8 ק1ל און א61ן, א1יף װעלכן ער װעם שרײען 8 נאנבן סןנ: — * רעײ8ליביע אין כינען בים ןנקיפען שונם קאםאנדארם גן־ורילאיו! די קרענק שונם קןםאנדארם! און אין דער זעלבער בײם איז בום באנהויף־ א1יף ײ-ינן עס קוםען *ן יי באגען, ןנגעקוםען 8 בוג. דאס איז ג'ל'יען 8ן עקסשר8־בוג א1יף זײן עק הןס בלוי־גרוילעך גע• ביאנקט 8 בלויער םאלאףװאגאן, 8 שװײגעדיקער, ם־ם װאך• ס־דאסן א׳יף רי •אוגסער׳םרעפלעך, םיס אראפגעלאזסע פאר• פ' ין איבער די שפיגלדיקע 6ענססער*ש1יבן. דעי בוג איז?נ עקוםען 6ון דער פינסםערער נאכס, 6ון די פעלדער, װעלכע וז ן, יעבנדיק 8 נוסן סןג, פארשװענדט דעם זומער, בלײבנ• די־ בײם תינםער, און װעלכע זענען בארויבס געװןרן דורך ד זומער, כדי װינםער זיך בו עלםערן אין שנײ־ דער בוג * ארײננעקראכן אונסערן דאך 6ונם װאקזאל. פאםעלעך, 7 ל און זיך אפנעשסעלס א1יף א רעזערװ״ליניע• א1ישן פעראן א־ז געײען אוסס. בײ די סירן זענען, אסנים בושעליק, נעשםא•