Literarishe bleter · 1927-02-18 · 7 (18.2.1927) · p. Seite 131

131 ליסזרורישז גלעטזר ■7יזא נישט פארמיטלונג, נאר קריטיה: ױי *ז1י יױ עפעס פון ייר פלועלינג, םים ן שורה שפעםער, געװןרן? װיסנשיםם? ייז וױםנשןפט — םעקלערייז עתײסנס: #6לם םיר גןרנישט יײן עו פירלאנגען מער. ייך װ$לס גןװען העכסס ציפרידן, װען יי *לע, װ$ס ב*• הןנדלען ליסערןסור, זןןלן הןנן אז# שײכות צו דיכסינג, װי גןלערנסע — צו װיסנשאפס... דחקי פין ד$רסן דיר6ן םיר #רייסלערנען, #ז יעדע ז*ך פןדערם שאכםענישקײם, ספעציי• ליסעס, ם&רליבסק־ים ױן בירוף. ייבם בלײבס םיר נ$ך צו ענספערן יויף י. י. זינגערס בןםערקונג, יז ,געבן װןןס דער קינססלער ר.ןס נעגעבן—דןןם הןם ש1ין דער קינסםלער #לײן געגעבן. װער עס פילם עם— פילם יון װער נישם —װעלן קיין שום יינכ/רפרעסאציעם יון י־בערדיכסוננען ני.שט העלםן׳. דןם יײגענע קען םען דןך זןןגן נישם נ$ר װענן קוי• סיק, נןןר יויך װ$גן דעם עצם קונסס. םען קען, לפשל, יזיי זןגן: װןןםערע װירקונג קען דען הןבן דיבכונגז װער עס ייז פעיק יויםצונעםען די יײנדרזקן פון די װעלסישע נעשעענישן- ייו פעןק — יון װער גישס — װעלן קײן שום ייבערדיכסונ• גען נישס העלםן... יין רןס יײגענע װזןס דיכסער סוען פיסן לעבן — םיכן קריסיקער פים דעם בוך. יויך ימתע קריםיק יױ — װיין, ייו — גלויבן, — ייז ביגײססערוגג, יױ — פערז,גלעכקײם, תײל ױיך יםתע קרי■ םיק ייז ש*סונג. ייך געםין נישם פיר נויכיק דן ייבערצוגעבן 8לע םיינע םײנוגגען יין יויםפיסוגגען װעגן די װערםן ױן מה ת פון שעםעוישער קויםיק. עס יױ יוםםעגלעך ייבערצינענן 8 8י• הןןנדלונג םין קניפע דרײ דרוק״נויבן ײין 8 ירסיקל• די נײגע• ריקע װעלן עס געפיגען יין די ,װירשעװער שריססן׳. ייך הןב נןר געװןלם יויפםערקזים םיכן יויף יײני• קע םעותים, װןם י. י. וינגער יױ נפגינגען בנוגע דער 8י• שיצונג םון קריםיק. ייך װיל זען י ניי ױנז שײנע ליריקער, שײגע דערצײ• לער, שײנע דריםיםורגן ױן — שײנע קריסיקער. ישראל שטערז אין אלע שטעט און שטעטלעך װו ם׳הןןס נישס קײן םעגלעכקײם צו זען דעם גיינדיעזן פילנש ב ן ־ ח ו ר לײענם דןם װערק ירושלים אוזרוים *ן ל־יואים אואלעם היסםןרישער ר$ם*ן _ ײדיש ז ל ם ן ר ײ ז ע ן פרײז @ גילדן פיר די לןזער פון דו .ליט. בל.* נער 5.60, ■ערםי 40 גרישן #דרעם: 67 .ק ס2!>1ץו16םא ,ײװםצפתם^ ,■•61ו1סע8י פיר נעלםו י■?■ י 196 13 יין דער רןצענזיע װעגן די ,ױ$רשעװער שריפסן׳ (,ליס. גלעם.' נום. 5) בירירס י, י. זינגער פײן 8רםיקל ,קרוינען *וש ק$פ סון דער ײדישער קדיסיק׳. נו, פײנוגנס-פירשידנהײם- ן ז*ך, װ$ס ייו שכיח. יון ייך װןלם ויך נישם ןרײנגעלןזם *ין װיבוחים. 8ײי $בער ײי י8 הןנדלס זיך יץ 8 פרינניפיעלער פוזןנע סכח 8זפ בןדײםנדיקן ענין װי ליסער^סור-קריםיק, — קען ייך נישס םירנײגײן שםילשװײגנדיק. ,װען די קריסיקער זילן זײן דיס, װןם שסערן װיל, וי$לסן זײ דןך געװען דיכםער• ״ת װעז ■ען?שן 8לײן זײען יון שנײדן, צו װןם םירםיטלען ב־י ק8ין?' יט דער זיץ ייז 8 דיקער טעומ, װןןרום יין צתײען גע• פלןכםן. ייך װיל בלל נישם די קריםיקער ז$לן זײן ד כסער. םײן פןדערונג ייז 8י8 בישײרענע. ייך װיל באױ זײ ז$לן זיין... קריסיקער• װער עם װעס יויפםערקזןם לײענען םײנע ,קרוינען צום קן■ *ון דער ײדישער קריםיק׳, דעם װעם נישם שװער זײן צו געפינען די גרענעץ-לינין צװישן דיכסונג ױן קריסיק. קרי• םיק ייז נישם דער םײםש ,פירםיסלונג׳, ם$ר 8?וי נישם זײן דער סײסש... דערםים װ$לם ןװעקנע*8לן יעדע וליצם, ייםלעך *חרױתיגעזיל, — הםקר־װעלס. לית דין ולית געשםיק. קריםי• קער יין רעצענזענסן תןלםן זיך געפלןדיעס װי קןסןרן *1 ף 8 זומערדיקן םעלר. װ*ר קען דען נישס די מליכד,? יי דער צונפננ ייז *ליך? יי די גינצע $נש8צוננ סרעםם ירײן 8קי• ר#ס פיסן דישעל יין לכה דודי? — ס$ װ$ס ם&כס עם יויס? עם ייז ד$ך נישם םער װי — פןרםיםלוננו — װ$ײם די פעשה ייז יזוי. די בלה ה$ס יויף זיך ןחיב צו םלוקן דעס נדן. דער חתן י ז *ירפליכםעס םקײס נו זײן די בתובזע $ב;ר דער שדכן םרןכס זיך: של$גס יײך ק$■ $ן װינס. פון פײנעסװענן םעגם ייר בילר נ$ן דער חופה גײן צום רב נ$ך $ גט. $בי םײן שדכנות ייז שוין ןנגענופען... ביהןנדלענדיק די יינערלעכקײסן פון עכםן יון קןנצענ• םרירסן קריםישן ש$*ן, ה$ב ייך ב$ס$נס, $ז ױנזער קריסיק װ$לס געםעגס זיין $ שפ$ר ביםל בעםער װי זי ייז■ יון ד$ס םוז $מ$ל נעז$גס װערן. קריסיקער וענען נישס ײמקאנםר$לירב8ר. יויך זײ, די שיצער-פוזן געש$צם װערן. י. י. זינגער נעםם זי יין שוץ. ױן עם קיםם יויס, 8ז יי ײרישע קריםיק ייז װויל יון פײן, ד$רף ג$ר, קען ג$ר נעסער נישםזיין. ײן זײן ם$סיװירוננ: קריסיקער ייז פ^רםיסלער. צי װעלן די קריםיקער הניה ה$בן פון זײער פןרםײ■ י'?ער? ייך בץ שם$רק םסופק. יויב דורך קריסיק קען ג$רנישם דערנענסערם װערן. ג$י• נישס העלער װערן, קײז שום פ$רב$רגענע שײנקײסן יץ דעם מערז נישש ןנספלעקס תערן,—סן װעלכע בעדײסוננ ד,$ס דעם קריסיקערס פןרםיםלונג צװישן שרײבער יון לעזער? בלויז פרפים, נאױ רעקלןסע פ$ר ניכערו ױײסער (ורעגס סיך י. י. זיגגער $ קשיי: ,*$רװ$ס י פזנ1 *לע 8גדערע געניםן ה$נן זײערע געלערנסע, סןרשער *ין זןרװןס ז$ל די ליסערןסור גישם ה$נן יירע געלערנסע, ״עלצע זי ז$ל דינען י. ן. װ.״ םיס $ שורוז *ריער *יז קריסיק געוזעןז םעקיערײ. ס$