Literarishe bleter · 1917-02-25 · 8 (25.2.1917) · p. Seite 139

139 ליסערארישע בלעםער 8 זא דער קריסטאלענער, שװײגנדיקער םורם םון דער ,עטיק״. (עסיק הײםט שפינאזא, קײן אנדער עטיק אין דעם?!בסזןלוםן זינען שון דעם װןןרס •איז נישטי) און װעט מער נישט זײןו) װי היגט, פון אינםטינקט געטריבענע, האבן די דיכטער אין אורװאלד שוין דער■ שגאפט דעם טורם. װי הינט שלײכן זײ זיך אלץ מער און םער ארום זײנע סינדאםענטן בײ דער ערד די דיכטער זענען דאך די ערשטע געװעזן ארום ןט דעם טורם. 1י5ז־^ און דןןך: די דיכסונג שטײגט סון איםםרעםיע בו עקספרעםיע. םון איגאדעקװאטער, אומםולקןןכענער - װײל אויף אויםער• לעק בילד געשטיבםער—בו אדעקװאסער, םולקוםענער, װײל אויף דערקענסניש געשםיבטער.;^003 ■־;^1 .011*־ ז• ד.^/. די קי־5נ*ם אין װא־בורנ, שםינאזאש צװ־־ש דארםיש :דוינערט.]; ד*ס שםינאזא םוזעאים אין ריינסבע־נ. אין דעם הויז ה*ש שםינ*ז* נ״שרלבן זיין *ללםזאסושן סראקםאנו די דיכטער װעלן דאך די ערשטע זײן אין אש דעם טורם. אזן הינטער זײ — די גאנצע גליקששראלנדיקע םענטשהײרן אזן דאס בת־קול םין פאר א םערטל טויזנט יןןרן ענטםערס: ,א, איר גײםטםארגעסענע און פארלאזענע יונגלעך...' און בוזאמען פיט דעם דאזיקן שטײגן, װעט זי שסײגן בו דעם װירקלעכן שפיןןנציזם. אין דעם אורװאלד סון די אםעקטן, די לײדנשאפטן, שטײט טהאמאס הארדי לעןו העניג.לןונד*ן און ם;כם... אזן ד.)קט אונסער לעגנס, םארפלןןנטערט לעבנס, 6ירם זײ קײנסןל נישט אין ןן גלײכער ליניע אזן דירעקט בו א באשםיםטן ביל, נןןר צם תה'ם םון טראנעדיע און אום• גליק. און ױןנקש זיך בײ א מענםשן א שײן געםיל, ןן גע6יל 6זן ליבע, קופס דער בליגדער בוםןןל און שים #ר1יף א1יף דעם שײנעם נע6יל ןן נןןרנ 6ון שוזעוע שטעכיקע און הןןוסע שגיי• נער. הןןררי ה*לם, אז םענטשן זענען דזקא סיםי08יש און זײנע העלרן זענען ןןסם אײנגעהילס אין ןן אירעןןליזם, װי אין ןן שײנעם זוניקן גענל, ןןגער דער שיקז*ל שלןן6ט נישס און דריםלם נישם, פישם זיך *ריין און ס׳פןןכם זיך ש1ין בײ הןןרדץ ןןו דןןס ביסל אידעןןליזם װערם דערסרונקען אין גר1יען בװײ6ל... װער ס׳הןם געלײענם הערדין, דיןןט געמיזם נאםערקן װ$ם םאר א נעװאלםיקע ראלע דער ביפאל שפילם אין דעם לעבן 6ין וײנע םענסשן. אזן ער האט דןך באשאסן א װעלם פיט םענגשן! כםעס אין אלע זײנע װערק 6־רם דער *לינדער גז&אל *װ־,ק זײנע העלרן פין דעם ביםעלע גליק, װאם זײ װאדםן אסשר דערגרײכם... דער בופ#ל בעשײדם דעם געליבסן 6ון דער געליבטער, דער ביסאל ברענגט זײ בוזןםען םיט זײ זיך בו רײבן, זײ בו בןװײזן װי 6ארסירט זײ זעגען געװען... און דער בוםןל ברענגט זײ בו רער דיעכסטער אדער נידעריק״ ססעו שסוםע 6זן סרןגעדיע... ןןםס רעװןןלםירס דער לעזער קענן הןרדי,: עס װילס זסוף) איך האב גןפרוװם באװײזן, או טדיןןםאם הארדי איז דער םענסשלעכססער אםשרי דער אוניװערסאלססער 6ון די הײנסיקע ענגליפע דיכסער און די עפיסעטן ,עכט ענגליש׳, ,נאביאנאל ענגליש׳ קען כען בו אים נישס בופעססן. םאוװןס זשע נעםט אים די װעלס גישס אי ף, כאסש עו איז אז1י אלםענםשלעך און האט געשריבן ראם#נען, חעלכע קענען אױעקגעשםעלס װערן אין אײן רײ םיט די רעאל סטישע װערק •ון די גר1יסע רוסןז ןגב, זענען דאך אגדערע געװינער 6ון דעם נאבל.פריו נאך װײניקער פאפילער אויסער זײער לןנד מי דיןודי אויםער ענגלןנד. 6ארװאנז איך םײן, אז די אםתע סבה 6ון הארדיס נישס פאפולן• ריסעם, 6ון הארדים גישט באליבסקייס אין דער גרויסער װעלס איז — זײן פעסיםיזם. אס דער ספעביעלער דיארדי-פאסאליזם, װעלכער דיויערם אין ןלע זײגע װערק. פאסאליזם איו די גרויםע סרויעריקע גלינדע נשפה פון ולע הןרדיס שןסוננען. נםעט ןלע וײנע דיעלדן, אלע זײנע םײססערהן6סע לעבעדיקע םענסשן לעבן אץ דער גרויסער גישם 6ארשסענדלעכער נעץ, װאס װערס אגגעריסן שיקזאל• אין ריארדיס װעלס איז גישסא קײן גאם, דאכם ויך, נאר .ם,יס' העננם אץ ךער ליםס װי א עװײישארםיקע שװערד אין די ריזיקע חענס עון ן גר1יזאפער נלינדער װילנלאזיקײם און םאכס