Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 2 (14.1.1927)
- Date
- 1927-01-14
- Page
- Seite 37 (sequence 13)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 63% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800887--01870-4797194- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
37 ל;י טערארישע פלעםער 2 זןיז מאריס שווארץ מ ש ה נ א ד י ר שיעס, זנען םינום נןך ןכס. הןלג נןך ןכס םיז ער ש1ין זײן אויף דער סעענע. ער #ןרס װי ן שד און-די םןשין גליסשס זיך. םיס אײן הןנס הןלם ער ס׳רעדי, םיס דער ןנדערער הןלס ער # הע*ס אין .זוסס׳ עסעם ן נײע רןלע אויף העג- רעיש גאיריאל ןקןסםא, דןכס ז־ךז. ער םןרם שיער ןרײן אין ן סלו■ און םןרס װײםער. ער 6ןרס שיעי ארײן אין א םן• שין אין — םןרם װײםער, ער םןים שיער איבער # םוס• גײער און _ ם#רם װײסער. . עס געזויערס נישם קײן *ען םינום, פןרן אוני נןך אםשר צװןנגיק א1 סןםןכילן, סון אלע אויםןםןנילן שטעקן זיך ןרו־ם קג■, און ןלע קע■ זידלען םים די עיגסטע װערסער, פןרװןס ער קוקס גישס זזוהין ער םןרס. .כןקע, ז#נ איך אים, װןס קוקססי נישס, װוהין דו ם#רסס?* שװ#וץ הןט אויף םיר # ל#פםערן-געםין םיט די אויגן 0ון לויסער װײםלעך, ןרײננעשסעקס די עינג אין דער נןק, ןזוי ןז די ג#ק הןם #1קיםען # הערביקל, און געזןגם: .װען איך ז#ל ד#ר6ן קוקן װי איך ם#ר, װןלם איך אינגןנגן נישס געםןרן׳. עם איז אין אוירװיננ-*ל״ם. די געשעפסן גײען ע*עס גישס װי םע ד#רף 1י זײן. עם הןנדלם זיך װעגן דעבש, ןז םען םוז שסעלן קעלגערגע #■ערעסן ןדער גום#כן ס׳סגןסער. שװןרץ איז אינם קןםעישסיגל — ער ליגם אויף דער םןםקע, װ#ס איז ג#װ#ר6ן םיס נײסוגגען און םיס — סיעסן. ער עסס זײן םןםעס # שסיק םלןדן און רעדם םין דעבש םרויעריקן שסןנד םין אינזער קינסס. .װײסיךן׳ םןכט ער אין הוינם ןן רעדן #ה ן-אין״גוריק—םים ײדן איז נ#ר גוס גו עםן קוגל — גיגן זײ קײן קיגל אייך נישס! נן-עםין איז גום. איז ער ןװעק גו די ג1ים און ש1יןו װןדעןז ײק זענען ע*עם # םןלקז םןרװןם נישסז די ײדן זענען ן סײער #6לק װי נןלד. זײ ה#נן.נישס — גיגן זײ נישם. םןרװןס גיגן זײ נישסז — זײ גינן גענוג, זײ גינן איבער די כיח1ת. כסדר נ#ר .נינ-גינ״, װו זןלן זײ נעםעןז װיםיל איז אינגןננן ד# ײדן אין ניו יןרקז ם׳איז ר# # ניסל ײדן — ן ניםלז ס׳איז ד# םער װי ן ניםל, זענען זײ אויך *אסקודנע ײדן• זײ הןנן נישס לינ קײן סען• םער. םןרװןס הןנן זיי נישם לינ קײן םעןסערז ג י נ זיי נ#ר ןגוםע •יעםע, װעסטו ש1ין זען, װי זײ װעלן קוסען... און אז ם׳גיס זײ נוסע ■יעםן — קוםען זײ דעןז׳ זײן שװזף םןקס װילנער איז ןרײנגעקוםען און ןרויס• געקנײדלם םון םויל עיעם ן •#ר װערםער װענן דעבש, ןז ס׳סעןסער װעס זיך םוזן נושליםן. שװןרץ ה#ס ןרײנגעשסעקס די נונג אין נןק, געשןקלס םיםן ק#ו, װי # םןרםירער, דענןך ה#ס ער זיך אויםגעהוינן םין דער ם6#קע׳ גענוםען עסלעכע נ1יגנס ■#■יר, און זיך גע• זענס ןנשרײנן # דעקלןרןניע נו דער ■רעסע, םןרװןם ער םןכט נו ס׳סעןסער. ער ה#ס #■געהןרעװעס אששר נװײ שעה, םןרשרינן גןננע נען נייגנס ■#■יר, ןנגעגענן נענוי די ■ונקסן, םןרװןם ד#ם אוירװינג-סעןסער ק#ן װייסער נישס ןנגײן םיס דער ןר• נעס. נונעשרינן, אויסגעםעקס, אינערגעשוינן. #, אויסרוםנײצן, װי ניסער ד#ם איז דעם םענסשן, װ#ס דןרף ןנקוםען נו... נב1ד. אין םײנע ױנגע יןרן םלעג איך םײנען, ןו םע ק#ן גישס זײן קײן ערגער לעבן װי נז לענן *ון שןנדע. ןנער זינס איך נין געװען # םײדל (איכ׳ל אײך #ן #נדערס ם#ל דער• נײק װי ןז1י איך נין געקוםען דערנו, נו װערן # םײרל) א־ז נײ םיר קלןר, #ז נו לענן םון שןנרע אױ נ#ך נישס #ז# נושה זאון #ז# ווײםיק) װי נו לעבן םון... כבוד. ד#ס ם#לק י. גיס כב1ד דעם, װ#ס ם # ר ד י נ ם גוכז ■דוװם און םןרדינס װייניקער מי נװײ הונדערס און םוםניק ד#ל#ר # װ#ך און ד#ס #6לק װעס זיך אויסדרײען נו אײך םיס דער •ליינע. כב1ד װערם נײ אונז נ;גגנן בל1יז נו יענעם, װ#ס הןט שוין גענוג. װןסער שלעים םען נײ אונז םוגם ברונעס נום... ים. םײערן נרענען נײ אונז נלויז אין די שװיץ-נעדער, נישס אויף די םןקליעם אין דער שנײ-װיםסעניש — װ#ס ד#ס איז ג#נץ םײנע םלינה. #ם#ל #םןל. איך נין געװען #זױ הונגעריק נ#ך 6 *רעקל נב1ד. נײ םרעםדע סישן פלעג איך שסײן און שלינגען ס׳שםײעכץ, און ד#ם ה#רץ איז םיר אינערגעגןנגען •ון קנאה, װען איך ה#נ געזען, ןז ןםילו די פןרינירסע פיש זענען נ#• ר<קס פים לןרנער-קרענץ, נישײס זנשעת) {)נדערע — — אינס, #ז םיר נײדע זאיך און םןרים שװ#רץ> זענען ש1ין ן ניסל ןגנעזען נײ דער װעלס און םןרדינען ןן א1נר םים געלס, און םיר הןנן םולע גןרסנס םיס נלוםען און די װיגן זענען נײ אונז םול םים רענדלעך און די םל#שן זענען םזל פים םעד, — אינס, דװקא אינס, הערס םען נישס א1יף אונז נו נןלעססיקן םיס נלוםען, און םיס םןגדלען. (װו מיר גײען און װו םיר שםײען װןרםם םען א1יף אונז נלוםען און םןנדלען.׳ איך װןלס נאר נעװןלם װיםן, װןלס אין נןר: װו זענס איר נעװען 6 ר י ע ר מים אײערע קרןננן, נום גוסן יןרז װו זענס איר ןלע געװען, װען ם׳הןש נעשיילם םײן ,סוקסעס׳ און םײן ,לעגסן ײד״ און די #נדערע נעלוננעגע ■יעסן מײנע, װןס הןבן שיער רוינירס שװ#רנם םעןסערז װו זענם איר געװען דעםןלם, װען ם׳הןם םןרים שװןרנן ןננעםון ד#ס אײ• זערגע קײםל-םןננער ס#ר דער רןלע סוגם גענערןל אין םײן לענסן יןהודע, און דער ■#ננער איז געװען #ז1י שװער, ןז שװ#רץ ה#ס נישם געקןנס #ר#*נײן די סרע• פון זײן ג#ר• דערןנ, און םיר םננסשן הןנן אים נעםוזס שלעוןז װו זענס איר געװען (■רעג א ןז, װען ער הןס םיר געװונסשן... נ#ר גענונ! א-ך װיגסש א־ס עועס נעסערס! עםיזןדן םןרים שװןרץ ס׳איז װינסער, ן שנײ ח#ס זיך נוגעםרוירן נו דר־ערד און לןזס זי גישס #■. דער 6ר#סס ה#ט #■געשליפן, נענלןננס די גריגלעצע װײםקײם. םיר #6רן אינער ■ר#ס*עקס-ו#רק, ם׳איז *) דער ורנדקל אינער רעם נאװוםםן גרינרןר און םירער יתם נױ־יןרקער קמםם-םעעטןר םןרים שװארץ - נןנוםען םוגס נוך .םײנן ד,ןנם האבן סארנאםן דאם ראזיקע נלום׳, װאם ערשײוט די םןנ אין קלןבקיןיפןרלאג.