Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 2 (14.1.1927)
- Date
- 1927-01-14
- Page
- Seite 38 (sequence 14)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800887--01871-4797195- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
2 זא לימזרוריען בלעסער 33 די דןםע געזעגנס זיך םיס שײארגן, גלעט!ןרסלןך איר פןםערם םןנוסקריים און זןןנס שןרסרייערס: — ןןז1י ױנג ןטגעססןןרנן םײן סאסע. .סאקע?' םןכט שװןרץ און דער ז קןןס איז אים ס1ין אויף דער בינע - .סאקע, דער סןסע איז אײך ױנג נע• שסארב,? װעלל... איך הןף, $ז ס׳עס ש1ין םער גישם ■*סירן. גודב*׳! און ער לריםם אר1יף א1יף דער בינע. (סוף 6ון ל. זשיםניצקים *רםיקל גןרנארר שעי גװן זײט 32) און דערפ*ר ב1יס זי *לע אירע בנינים אויף זיך זעלבסם און בוליב דעם ם*קע לײרם זי * םטלר.. ם׳איז אסשר םעגלעך, *ז דער נןםען זש*נע ד׳ארק ד*רף בלײבן גלײכנילסיק, דער עיקר איז אינם ■רןבלעם זעלבסם: דער נעני*לער םענסש בװישן דעם דורצשניםלעך-באנאבםן םענסשן, און ןןס דאם פרןבלןם רײניקם שאו 5ון •*סעסישקײס, װ״ל אין וזוך געניםען זענען זשאנע ד׳ארקם קעגנער נןנץ-ןנשםענ• דיקע און םײנע לײם און זײ זענען גןר װײם בו זיץ שלעכ• םע גײסםער. להיבוך, אין * געװיסער מאס הןבן זײ רעכס. אינם 6*ל, װען יןהןנע, סאלגגדיק איר אײגענעם רוף, זױל איבערם*לן גןםסיען, כ$כש זי הןם נישס #6ר דןןם אין איר רשות קײן ח ל. זש*נעם קעגנער זעגןן םענסשן, װןןם לעבן בו• סיל םיס חשב1ן, זעגען מענסשן ןןן םוס און *ן אםונה און דערםיס שםערן זײ יענע, װןןס קענען 8*ר דער עײס עולה לגדולה ז״ן. זש*נע םוז ברענען, תי די *לע, װ*ס הןבן גע• לעבם מים איר אין אײן גײם, הןןבן געברענם און װעלכע האבן נעװוסס םער װי זי, און זענען נישס געװען נענוג קלונ בו ס*רב*רנן זיך אין דיפלאמאסיע און אץ קענסניש, װןם זײ הןןבן נישס נעקענס װי נעהעריק ןןסעושאבן. ד*ס *לץ קאנםטאטירם שאו און * שום איבריקן רחםגית״געפיל און בכלל שםעלם ער זיך נישס אויף דעם איבריק *■, ער 8ירם 8ון דעם נישם אויס קײנע םענדענבן, נ§ר בײםנװײז הערם םען ד$ס און גאר בעוםבום אץ די רעדעס און ד$ דערגוײכס שןןו בו זײן קאלםבלוםיקײס און ןןכיעקםיװיסעס, תי קײנם*ל נישם ניז איבט. די ,הײליקע יאהאנע׳ װערם ד* דער *נהויב םון 8 נײער קלןןסיק, װןס געסונם זיך אויסער יעדער עקזאלםירםקײם און סאסאס, זי איז די קלאסיק סון דער רעאליסעם. בוליב דעם רוסס שאו ןן די סבעגעס—דרןםאסישע כרןניק, אזן חי בײ א עכסן כרןניקער םום זײן ששים קײנסןל נישט קײן ביסער. זײן זשאנע איז רײן 8ונם סאסןם 6ון דער היםסןןרי• שער דראםע, 6ון שילערם דערהויבנקײם ביץ זיבנםן היםל, 6ון װןלםערס ■ריחןןליסעסן אין שעקססירס גרויזאםק״םן. נײ ש$ון איז זשאנע אן אײנסאך םײדל, 8ול פיס ענערגיע׳ װעלכע נלויבס אין איר אײגענער װיזיע, םער װי אין ע*עס *נדערש. אויך אירע קזגנער זןנען סארגעשסעלס גאנץ״זאגיעך. קײן שום םיםנים סרך האס אין מיאיסקײם, אייסער, געװענלןך, דעם איקװיזיסןר און דעם בישאף, װעלכע זענען אין זײערע סאטן באװעגס נישס םון ■ערזענלעכע מץםױון, נןןר דורך גרויםער אידײע. די סבענעם בײ שאו זענען םול םיס דראםא• סישער ענערניע אץ אין זײ שסילם זיך א■ דער קאםף סון די גײםסער. דער קאםף װערס ןובער געסירסי םיס געניג אי• בערגעלעמהײס, װיץ און אירןגיע, אץ דער .הײליקע י*ה*נ<' איז שאו דער גרויםער שע-_ 6ער סון דער םןןדערנער דראםע, אין דער .הײליקע ־ןהאנל׳ איז שאו דער םינםעז סון 8רײען גײםס, גרויםער אירןניע אין אוםבאגרענעבסער סשבילישער חכבד,. אז ער איז שוין נעװען סארסיק, הןןט ער עס •*יוןלי איבערנעלײנס, בוגעשסעלט דא־אין-דןןרם 6 סינסעלע, אויםגע• םעקס * ששריכעלע. דער נאנבער מאנוסקריסם איז ש1ין געװען אץ ןןרדנוננ. ער האם װידער ארײנגעלײגט די בינג אץ דער באק, םיך ןןנגעקוקס םים די שסוםע, רחמניתדיק כיטרע א1יגן• װײסלען, שסיל בעריסן דאם אנגעשרינענע, עס אװעקנעװארפן און נעזאבט: - כ׳גדענק, איכ ל עס םאכן קירץ• - א שםײגערז - א שסײגער? - ,כ־על נעמען א גאנבע ,סײדזש׳ אץ בײםונגען און ןןנשרײבן: ,כאניש םער קײןפוח, םאריס שװארץ׳. ם־האם אים קוים ןסנערעדס, ער זןןל עט נישם טון. ם־שסילם ,שבתי בבי׳. שװארץ איז 6ארליפס אץ דער רןןלע 8ין דעם םרינבלעכן מארסירער! װי שםענדיק, איז נײ אים די ראלע ןןנזאפל סון אלע סריערדיקע ראלן, מים א נ״ער סראכםיקער םאסקע, א־בער אלע אלסע םאסקעס. שװארץ איז א םויזנס־סנימדיקלר. אבער אלע סניםער לעבן אונסער אײן דאך, — לעבן בשלים אײנס םיס ס׳אנדןירע - רעדן זיך נישם אגסקעגן. שװארבס ױעג איז דער גלײכער. קידבססער װענ — נישס דורך די סרעס, נאר דורכן סענטטער. זיץ םאניער: בוקלעסן א לעבעדיק בינסל האר בו אן אייססערליש געםאלענעם פאר• םרעס. א 6אדענם רעאליסעס בונוי6בוהאלםן די אויסגעחלוםסע ■ערל. און װי װוגדערלעך עד קען די פאסקן־מאלער״׳. און מי װײניק ארם זײ 6ארנעםען בײ איבש: אײן מאסקע איבער דער אנדערער. נאר בײם ביענ זעס זיך איוים די סיל״פארב פון בעשאסענע, בעםאשםע םינעס, גרײם בו דינען די סײערלעכע א1יבער6לאך, די אויבער־םאסקע. שװארץ איז 6ארנומען מים סירן די מאסן.סבענעם־ בײם .ריבוק׳ איז זײן םיש װארם: .הײליק, הײליק!' בײ ,שבתי בבי׳ איז זײן םיש-װארסי .ערנםםער, ערנםסער!״ ער שטילס און רעזשיסירס און ענס6ערט סראגעם. אין לײענם א ■יעסע, און עסס אן עסל. איר הןס דעם אײנדריק: דער פענםש איז געםאכם 6ון אוא דינעם, גרינגן מאםעריאד, װאם נישם עס בויגס זיך, גישם עס ברעכס זיך, נישם עס זשאװערם אין װאסער — א םענםש נישס סון 6לײש און בלום, נאר 0ון ראדױם און באקסער, ער איז הינםער דער סבענע, דארף באלד ארײנלויפן בוריק. ער גים דערװייל א ביס אין א ,םענדװיסש׳. שםײכלם .םארסירעריש׳, אריבער בו עםלעכע נעהויבענע םענםשן, װאס שסײען און װארסן א1יף אים. א דאםע אין שװארבן קוםם בו. זי סראגם א םאנוםקריבס. ס׳איז א סיעסע. איר 6אסער <א באקאנםער ײדישער שריפס• שטעלער) האס אינאײנעם םים דעם שסיק 8ארענדיקס זײןלעבן. שװארץ האלם זיך זײעד פרײנסלען בו דער דאפע. זאגס איר, אז ,ס׳עס זען עסעם םאצן דא6ון'. קוקם מים אן אויער בו דער ביגע - בי עם האלם שוץ נאענם צו זײן ,רעאליק׳. די דאפע לאזס אר1ים א םרער. שװארץ איז גערירס. אנער דאס אויער קוקס אהין, װו די ליבס ברענען... װו ס׳איז דער ,הײליקער שנת׳ 6ון דער קינסם...