Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 8 (25.2.1917)
- Date
- 1917-02-25
- Page
- Seite 140 (sequence 4)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 65% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800894--01979-4797297- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
8 זא לימזרורי?ו *לןס?ר 140 םייניננ, מען נישם דער שיקזאל, װעלכער םיילם םים זײ אכזריותדיק עק באהעלסעניש. מען םען גלײבם אץ םענסשלענער בחירה, אינם םענסשלעכן װילן, קען םען זין אויפגייען אידע־ אלן, די שענססע געםער־חלוםות. דער העכםםער אויסדריק עון ןןסםיםיזם איז אידעאליזם. דער רעאליםם קען נישט זיק *ן אידעאליסס, סײדן ער?נסלויפם *ין זײן רע#ליזם. דער #*ס*• ליםם קען נישס זײן *ן *סםיםיסס םיס זײן נאנבער ליבע אץ סיםסאסיע בי םענםשן. אין ה*רדי האס זיך *לײן סארםשיס אין סארשלאסן אין *ן *לסן של*ס ןן גײסגער. אין די אםתע גרויםע נביאיס, קינססלער אין דיצסער — 6ין *לע בײסן— ןט די אלנס#לם, װאם די גיזיםע װעלם ה*ם *לם *זעלכע *נער- קענם, זעיען געװען די. װןס הןבן געה#ם אידעאלן, ײןס האנן דער םענסשהײם געגראכס םים אין הןצנינג װײםער עי לעבן• װען איר לײענס שןןקססירן, הערט איר 6ין *לע זײנע װערק א םעצסיקן רוף בום לעבן. <נעםם זײנע סןנעםן). װען איר לײענס געסען, װערס איר נעאאגבערס םיס םיס, םיס לעבנם־ענערגיע. און #זוי יעדן אײנעם 6ין די גרויסע, װןס די װןלם, מ*ס די םענסשהײם ה*ס געקרוינס םים אוםשםערבלעכ• קײם. דער םיםן 6ין גיויסע דיכםער איז, װײזם אוים, נישם נןר ליבע בי םענסשן, װי אנאסאל 6ר#נס ה*ס #*רםילירם אין אויך נישס ערלעכקײם #לײן, װי קארלײל האם געװןלם. ערלעצקיים אין םיםלײד בו םענסשן זענען נ#ך נישם #לע םעלות, װאס םיר גע6ינען אינס גאון: ער םיז נאך האבן # דריםן עלעםענס: גלויבן, אידעאליזם. םים אײן װ#רס: ןאםי• םיזם. די םענםשהײם װיל, #6דערס 6ון די אויםדערװײלסע םום בום לעבן, ענערניע, ה6#נינג אין נלויבן. אינם ״הבל הבלים׳ איז *פשר ד# םער אכת הי אין אלע אונזערע אידעאלן, #גער םים הבל הבלים לעבם םען נישםן םיס הבל הבלים אויף די ליאן און אין הארבן — שםארבס םען... אין די םענםשהײם װיל נישם שם#רבן. דער#6ר ה#בן קלוג געסין די חכםים, װעלכע הןבן ביגעשםעלם דעם רעליניעז• אאסיםיםםישן ניף *כוק בי איוב או; קהית*. מען נישס, װןלםן די בװײ נעניןלנ װערק נישם ק#נ#ניזירם געמןרן, זײ װןלסן געװןרן םפוים חנוגים; די םענםשהײס װןלס זיי נישס #ננעגיסען... װײל די םעגסשהײם װיל לעבן אין םיז לעבן.,. לעבם בװישן אונז # םר#גיש-אײנזאםער דיכסער, # גרוי• סער זעער — אײנער 6ין ד• נרעססע קינססלער 6ין אינזער בײם — סה#ם#ם ה#רדי. ער ה#ס געזען דעם בער 6ין לעבן אין םענסשן סיס דער אכזריות 6ון א נ#ס. נ#ר א ליכםיקע בשורה ה#ס ער נישם גע6ינען, גישם #6ר זיך און נישם פ#ר אינז• אין די םענםשהײס װ#רס שםענדיק, אין #לע בײסן אין דויית אויף בשורית פון ה6#נונג אין םרײד• די םענםשהײם װיל לעבן און םוז לעבןי פ8ר7־־|$ג י■ *ײ}. צ ך ס ע ר, װ8ו־שע נ#ר װ#ס דערשינען היםטארישער ד ט 5* ד 1 •יז _ ראם*ן 430 ז. 11 * / 1 1 ח. מ. םליגעלםאן אריןז 6 זי. *ינהאנדליננען נינליןםעקן זוין *אריינען נרויםן ר*1אס. *דרעס: 18 13ז|£)02 סזזיכנ^ז&יױ יזסואנזס .נצ 18תזה9ס1451 זיך אים אייםשרײען בים דיכםער: װ#ס *ײניקםסי אינז אזוי אין דײגע םענסש,? *ארקיק אביםל רעם בו#6ל, שענק דעם בלינדן בי8אל #ביסר זעעװדיקן נוםן װילן; און ל#זן דײנע םענםשן ה#בן #ביסעלע גליק... אײן ביםעלע גליק... #בער דער גרויםער ד כסער באזיגם די םרידה 6ינם לעזןר... .ד#ם לעבן איז ד#ך אזוי׳, גים זיך אינסער דער לעזעד. אין ה#רדי םוס זיך ד#ס זײניקע: ער שילדערם ד#ס לעבן. ער בויס װי אן ארכיסעקס םים זײנע מירעם און בירקלען אײן שס#ק נ#כן אנדערן 8ין זײן ר#סאן... #ס איז דעד הויםם־ארײנגאננ, דורך װעלצן עס גײען אריין זײנע העלדן םיס אזוי 6יל גיםע ה6#נינגןן... און ןש זענען נןך סירן און די םענסםער... הארדי דער #וכיסעק״ סןר הןם אזוי ליב נרויםע *ענססער, דורך וועיכע ער קען װײזן אז1י פיל װונדערבארע לאנדש#£סן. ןם אז1י *וים ער *לאנםעסיק אײן שםןק נןכן #נדערן, ניז ד#ם הויז, דער םיםלאלםערלפכער של#ס, איז 8ארםיק. ןבער דער שיקזאל גײם אײך נןך א1יף די סרעס, 6ון שסןק בו שסןק, 6ין ביםער בי ביםער, װי א גרויער גײםס, װי דער נישם גוםער אלײן... און קיםם איר אר1יף אוי6ן דאך״שסיבל, װײזם ער אײך דורך # קל ין 6ענסםערל די אלע װינדער 6ין דער נאםור ארום — װעלדער, *עלדער, םײק... אין ןש זעם דןרםן, רןרםן א... תליה... אוםגליק... ס1ים.. ןס דער #6טאליזם הארדיס, גלויב איך, איז די אײנביקע .אםתע שםערונג, בוליב װעלצער די נר1יסע װעלם װיל הארדין נישם אויפנעםען, װי ער #6רדינם, לויס זײנע ריזיקע קונסכ• װערק. ס־זענען געװען אין דער װעלם־ליםער#סור גרעםערע םראגיקער װי הארדי, ןבןר םןלנדיק דעם בןר און םוז 8ון לעבן, ה#ק זײ אויך געקעםפס קענן אים און געהןפם... ןבער נישם הארדי: ער קעם6ם נישס. הארדי הןם זיך אונסערגענעבן. *ין אלע זײנע װערק װײנס #ר1ים # סרוקענע #6רבװײ6לםע שםיםע: עס װעם אײך נישס העלשן. ער זעם א1יך די ס#בי#• לע אוםרעכםן, װעלכע העלפן װי בו דעם גרויען ,6עיס'. #*ער די זענען פאר אים נישט װיכסיק. װןרוס װ#ם פןר א װערס הןבן די אלע םענסשלעכע גוםע ןדער שלןכםע גע• זעבן און אינסםיטיביעם, װען הינםער אינזערע פל״בעס שסײם דער אכתער נישם־באייגבארער שינא — דער אוםבאנרײםלעכער שוגא, דער שיקזאל און זײן הויפם״לײםענאנס — דער בלינדער בו#6ל... און װ#ס קען םען סון קעגן זײ? ד#ם איז, דאצש זיך, דער םוםר השגל פון אלע זײנע הערק, ד#ס איז סהןםאם הארדים שװערער םארבװײפלסער .םעםעדזש׳. דןססןיעװסקי הןם שרעקלעכערע םענסשלןכע לײדן גע• װיזן װי םהןםאם הארדי. ןבער דןםםןיעװסקי ה#ס געסרןגן א 6אקל, װען ער הןם געװאנדערס אין די שװארבע תה1םען 6ין דער םענםשלעכער נשסה. אינם גיהנוס 6ין לעבן ה#ס דןכסןיעװסקי געסרןגן א ליצס. די ליכס 8ון גלויבן, םין ליבע, םין אוםענדלעצן שםערבלעכן רחםנות... דןססןיעװםקי ה#ם זיך געראנגלם פיסן שסן אלײן און אים שיער בײגעקוםען... א1יך םןלססןי איז א6שר געװען # שאר6ערער אגןסןם 6ין דעם םענסשנס גאסיר, ןבער ער ה#ם נעפאלםעסס און געפונען א גלויבן, װײל ער הןס אים לײדנש6#סלעך גךזוכס, װײל ער הןס ןן אים נישס נעקענס לעבן... נ#ר אײן סהןם#ם ה#רדי ה#ס ױך, װײזס א1יס, אונםער• גענעבן... װןרום םענסשן זענען גןרנישס אז1י שלעכס, לויס זײן