Literarishe bleter · 1927-01-14 · 2 (14.1.1927) · p. Seite 41

41 ליטערארישעבלע ער 2 תא פאר אונזער קונסט ■ טעאטער אױ װארשע זיך 81*סײערן םיניםזם י1'ף 10 גילדן צולינ די הי1*1ת טיגם קןןסיסעס וו. י. װ. די װארשעװעי םןןנ״ארעסע הןס א1י6גענופען די ןקגיע 6ןרן װ.י. ק.ם.־םעיסער זײער װארעם. זי דרוקס י1יס6ירלע5ע ניריכםן װעגן דער #רנעס- *י1 0 י8יף ה?*ן, ןז דער װאר• שעװער ײדישער ע1לם װעם ס1ף.כל־ס1ף יויסװיכן ײן זײן גלײכנןלםיקײם. דער ײדישער סע8טער*ע1ים דארף געדענקען, יז דאס װיכסיקםםע א־ז — ער ז$ד זיך כאריגפערעסירן פים די קינסס. לערישע א1יסםוען פונס װ. י. ק ס. ל1יםן ניריכט קיםש י1יס, יז נןןר 8 5-4 ירןצענם 6ון דער ײדישער נאסעלקערוננ אץ װירשע!אזוכט י י י ן ם 8 ל א י ן ח 1 ד ש דעם אײנעיקן ײדישן טעאסער יין ײ8רשע) י8• הײםס—95 ■ראצענם םײדן י1ים אינגאנען דןס ײדיש טעאםער. עם איז אן עװלר■ אין 8 םארנרעך - ןס די גלײכגילטיקע!?נלוננ. אונזער ײדיש םיאטער דארף און םוז לענן, — און לענן קןון עם נ^ר נ" 8 נוםער, ערנססער נאעןינג סעד דער נןנ■ נ<ר ײדישער נ68עלקערינג. יעדער אײנער איז םחויג אץ דין קרײז *י 8גיםירן י8י דעם אײנציקן ײדישן טעאסער. נישט קײן נדב1ת — נאר 8ניסעלע א1י6םערקז8םקיים אין אחרי1ת סיר די קינםסלערישע אייםטוען פון דעם װ• י. ק: ס.! א בריװ אץ רעדאקציע אין דער ניי־-עדקןד ,•דייהײס* ײן 12 דןאעפגעד דער• *ײלם םלזה נאדיר: ,א ב־ודע־ סון טרצעס םוזיניקד העט נעשטעלס י ת:אי םלך ראוזײטשן נים ל־טןדאםן-נארללן, אז עד ז*ל דעדםענען מײן עזנם, םוז דן־ ליםןראםן***־ײן ס *>זענן, או ןר זןם םאכן •1 אװנט פא־ ם־*ם םוזיניק זײן נדודןר םןםטע־ םנחם״. אלך שםעל 6ןםם, אז א. נאלדנןרנ (רעד. ■ון .הײנם*, א נדו• דער ■ון טנתם) האש ם־ר קינטאל קײן שום יזנאים נלשט נןשטעלם. םים נדוס און דאנק װארטע, סז יאנואר 1927 םלך דאװיאש יהואש - געשטארבז בײם שליסן דעם נוםער האבן םיר נאקומען די שװע• רע ידיעה, אז אין נױ־יןרק איז ■לוגים געשטןןרבן דער *אריםטער ײדישער דיכםער יהואש (יהואש־שלמה בלומענגארטל) יהואש איז ױנט עסלעכע יזןר געװען נישט אינגאנגן געזוגט, עבער קײנעם און אויך אים איז גןרנישט אײנגע• םאלן, אז דער טויט לויעדט אויף אים. יהואש איז אלט געװען 56 יזןר, העכער 20 י^ר איז ער געװען געהײליקט דער תנ״ך-אינערזעצונג. ער הןןט זיך געשרןןקן, אז אים װעט זיך גישט אײנגעגן *ו ענדיקן זײן לעבנס־װערק, אץ אזוי איז טאקע געשען. גדויס איז די אבידה סאר דער ײדישעד ליסעיאטוד און קולטור, ם׳איז שװער זי נאר #8צושא*ן. די לענסע <8י װאכן נעםש אן די 8ק*יע *ו 86ר*עסערן די לאגע סונם ײדישן קינםס״סעוטער אץ װארשע 8 גאנץ נ־ײםן סארנעם. עם שםײען-*ו *ו דער 8ר*עם 8לץ נײע יין נײע אינסםיםוציעס, װ^ס זענען ביזאהער געשסאנק װײם 6ין דער שאפנדיקער ײרישער קולטור. דער 86קס, װאס רי קהלה• פארװןלסיננ 80ל זײן די םערהײס!) האס נישט געהאס די םאר• שםענדניש אץ!•געװ^רסן די װענדונג 6ון װ. י. ק. ט. *ו סובםירירן רעם סעאסער, האם א1י6גערודערט די װארשעװער ײדישע <*6עלקערינג אץ 8לע אירע ש כזן. א1יף דער *װײסער קןנוןרענץ 6ין די געזעלשאפםלעכע אינגסיםוציעס זענען נעקי• סען םארשסײער םון ס1חיים*86רײן אץ געםאלרן, אז די 086 װלזלסונג 8י1 **יײן ייאז באהאנרלם די 8ראגע װעגן דער קהלהס אוז^ג *ו םונםידירן דעם ײדישן םעאטער און אײנ• טסיםיק הןם םען ■*שלאסן 8ר1יס*וטרעטן סיס 8 ■יאסעםט אין א1יך אנצושליסן זין אן דער 8ק*יע *ו בעסעססיקן דעם ײדישן סעאטער. א1יך דער םארנאנד 6ון ײדישע 8ק8דעםישע סארײנען האם ש8יף ■ראטעםטירם קעגן דעם װאניאליזם 6ין דער קהלה. סרײםיק דעם 7־טן יאנואר איז ם^רגעקוםען די *װײםע קןנםערענץ. אין װירערןםןל זענען געקו&ען דעלענןסן סון *ענדליקער םןרשײדנןרסיקע געזעלשאפסלעכע אין קילסורעלע אינססיסיציעס אץ אלץ םים אײן װילן — אר1יכ*והעלםן דעם טעאסער 8ץ זײן לאנע אין 8ר1ים6ירן א1יםן *רײטן זיכערן װעג פון שע6ערישער ארנעס. ד*ר י. שיסער גיס איבער דער ק^נאערענץ װעגן דער דעלענאציע *י דער קחלה. נ. םײזיל נאקענס די סארזאםלטע םים יי אלע •ראיעקסן, װ^ס זענען באםראכס געװארן דורך דער ^רגאנידר־ק^םיסיע; דער ע1לם געםם-א1יף א דעבאםע װעגן די אלע ס^רשלןגן און עם סילס דך, אז עיעס םוז אץ װלם געסון װערן. עם װערם סארגעשל^נן שא6ן אן אבאנענםןירינג, אר1יםגעבן םלוג־נלעסער *י אראאןגאנדירן דעם ײדישן םעאסער, אײנארדנען דעם סארקייף 6ץ אילעסן אין 6ארשײדןנע נעזעלשאסטיעכע אינםסיםיגיעם. 8יקי'#ן 8 20-15 86רשםעלונ• גען 6ון יעדער נײער א1י66ירונג, ש68ן םיסלען 6אר דער אי־סשסאסונג 6ון נײע ■יעםן׳ אננעםען אלע םיסלען *י *אקי• פען ■ץ דער קהלה א גר1יםע סיבסידיע א. א. װ. נאך די דעבאסן, אין װעלכע ״׳נעםען אנסײל דאם ר1ב באםײליקטע, װערס א1יםנעקליבן א *ײטװײליקער ארגאניויר קאםיםעס 6ון פאלגגדיקע אערזאנען: ד׳ר י. שיאער, 6ר1י ד*ר סירקין, זרובבל, נ. םײזיל, ה. איש, י. ■אט, א. גראסםאן, אנרןםסאן, ראזענביים אץ ם. סעלםאן (6ון װ.י.ק.ס). ם׳װערם א1יך געשאםן א ■לענא• רער ראס, אין װעלכן ם׳גײען ארײן *ו נ סארשםײער 6ון יעדער נעזעלשא6ס, װאם װיל םיטארבעםן |ארן סעאסער. ביזן 15־סן יאנואר דןראן אלע געזעלשא6םן םיטםײלן װענן זײערע יעלענאםן (יון קאנדידאסן) אין •לענאסראס םאר דער סעאטעסנעזעלשאסס. דער *ייםװײליקער קאםיסעם האם 6רייםיק 8װנס אאגע• ה#לסן זיץ ערשסע זינונג. ס׳חערם *אשלאסן דך װענדן *ו די היגע *ײםונגען םים 8 נקשה, זײ ז^ק הײנסיקן 6רײסיק גענן א סיעציעלע זײס 6אר דער סעאסעסאקציע; ם׳װערן 8*געדרוקם ׳'׳יאסעםם׳צעםלעך קענן דעם *8שלוס 6ץ דער קחלה, װאס י8לן אונסערגעשרינן װןרן דורך יעק סעןסער-נאזוכער אין װ.י.ק.ס.ן ־עין געזעלשאאם, ײ^ס שםײס-צו *ו דעם •לענאר־ראס, דארף