Literarishe bleter · 1927-01-14 · 2 (14.1.1927) · p. Seite 36

2 זא ליסערןרישז בלעטער 36 ארעמען פנים האבן ארויסגעשטארט א פאר ארויסגעקאלערטע גרינלעכע אײגן. מיט גרוים מי, הונגערנדיק. װי אן עלנטער הינט, האס זיך אים, געגן װילן פון זײן פאטער, דאך אײנגעגעבן װי עם איז צו ענדיקן גימנאזיע אין אנקומען אין אוניװערםיטעט, נאר סיהאט זיך ארויםגעװיזן אז ער פארמאגט א טיפן, װײכן באם, ס־האט זיך אים פארגלוםט צו לערנען זינגען. גאלקינא האט אים דערבײ געפאקט און ציזאמענגעפירט מיט א רײכער סוחרטע פון א יאר פערציק, א זון ׳ אירער איז געװען א סטודענט פון דריטן קודס און א טאכטער האם געהאלטן בײם ענדיקן גימנאזיע. די םוחרטע איז געװען א מאגע־ רע, פלאטשיקע פרוי, א גלײכע, װי א סאלדאט, א פנים האט זי געהאט א טרוקנס, װי א מנישקע אן אסקעטין. אירע גרויסע, גרויע אויגן זענען געלעגן ארײנגעפאלן אין פינםטערע לעכער. אנגעטון איז זי געװען אין א שװארצן קלײד מיט א זײדענער אלטמאדישער הויב. אין אירע אויערן האבן געציטערט אוי־ רינגלעך מיט גיפטיק־גרינלעכע שטײנער. אפטמאל, אין אװנט, אדער אין דער פרי, פלעגט זי קומען צו איר סטודענט, און נישט אײנמאל האב איך באמערקט, װי די דאזיקע פרוי פלעגט, ארײנשפרינגענדיק אין טויער, גײן איבערן הויף מיט פעםטע טריט. איר פנים האט אויסגעזען מורא׳דיק, די ליפן אזוי פעםט פארקװעטשט, אז מיהאט זײ קוים באמערקט, די אויגן ברײט פאנאנדערגעעפנט, קוקן פאר־ משפט, מיט בענקשאפט פאר זיך. נאר ס׳דוכט זיך. אז זי איז בלינד. מ׳קאן נישט זאגן, אז זי איז העסלעך, נאר ם׳האט זיך דײטלעך געפילט אין איר אן ־אנשטרענגונג, װאס האט זי העסלעך געמאכט, די אנשטרענגונג האט אזוי װי אויםגעצויגן איר קערפער און ביז װײטאק צוזאמענגעצויגן איר פנים. — קוק זי אן—האט פלעטנעװ געזאגט — פונקט, װי א משוגענעז דער סטודענט האט די סוחרטע נישט געקאנט פארלײדן. ער האט זיך באהאלטן פון איר, און זי פלעגט אים פארפאלגן, װי אן אומברחמנותדיקער מלוה אדער א שפיאן. — איך בין א פארשעמטער מענטש, — פלעגט ער שפורערהײט זיך מודה זײן פון חרטה — און צו װאס דארף איך דאם זינגעןז מיט אזא פרצוף און אזא פיגור — װעט מען מיך צו דער סצענע נישט צולאזן, מ׳װעט נישט צולאזן• — הער אויף מיט דעם שלאק — האט אים פלעסנעװ געעצה׳ט. — יא ס׳איז מיר אבער א רחמנוה אויף איח איך םאר־ טראג זי נישט, נאר — א רחמנותן װען דו װאלסט װיסן, װי זי - עך... מיר האבן געװוסט, װײל מיר האבן געהערס, װי די דאזיקע פרוי האט בײנאכט, שטײענדיק אויםן טרעפ, זיך גע־ בעטן מיט א פארשטיקטן, ציטערדיקן קול: — װי גאט איז דיר ליב... ליבענקער, נו —װי גאט איז דיר ליבו זי איז געװען אן אײגנטימערין פון א גרויסער פאבריק, האט פארמאגט הײזער, פערד, פלעגט טויזנטער מנדב זײן אויף אקושער־קורסן און װי א בעטלערין פלעגט זי אויםבעט־ לען א נדבה א ביסל צערסלעכקײט..._(המשך קומט) בױװ פון אסתר רחל קאמינסקי מיט דערקלערונגען און פארװארם פזן מארה טירקןןװ ערשײנט אינגיכו כ אין פארלאג 3• ה ל ע צ ק ז װיל — שמיצנדיק זיך אויף דער מאטעמאטיק — דערקלערן די עקזיסטענץ פון גאט, ער איז אבער געשסארבן אײדער דאס האס זיך אים אײנגעגעבן צו טין. פלעסנעװ האט געארבעט אין א דרוקערײ אלס נאכס־ קארעקטאר פון א צײטונג, פארדינענדיק עלף קאפיקעס א נאכט און, אויב איך פלעג נישט פארדינען, פלעגן מיר דורכלעבן מיט פיר פונט ברויט א טאג, דערצו פאר צװײ קאפיקעס טײ און פאר דרײ צוקער. בײ מיר פלעגט קײן צײט נישס קלעקן צום ארבעםן. — מ׳האט זיך געמוזט לערנען. כ׳האב די װיסנשאפט בײגעקומען מיט דער גרעסטער אנשטרענגונג, בא־ זונדערס איז מיר דערגאנגען דאס לעבן די גראמאטיק מיט אירע אומגעלומפערטע, שמאלע, פארשטײנערטע פארמען, כ׳האב לחלוטין נישט געקאנט ארײנברעםן אין זײ די לעבעדיקע און שװערע, קאפריז ־ בויגעװדיקע רוסישע שפראך. נאר באלד האט זיך. צו מײן פרײד, ארויסגעװיזן, אז איך האב מיך אנ־ געהויבן ״צי פרי״ לערנען און, װען איך װאלט אפילו אפגע־ געבן דעם עקזאמען אויף א דארפישן לערער, װאלט איך — צוליב מײן יונגן עלטער — קײן שטעלע נישט באקומען. איך און פלעטנעװ זענען געשלאפן אויף דעם זעלבן בעט. איך — בײנאכט, ער - בײסאג, א צעבראכענער פון דער שלאפלאזער נאכט פלעגט ער קומען גאנץ פרי מיט א פנים נאך מער פארפינסטערט, װי אלע מאל, און מיט אנגע־ צונדענע אויגן. איך פלעג תיכף לויפן אין שענק נאך געקאכט װאסער, קײן סאמאװאר, געװײנלעך. האבן מיר נישט געהאט. דערנאך פלעגן מיר, זיצנדיק בײם פענםטער, טרינקען טײ מיט ברויס. גורי פלעגט מיר דערצײלן נײעס פון די צײסונגען, פארלײענען די פרײלעכע לידער פין דעם אלקאהאליק־פעליע־ טאניםט ״רויטער דאמינא״, באװאונדערנדיק מיך מיט זײן ליצנותדיקער באציונג צום לעבן. — מיר איז פארגעקימען, אז ער באציט זיך צום לעבן פונקט, װי ער האט זיך באצויגן צו דער דיקער טענדלערקע און שדכנט׳ע גאלקינא. בײ דער דאזיקער פרוי האט ער געדונגען דעם װינקל אונטערן טרעפ, אבער קײן געלט צאלן פאר דער ״דירה״ האט ער נישט געהאט, האס ער געצאלט מיט פרײלעכע גלײכװערט־ לעך, מיס שפילן אויף הארמאניק מיט סענטימענטאלע לידער, װען ער האט זײ געזונגען מיט א דינעם טענאר, האט אין זײנע אויגן געפינקלט א איראניש שמײכעלע. גאלקינא איז געװען אין דער ױגנט א כאריסטין אין דער אפערע, זי איז געװען א םבין אויף לידער, און נישט זעלטן פלעגן פון אירע חוצפהדיקע אויגן אראפרינען אין שפע קלײנע טרערעלעך אי־ בער אירע בלויע באקן פון א שכורטע און א פרעסערין, זי האט זײ צוזאמענגענומען מיט די פעטע פינגעד פון די באקן און נאכדעם גוט אפגעװישט די פינגער מיט א שמיציק טיכל. — א, גוראטשקע, — האט זי געזאגט זיפצנדיק, — איר זענט א קינסטלער• װען איר װאלט געװען א הארעלע שענער — ויאלט איך אײך אײנגעארדנט א לעבן• װיפיל יונגע לײט האב איך שוין אײנגעארדנט בײ פרויען. װאס זײער הארץ בענקט פון אײנזאמקײטן אײנער פון די דאזיקע ״בחורים״ האט געװוינט דא איבער אונז. דאס איז געװען א סטודענט, א קירזשנערס א זון, א יונגערמאן פון מיסעלן װאוקס, מיט א ברײטער ברוסט און העסלעך שמאלע זײטן, װאס האט אויסגעזען, װי א דרײעק מיטן שארפן װינקל ארונטער, דער שפיץ איז אביסל אפגע־ בראכן — די זוילן קלײנע. װי בײ א פרוי און דער קאפ זײ־ נער, װאם איז טיף ארײנגערוקט אין די אקסלען. איז אויך קלײן, באװאקסן מיט קירצע געלע האר און פון װײסן בלוט־