Literarishe bleter · 1927-02-18 · 7 (18.2.1927) · p. Seite 123

י12 ללטערארישע גליטזר 7 זא ל#נד םיל םער. *זעלכע בײשיילן קען פען ברעננען א םן 8ין אנדערע װעלם״ליםעראטירן. הײגע. לםשל״ מערס םיל םןר גע• לײענם און געשעעס אייםער דײסשלאנד. אין דײטשיאנר ר.*לס פען אים אין אײן .וןרןםרײםן*, אויםער די גרענעען 8ון זײן םןםערלאנד קריגס ער עדיהיים תהילות וחשנחות. יינקס װי ס׳זענען דן נביאים, ײאס םען ןנערקענס זײ נזןר אין 8רעםדע לענדער אין זײערע אײגענע 6עלקער יאר• שםײנערן זײ, #ז1י זענזן דן ןןזעלכע דיכסער, װאס םען קען זײ נןןר אין זײזר אײגן ל*נד. איעס איז די *־*נע: שס*םם סןקע ה*רדיס נישס יאױלאריםעס א1י6ן קןנםינזנס דערסין, װןס ער איז, װי םען זןגס, *זיי .עכס עניליש׳,?ז1י ,נ*עיזן• נ*ל עננליש׳ז איך גלויב, *ז ם׳איז נישם איננןונען ויכסיק: כהזןמאס ה*רדי איז נישס @ז1י נ$זױןונ8ל ענגליש מי *נדערע םער װעלס• עארימםע ענגלישע דיכסער. רודיארד קיילינג, ױם ב״שפיל, אױ 6יל נזעיןנמלער הי הןרדי. רװיארד קלנליננ װערס איילי גערע5נס *עינר >.לס דער נאביאנאלער עננלישער דיכהער. א־ך װןלס נעזןנס, אז ער, קייליננ, אױ דער עריםיש אימיערי*• לער דיכטער. כהןמאס הארדי איז נישם נ$ר נישס דער נאעי*• נאלער עננלישער דיכסער, נןר ער איז א4שר דער אונימער• סאלססער, דער *לםענםשלעכםםער, אז1י עו ז$גן, 8ון די קעגנ• װארםיקע ענגלישע דיכםער. ער באזינגם נישס די ענגלישע עי-ק, די ענגלישע נלאריע און נעשיכסע, װי עס סון ס־ריב נאעיאנאלע יאעס;; זײנע םאםײון זענען רײן-םענכשלעכע; דעם מענסשן אין זײן בל נדן גירל שילדערם ער ס׳ריב אין זײנן ראםאנען; דעם םענסשלעכן 6אסאלן בעי; דער ם ו ז יון לעכן און לײדן — דאס איז דער הויים-פאסיװ 8ון זײנע מערק םים אײן װארם, דאס רײן םענסשלעכע, דאס, װאס קען א ן דארף אינסערעסירן אלע םענסשן 8ון אלע 6עלקער אן רא־ן, איז הארדים לײם־םאם־װ. און דאך איז הארדי נישס אז1י פאםולער אי םער ענגלאנד, װי ער םאידינס ב ליב זײן רײנער םעגסשלענקײס. אסת, הארדי שילדערם נישם דאם נרו־ס־שםעםישע לעבן, װאס איז איבעראל םער אדער װײניקער קאכםאפאליםיש. וער גרויםער אונםערגרונס םאר זיינע םראגיש-םעגםשלזכע העלדן אין רדםאנען איז די ענגלישע קאינםרי, די ענגל שע ערד. םהא• מאס האררי איז א6שר דער גרעכסער ענגלישער לאנדשאםנ• םאלער, .לענדסקעם 6ײנם ר״. ק״נער מי ער האם אז1י פײס• סעיהא6ס און געסרײ נישם געשילדעוס דןם עננלישן אײזאזש. ם׳איז ש1ין אםילו דא אזא באגריף אין ענגלאנד װי ,האודי קאונסרי׳ <די װןםעקט גןגנס). א הארדי לאנדשא8ס דערקענם דא שוין יעדער, אין אס די באדן-עיגלישקײם, אם די ארגא• נישקײם איז דאך דװקא א ססלה בו װערן אוניװערסאל אין נישס א חסר1ן, װי מען קען םײנען. דאססאיעװסקי איז דאך געװען אז1י נאניאנאל־דוסיש און דערבײ איז ער דער אוניװערםאלסםער רוסישער דיכםןר־ א1יך הארדי איז אז1י נאביאנאל אין אוםגעבונג אין אונ• םעיגרונם און דאך דער אוניװערסאלססער, דער םענסשלעכסםער םון די איבסיקע עננלישע ראםאניססן• דאם נאביאנאלע איז דאך בײ נר1יסע קינסםלער נאר דער באדן, דער ארגאנישער אונםערנרונם, 6ון מעלכן ס׳װאקסן א1־ס גרייםע קונםם מערק, גרויםע םענסשלעכקײס. וסוף קוסס) םעשהלע-איז געװען א עכס געבילדעםער רייםער. ער האט זיכער נעםײנס, אז ער האם דעם שליםל נו אוםשסערבלעכקײם, אז ער װײסס װעלכןר 6ון די *עזארן און דיכםער םון זײן בײס װעלן זײן א םשםערבלעך, םים מעםען 6ון זײ די גע• שיכסע װעם זיך שסארק באשע6םיקן. אבער װען זיין 8רײנס האס אים דערםאנם אן דעם ,עקזאלםירסן ײדן׳, װעלכן ער האס אלײן נעלאזם קרײביגן, װען ער האם נעהערשס אינער ,דזשודעא/ האם באנכיאוס פילאכוס ז ן געריבן און נעריבן דעם שסערן און בשום.א1פן זיך נישם געקענס דערםא• נען דןןם נאםען און דאם אויםזען 6ין דעם .נעקרײביקסן׳. און אלבס, םים נװיי ס1יזנס יאר שבעםער, װײםן םיר, אז דער .עקואלםירםער ײו״ האם םער .געםא5ס געשיצסע׳ װי אלע בעזארם בוזאםען... עס איז דעריבער זײער םעגלעך, אז נישס אײן ראםאן, װאס איז נעקר1ינם געמארן םיס דעם נאבל-בײז, װעם אארגעםן װעיז אץ אבאר ד1ר1ת ארום, און ס׳װעלן דוקא נעלײענם װערן אזעלכע ראםאנען, װאס האבן דעם גרייסן גב1ד בײ זײער לעבן נישם געהום. דאם איז זיכער די סרײםם 8ון דער באלײדיקסער ליםע• רארישער ענגלישער װעלם, װען זײ זעען חי אײן יאר נאכן בװײםן גײם 6ארבײ און זײער אוםשסערבלעכער םהאםאס האידי קריגם נישס דעם נאבל ברייז 8אר ליםעראםור... וי ואל נישס קיםען בו שבעס... איך האב געםאכס די לאנגע הקימה, װײל דאס באװײזם אזוי ב1לס, אז דער קינסםלערישער און ליםערארישער קאנסי• נענס איז אז1י םראניש שבעס בו אנערקענען הארדים גר1יסקײם. און די סב1ת אדער די ה1יבס סבה, םארװאס הארדי איז נישס אז1י באריםס אויפן קאנסיגענס, איז א1יך לויס םײן םײנוננ די הויבם כאראקםעךיססיק 6ון הארדלס שא6ן, פון הארדי אלס דיכסער. אארשםײם זיך, אז אויך הארדין קען םען א1יםע־ ענג• יאנד. זײנע װערק װערן געלײעגם א1?ך אין אנדערע אײראבע• אישע שבראכן. באזינדערם אץ די לעבבע יארן האס םען אנ• נעהייבן בעסער קענען אס דעם גר1יסן ענגלישן םראנישיאײנ• זאפען דיכסער. אבער קענען בו קענען איז נישם גל״ך. אין פארגלײן םיס בערנארד שאוס, װעלס, קילינגס און א6ילו גאלסו• ארסים װעלס-רום איז םהאםאס הארדיס כםעס אוםבאדײםנד, פארװאס איז דאםז אארװאס איז כהאםאס הארדי אז1י נישס פאױלער א1יסער עננלאנדז ס׳רוב װיד םען ערקלערן הארדים נישם באױלאריםעם אויסער ענגלאנד דערםים, װאס ער איז אז1י .עכם עננליש׳, אז1י .נאביאגאל?נגליש׳. םאםאס הארדי, װיל םען גל1יבן, געהערם בו די נביאים, ייאס םען אנערקענס זײ ם־ריב דװקא נאר אין זײערע אײגןנע לענדעי. דאס דײםשע װארם ,װילםטו דןם דינסער םארשסײן, סיזטי אין זײן לאנד גײן׳ אלז, חייזם א1ים, מי *וגעםאםכן גי הארדין. ס׳זענען דא װידער דיכסער, װאם זײער ג1רל איז א פארקערםער: עננלענדער װונדערן זיך עדיהיום, פארװאס בײ• ־אן איז אז1י װעלם.באריםס; אין דער בײם, מען זײ האנן אין דער הײם, לויס זײער םײנונג, 6יל נרעסערע דיכםער 6ון אים, און יי װעלט קען זײ און ל1יבם זײ פיל װײגיקער װי בײראנען. ןםקאר װיילד, לםשל, איז פיל םער באריםס און נעשעבט א1י• סער עננלאנד װי אין עננלאנד. בערנארדשאו איז באריםם אין עננלןנדן אפת; אבער הןלםן הןלם סען פון אים א1יסער ענג•