Literarishe bleter · 1927-01-11 · 6 (11.1.1927) · p. Seite 104

6 זא ליםערארישע בלעטער 104 איז אינערלעך!יועקםעסיק. *ישײק, מנדל״ יוריס• עאנדענץ, סרןםװײ״ םינןנץ, 6*רל8ג,-אץ דעם זעס ער ניסם קײן אינערלעכע *װעקםעסיקײס. די *לע נזסעססיקונגען, 6ילס דער קינםסלער, האכן נישס קײן אינערלעך-ןרגאניסן סײכות נום םענסשלעק װעזן. אין נעםסן ם#ל זענען ד^ס אויסנעסראכ• םע ססאנניעם אייף 8 םרעםדן און א8שר #*רנלןנדזשעסן װעג. די װעלם רו£ט דעם קינסםלסר סרוימער, װײל ער 83• װעגט זיך אין 8 װעלם לויסער געשילן אץ איםסולםן. דעם קינסםלערם עםםינדלעכקײס פ^רהײםישס 8לע זײנע װעגן. ער שפאנם אינער דער װעלם ײי 8 לויכסנדיקער רעםרןס• פןקט — דער גאנצער שסח היגסער אים איז גאלייכםן. דארף ער נישם קײן ײןםן, װײל קיץ ז8ך שרעקם נישם 8װי דעם םענסשן װי דער שאנן 6ון זײן אײגענ;ם רוקן. נעםם דער קינססלער דןם װעלסלעכע מים ריםעייעכ:ר גלײכגילםיקײס און גים עם א■ םיס םאיעסםעסישן שםאלץ. אין נעסרײסם איז דער קינססלער, װײל גר$ד די .פר8ק■ סישע׳ קוםען צו אים נאך סרײסס. פ א ר ל א ג ב. ק? ע צ ק י ז ערשינען די נ װ ײ ם ע א1י6ל*גע םונם נארימםן װערק?־1ואים ><ןואלעס ירושלים איז ר1ים היססארישער ראםאן א1 ס דער ציים ס*ן נית שני אין 5 טײלן — .■:= . . ...ב■— 494 ז־יטן ײדיש זיד־ינן רײזען• א1יף דעם װערק איז געגוים דער נײער נרסנדיעזער 6ילם - ב ו ־ ח ו ר- 'אם װןײם אינט נןשיילט אין די נדןסטן שטןט 1ון דןר װןלם — פרײז 8 גילדן — די לעזער 6ין די .יים. ני.״ נעקימען דעס נוך ג5*יך *רױסנעשיקט װען ז״ שיקן זו 5,60 אין 40 נרןסן •ארסע. *וזאםען 6 נילדן אדרעס: .א2 ס1׳\\ז>31א ,8׳ר\823ז3^ו ,"*ז16זסע8. ,גאד־ידענערדהארן״ פארלאג ערשס ערש־נען סאלאמא באװ ד. ים־שפיל פור (אײנאלטער) צו די גןזאננען וװן די םור־ם שםללן םיש נאםןן — פרײז <״.לדן גראשן — אױםשליםלענןר סארקױף 67 .ק ס2 1)1זװפ1ס>ק ,*'ז*ז1סע8, פארל־יאג ב. קלעצהײ שוין ערשינען מ• בארײשא (םנחם) דער גלגול;דיאל ג אין צװײ באגעגניש!) *רײז 3.50 נילדן קינסםלער לןזם זיך באװירקן 6ין ז״נע 8ם8*י8ציעם, שסילם זיך םיס זײ און קײסלם זײ נונויף אין 8לערלײ סןרםירוננען, ןבער אז1י גיך װי זײן םעםע דארף נעמען 8 באשסיםםן װענ• דונג, קוםם די אינםילציע צוהילף און אריענסירס אים צום ל8• גישן א1יס6יר םון זײן װערק. דער לײענער, 6>ןרשט־ים זיך, שסירס נישס די םעםיקײם פון קינססלערם אינסולניע. ער זנט נלייז אלערלײ בילדער און םיםואציעם, װעלכע סראגן זיך 6ארבײ זײנע איינן װי די 8ם• םישע אילוזיע 6ץ 8 םיםםעריעזן קאלײד^סקאפ. ^כןר סין ײ8־ נען די 8לע בילדער און סיסי8ציעס קיםען און װי §ז1י זײ װערן פארםירס, װײםס ער נישם. ער קאן דאס בשעתן לײענען קײנסאל נישם װיסן, װײל דעם קינםסלערס אינטולציע ^פערירם אייף 8 שסילן, אוםבאםערקנארן א61ן אין לאזט זיך נישם דער• קאנען, חיץ אין א ר סאםע לעצסן םך הפל. מיר זעען 8לי8, 8ז דעם קינספלערם שעפערישע פאפפנץ איז נישם דער אייסררוק 6ון .עפעס 8 בלינדער קראגס/ נןר די קי^רע פןנינעססןציע סיןזײן שםענדיק• װןנזןפער אינסולציע. קיםען מ־ר צום םינםטרערס אומפראקסישקײט, נישם נאר װאס דער קינםטלער שאםט. װי עס דיקםירם אים די אינסולציע, ^פילו אץ זײן פ ע ר ז ע נ ל ע ך ל ע נ ן םראנס ער א1*ך ארײן דיזעלבע אײננשאסם. דאס הײסס, דער א61ן װי אז1י דער קינסםלער נעםם א1יף דר1יסנדיקע אײנדריקן אין װי 8>1י ער רעאנירם א1יף זײ• איי 8 רײן-איגסילװער. דער• 6ןר מיז דער קינסםלער א6ס קוםען אץ קאנפליקם מיס דער דר1יםגדיקער װעלם, דער ק^גפליקס איז אוספארםײדלעך, חייל דער נרעםםער םײל 6ין דער פןנםשהײט 6ירם § לעבן, װאס איז להיפיך דער לאניק 6ון אינםולציע. די *יװיליזאציע הןש ארויס־ געריסן דעם םענסשן 6ון זײן נאםירלעכן שסאם א ן אים ארײנ• געצ1יגן אין א קאםפלעקס 6ון געװיינשאפסן און באדערסנישן, װעלכע האבן א קנאפן שײכות צו זײנע נאםירלעכע נ1יגונגען. האס דער םענםש דערם־לם, אז ארום אים איז א1יסגעװקאםן א םרעםד לעבן, װאס הארםאנירס נישט םיט דער עמפינדלעכ• ק־יש 6ון זײגע חושים. ער האם דערזען, אז זײן װעזגםלעך גלייכגעװיכס איז אין סכנה. דעריב^ר האם ער געםוזם צוטראכםן סאישידננע כללים אץ געזעצן, אין הםבם םים די גײע באדינ■ גוננען, כדי אוי&ציהאלסן װעלכן עס איז פערזענלעכן גלײכ• געװיכם א1יף דער פרעםד־געװ^רענער ערד. דער קינסםלער האם זײן װעזנםלעכן גלײכנעוױכס נישם פאילוירן. םים זיין פארשאופס^ר אינסולצי^ דערנײם ער צום שירש 6ין יעדער דו1יםנדיקער דערשײנוננ. א ן זעס, אז ד^ס ר1ב כללים און געזעצן 6ון דער װעלס זענען א פועל-יוצא 6ון 6ון דר1יסנדיקע סיבית. קאן ער דעו6אר פיס דער 6ירונג 6ון דער ארוםיקער װעלס קײן אינערלעכן שײכות נישס האבן. און סאםער װע־ס ער געשס1יסן *ו וזעלכער עם איז םאםעריעלער סעםיקײם, 6ארלירס ער זיך: ער כאפס זיך אן די עקן 8ון די אלע כללים און געזעצן און װערס צעסוסלם אין זײער צעזא&ענצונר. װען ךער קינסטלער נעםס.א1יף א געױיסן עםק און 66לכ- דורך, אד;ר װע; ער ס1יג נלשס םאר א געװיםער באשעססיק נג, ז^גס די װעדס או ער איז אופאראקסיש. און םען מײזם אונז: איבםן אלם אאםײקער, באלזאק אלם הענדלער, פיאבער אלס אדװאקאם, האםסון אלס קאנדוקסאר, הײנע אלס באנק־אנגע- שסעלםער, דיקנס אלם סארלעגער, אין אםתן אבער איז ד;ר קינסםלער צעקריגם יםים דער אנגענוםענער פראקםישקײס 6ון דער װעלם. ער האלס, אז פראקסיש איז נאר דאם, װןס