Literarishe bleter · 1927-02-18 · 7 (18.2.1927) · p. Seite 124

7 ליסןרוזרשז בלזסער 124 י ה ו א ש ע ם ל ו י ה () נריזז נוין נױ-יארק) ןגעי סתש אזיי זיך שײדן, שיוײגנדיק *װעקנעגן דנר אײביקײם יהואשס גיף קןן םגן נישס. גיען זײ אײנניקװײז גו גי דער סריגונע, װי נעגרןכןנע אבליס: רײזען, ןנןם?י שו, לײװיק, םנחם, גערקןװיםש, נרײנין. לײענען זײ יהואשס לידער, קאאיטלען תנ׳ך און תהילים. יאנס זיך 8ז1י ■*מעלעך א פלאטער 6ון די װערםער, װי 8 שםילער ר1יש סון שױמרגע םליגלען. םען דערפילם דעם םי6ן תיך 6ון יהואשם גיויםע א־געם — תנ׳ן-איגערזעגוננ. דעם גרעסםן זין הןנן די װערםער אין דער נריידיקער רגע נאקוםען. דער ע1לם זיגט גאקװעם אין די שטילן (קײן אנדער שםי- םונג האם סען נישס גוגענרײם), און חערם א1יס םים פײנע• דיקיר שסילקײם, און סידאכס, דאס קלינגען די װערםער געדעפנש דורכן שױארני-ארום ארייס. דער חזן אץ זײן װןכעדיקן רעקל אק הארסן ק8*עלוש, פאצם דעם ,אל םלא*, שםעלם זיך דער ע1לם ס׳װילס זיך זןוגן דןןס פובליק־ם) אייך. געענדיקס. םען געגײס זין. דעם ארון סראגס םען ארוים דורך דער הינםער-סיר״ םען רוקס ארײן דעם קאםםן אין דער א1יסאםאביל-םיסד. דערלעבן אױ?סן 8 יאםקע, םים א גרויסן א1י6שרי6ש .כשר כשר/ דער קבב טרײבערם 8 זײסל 6לײש, און די ײדישע װײבער דינגען זיך דערװײל. די לויה רירס ייך. ײ^ס ײ״םט 0?ז םין 8זא זאך, װי םארםאכן די געװעלבער, א1יף די ענלעכע פינוםז דער ע1לם איז ש1ין בעװארםן איבער פארשידענע װינ• קעלעך םון איסס םײד גאסן.-די גןר-נןענםע ויבן אײן אץ א1יפ$פאבילן, און םען 6ליפ איבער די נױ-יןרקער גאסן. אי• בער די ברוקלינער נעגלאנבטע אסםאלס-ברוקן, שנעל, שנעל יןנם זיך פןריים דער אויטןםןביל־קאראװאן, נןך אים די א1י• פןפןבילן מים די םלװיס. םון װײםנס זעט עס נלײך יענע״ װעלםיקע רוחות װןלםן נעיןנס, געיאנט שנןלער, םלינקער, דעם כ1יסן נוף װןס פריער בו הןבן... די אייסןםןבילן םןרן ארײן אין בית-ע1לם. א1יםן .סןנטיםיןרע םעםענסער•*. פןרן דװך סים דער זעלבער שנעלקײם די הייפט-אלעע, סון בײדע זײסן פבב1ת און סאםיליע קברים. סעלזיק, נישםן קײן גרעזל, קײן בײםל. פען סןרם-גו גום אויסנעגראבענעם קבר, װי םען פירם אפ עפעס א גאסש אין זײן האםעל ארײ[. 8ן ארוםנעגויםס שטיקל סלאץ םיםן אויפשריםם .נאביאנאלער ארבעםער םאר• ב*נד*, נעבן נחם; םירקיגם קבר איז די ערד בעגראבן. םען לאזט ארא■ דעם ארין םים יהואשס נוף. אן ערך גװײ הונדערם פערזאן שםײען ארוש (סון בװײ םיליאן ײדן אין נױ״יארק — בױײ הונדערם בײ דעד לויה. בל1יז שיײבעי, זשורנאליסכן, ארטיםסן און קינסםלער םים זײערע םשזחות בײלם זיך אין די םויזנסער). םען פארשים. פײכםע ערד קײנגס פים היילע קלעפ אין הילגעינעם קאסםן ארײן, ם׳װאקטם א1יגנבליקלעך א1ים 8 געל־זאסריק בערגל. יהואשס םאכסער זאנס שםיל קדיש, דאם ק1ל איז געבראכן און פארקלעםש. םען זעבס זיך ארײן אין די א1יםאםאבילן, םען 6ארם גוריק איבער דער םויסער אלעע ביזאםען אין ארדענוגג אײ• נעי אונטעין בױײטן, בײם ם1יער אנער אין דרויםן בעפארם זיך יעדער אײנער אין אן אנדער װינקל... נ-ו-יןרק, 12 יאניאר 1927. איך בין אין נױ-יארק א נר. ערשש נישס לאננ געקוםען אהער פון ביענאס-אײרעס. אץ םײן נאשיץ-ב־כעלע איז געװען סארב״כ:ם א דאםע, װען א־ך האב נעזןלם באזוכן יהואשן אץ זיין װוינונג איך האנ נעװןלם שסילן פיינם 8 ברענענדיקן נײגער גו באקענען זיך םיס אים. נןר באשערם איז געװען, איך זאל בײ יהואשן זײן םים גא:נז 6יר םעג םריער. װי פען האס זיך אפגערערם. א װיינוננ, נןך װייניקער װי באשײרן, כםעס ארעם. און יהואשז א םאםע גייסםיקע ענערניע איז געװען אײנגענליװןניס אין זײן בלאם םארבערסן ■נים. ארום אים זיבן חב־ים. םײל, נאך לאנגע יןרן װ1ינען םים יהואשן אין אײן שסאם, זענען דאס ערשסע םאל דא גע־ װען. זיגם םען און םען שװײגם. םען שעפס זיך. א גע6יל אזא בײ יעדן, םען שזםם זיך בו קוקן בום װײס-בלײכן אנים פון ס1יםן. ביכןר, נלעסער, פאפיר אין ענביקלאיעדיעס. פים יארן שפעםער װעם םען זיך עם נישם םארשסעלן: די ײרישע ש*ראך אן יהואשן, די ײדישע ליסעראסור אן דעם ײדישן תנ*ך.- םיםװאך סרי, דער סאנ 6ון לויה. בװײ םעת־לעת ליגט דער נסםר םיס דער סארגליװןר• סער רו אויסן פ:יס. א שװארגער א1יםאםאביל־אר1ן. עםלעכע אויםאםאבילן, א קלײנער ע1לם סון נאענםע, םשפחה און קאלענן. םײכסע א׳ינן םין געױײן, װאש שםיקש אין האלדז. װאכעדיקע גאסן, און םען םליס םיט דער לויה סון די ביאנקס בו איסם־סײד - בים הארץ 6ון ײדישן בענסער אלן נױ-יארק. דער ע1לם סאדנרעםערם זיך. שרײבער, לערער, אביסל ע־נססע לײענער — יהיאשש שארעיער. די איבריקע? א גיסע־ ליקוי גר1יער שם־םיננסלאזער עילם, װאם כאפם זיך ארײן זען א .ססעקשאקל*• ,דןר סאנ* האש א שױארץ םארהענגל בײם סענססער. די אנדערע בײםוננען, װאס ששײען אין שכנ1ת,—״פארװערסס* אין ,סאגעבלןס* — גארנישם. די סענכםער םון .םארװערכס*• נילדינג, דער זיבעסער שםאק, װו ס׳איז דער אפיס םון י. ל. ■־ץ־שרײבער־פאדײן, איז אז1י װי אלע םאנ, א6ילו .די בו־ קונםס*, וװ יהואש האם נעארבעס — איז א1יך װי אלע מאל• גר1י, װאכעדיק איז נױ־יארק, נישםא קײן זין 6אר בןרעםאניעם. אין .א לײענהאלד*. א ג־ויסער אסנעלאוסער זאל. עשלעכע הינדערם פערזאן קאנען איײן אינעװײניק, די, װאם האנן בילעםן. די איבעריקע קר־נן געשלאנן סץ סאליב־י. װאלם כאםש די לויה קאםיםיע אביסל דעקארירס דעם זאל, שװארגע קרע■, שװארגע שלײםע־ לעך בײ די לײכשערס. יהואש האס געװאלם 8 באשײדענן לויה, אבער 6ארן עילם םיז מען ששיבוננ שא6ן; האס םען אסילו קײן ליכם נישס אננעבינדן. זיבם דער ע1לם נעםיםלעך א1יף די ששולן. די שרײנער- י1יף דער בינע. און אין די װינקלען בעלײגן זיך אזעלכע נר1יע נעבלען — דער םיםכזל סון װאכעדיקײס. קײן הססדים װערן נישש געהאלסן. יהוישש שײננײםם האם דערפילם א םך 6ריער, אײדער ער דיאם געסראכם סון ששארבן, דעם איבל דער6ון. ל. מלאך