Literarishe bleter · 1927-01-21 · 3 (21.1.1927) · p. Seite 57

5? ליסער * רלשע בלעםער ' 3 זא םשאטקע״, װאס םארט אץ דער פינסטער ארויס פ.ץ הינטער ד קוליסן גוזאמען מיט די אקטיארן. אין דער אױסערלעכע אויסשטאפ־נג, אין דער אינטערפרע■ טאציע פי1 די ר8לן׳ אין דער גאנצער ציל-שטרעבונג םון דער פיעסע זענען םאראן אויסשליםלעך דרײככע ערפינהנגען, אינסע• רעסאנטע םארבן, א סך סטיל. אבער אנשטאט צו גובר זײן און באהערשן דעם רײכן און גרויסןיםאטעריאל ״ איז מײערכאלד פון אים פאדפענטעם געװארן. און עס איז פארגעקומען א מערקװירדיקע זאךל די אויסערסט סאציאלע קאמעדיע ״םון גאגאלן איז בײ מײערכאלדן פארקרןןכן אין סימבאליק א־ן םיסטיק. דער גאראדניטשי איז אפגעתקט אן א זײט און דעם אויבנ• אן פארנעמט די גאראדניטשעכע, א פראװינציעלע העלדן — א שיינ• הײט — באגלײט״ םיט א םיסטישן קאפיסאן און א בינטל ױנגע אפיצירן-פארערער. דעם רעװיזאר באגלײט אײף פ:ס־סריס עפעם א מיסטישע פערזאן. אײניקע פארצײכענען מימ א־מרי דעם דאזיקן ספעקטאקל אלס א צוריקקער צוריק צ־ם אלטן טעאטער, אנדערע זוכן א למוד• זכות, באטראכטנדיק אים אלם א קינםשלערישע רעאקציע קעגן דעם קלײנלעכן באלעבאטישן נאטיראליזם, װאס ה׳יבט אן אויפ• לעבן אין אונזער טעאטער —• די אלגעמײנע *מײניגג װעגן דעם דאזיקן םפעקטאקל איז, װי געזאגט, א נעגאטיװע. מײערכאלד האט אבער דערװײל דדם רעװאלוצ. טעאסער נישט געשאפן, הגם 'אין זײן רעפערטיאר זענען פאראן פיעסעס בלי ספק רעװאלוציאניזירנדיקע: ״די ערד קאפויר׳, ״רעװע, כינע״ א. א. אבער אפילןידער ד־רכגעפאלענער ״רעװיזאר״ באװײזט, אז מײערכאלד פארמאגט נאך גענוג כחות און האט' נאך װײט-װײט דאס לעצסע װארם נישט געזאגט. מןסקװע, 5 יאניווי זנױ י■ פץליצי־. (.זארי׳, ״מיםטערי בוף׳), מארגן א קאנסםתקטיװן (״דער גוטמו• שיקער הערנערטרעגעד״), דערנאך א ראםאנטישן (אםשרןןװסקיס ״ײאלד״), װײסער א שסײגעריש רעאליםסישן (.םאנדאס׳■ און ״רעװע, כינע״) און ענדלעך אפילו א סימבאליש־מיסשישן (גאגאלס *יעװיזאר׳). אתם אט־דער לעצטער פארשםעלונג קןןכט און זידש איצט די טעאםראלע םאסקװע. אלע פרעמיערעס מײערכאלדם זענען גע• רען א געשעעניש, איער קײן אײנע האש נישש ארויסגערופן אזא יין פאלעםיק, װי גאגאלס ״רעװיזןןר״.' נישט בלויז די םעאסרא, לע זש־רנאלן זענען פ=ל מים דער דאזיקער םארשטעלינג, נאר אויך די צענטראלע צײס־נבען אין םאסקװע און אין לעניננראר געבן איר פ־ל ארט. אין דער פאלעםיק נעםען אנסײל נישט בלױז רעצעג• זענשן' און םעאסראלע ' קריטיקער, נןןר אױך אזעלכע פערזאנען, וזי דער פאלקסקאמיםאר םאר געזונטהײט סעמאשקא (םון לונא• משארסקען' איז שוין אפגעדעדט). עס קומען םאר דיספוטן, עס האבן זיך געשאפן צװײ לאגערןז קעגנער און םלםדי־זכות. קײן ה״סע סארטײדיקער זענען כמעס נישטא. דער טעאםראלער קריטי• קער װאלקערשטײן האט צו זײן ארטיקל װעגן .רעװיזאר׳ צוגע־ געבן פאלגנדיקע בךאז'ע סון גאגאלן אלם מאטא: ,דער סך הכל איז א מוראדיק ביט״רער'. אץ דאס איז די הערשנדייקע מײנונג פון דער שעאשראלער םאסקװע. װאם שטעלט םיט ז־ך פאר םײערכאלדס ״רעוױזאר״ו דער שצענישער טעקסט איז א קאמפאזיציע פץ פארשידענע' גאגאלס װאריאנטן צו ״רעװיזאר׳, מים'ארײנגעשטעלטע פראזן םון אנ• דערע זײנע װערק. םײערכאלד האט דערבײ אויך ארײנגעפירט אין דער ייעסע נײע פערזאנען, צוגעגעבן פון ױך. די פיעסע איז'צעטײלט אויף 15 עפיזאדן. װעלכע גײען בײ אן אפעגעם פארהאנג, כםעט אן אנסראקטן, באלויכטן דורך פראזשעקטארן. יערער עפיזאד װערט געשפילט אויף א ״סלאש• א בריוופוןיהואש םײן ליבער םײזילז אין א םריערדיקן בריװ האב איך אײך געבעטן מיר ארויס• שיקן רייזענס לעקסיקאן אין די סארשײדענע נומערן סון דעם ״אין• שפאן׳, װאס איך האף, איר האט געט־ן. איצט װידער א בקשד,: זײט אזוי פרײנטלעך א־ן שיקט מיר צו דאס לאנדוי״בוך (געבונדן) ׳ איך גלויב, אז גאר בקרוב װעט זײן פאדטיק ארוים פ־ן דרוק דער ערשטער טײל פץ מײן תנ״ך (חורש). איך ב־ן אינגאנצז אויסגעמאטערט פון לײענען קארעקטורן, סון עגדערן און װידער ענדערן אן א שיעיר. איך האב אין םײן איבערזעצונג < ארבעט ארײנגעטון אלע כחות פון מײן נשמה א־ן — מײן האדצבלוט. און איצט זענען צ־ געקוםען אלערלײ טעכנישע ארבעטן, װאש האבן מיך כםעט אינ גאנצן צעבראכי. די פלאטן םון חומש זענען שוין פארטיק. באלד װעט מע1 צ־גײן צום דרוק. װעגן מײן ארבעט װעל איך נישש רערן, אבער יאס בוך װעט זײן יעדנפאלס דאם געװיסנהאפטיקםשע און זארג• פעלטיקסטע, װאס איז װען ארויס אין ײדיש, אץ אױך דאס שענסטע אין פרט פון שריפט, זאץ א. א. װ. אז איך באקלער אבער, אז םײן חומש איז בלויז אד־טל פץ םײן גאנצן בוך (מיט די אנפערקיננען — אריבער 5000, װאס װעלן דערשײנען צום סוף — ארײנגערעכנש) באפאלט מיר אן אנגסט. װו איז דער גוטער ײד, װןןס זאל מתפלל ז״ן פאר מיר אויף יארן און כחות דורכצוםירן די אר־יסגעבונג פון מײן גאנצער ארבעט' דערװײל זײט מיר געזונט און גליק״עך סאדקדןנןרם אײף א הןלפש, נןשר־בן אין סעפטקםבע־ 1020. /־י׳' 3׳ — ן י (י '~1) . ■■■) ׳•־/ /־י׳•־/׳״< '׳' *?/ ' '־/׳־^׳*'/״/7^*־/?/ י'־׳ ׳-, '*■€ . '/ ׳ י,^• /£>/. .׳£•>\ //<־<• ׳י/;■)י י ־ב /׳■ ,//!' ׳־׳■ ־ '׳׳־ •>׳*?׳'׳? //'" '׳י׳/ 4■< ^•4 ׳־ י9ג י־׳י *** *•/ ** /£ ד*/ ׳,־^ײ-ל •ײ/ ׳־־׳ י ־י• ׳י / ף ■ ׳•? -/ /י'1 ן, /׳ י׳ײ װ/ ת נ׳־י■ •*׳/ -•״<יד-. ג4״> -,ץ; 3) י־׳יי ׳׳/ £?׳ ״9,־// ׳׳־) 6׳י•׳ ה׳י׳/ ׳״/3ץ- 1 "■' ׳ײ/ ׳•ײ•׳ £1 י׳מ, ,1״ ־ר׳ ני^/ד־' // ־׳.(1)/,■•״ ׳-׳ 1? ׳!" ד׳ ״י־י־' י ״ <־^*־# ־ר״ ו/ י״ג)/■,־׳ ײ 9) ׳י נ־ ׳ * ײ, *. 01 י ו * £ ״ין י׳' -׳ױס ** 1//* /•ן/ ס׳ ׳י״ 4׳/ל/ *־^; ו ״ ־ ׳ ׳־־ ,*-״1?' <<״£ ** ׳יי׳■׳ *"׳ ה׳י ׳ײ ■׳/׳) *1.4 // , כ' ׳ 1 ד־^׳י־ 1 // *יו0 7 י4/ י י ה ו א ש