Literarishe bleter · 1927-01-14 · 2 (14.1.1927) · p. Seite 30

ל יסע ר*ר?שן נ לע פז ר 30 1 זא שלום אשס נײע דראמע רעװרענד דר. זילבער א• אײנהארו/ורארשע םײנען דקרםיםז קר 6ילס דןך נײ זיך נישס קײן 9ום *ולד און זינד. די םוםער ערקלערם אים דאן 6$ן, 8< די רײנקײס םין ז־ין ה1יז װערם 86רשװעכם דורך זײן פריי״ קל8רע. לא די װןןס זי 6ירם זיך גכלל א1יף נישם װי 8 רעװרענדם 8 6ר1י ד^רף זיך א1י6£ירן: זי פוגס זיך שרײעריש און פארכס און פארכרענגם איר צײם אין כל׳ערלײ פ^רגעגיננס, ערלויגם זי זיך נ$ך ד$, אינם מאנס שטוב, גי £ירן 8 פארדןכסיקן 1ײם• 86רםרײב פים דעם יוננן און שיינעם םוזיקער, רוכינשםײן. און זי, די פוסער, הןם ש1ין די געלעגנהײט זיך איגערעועײגן״ אז דער דאז-קער צ״ם-סארםרײכ ד^רף שוין גןר א6ילו קײן שום ם£ק1ת נישם דערװעקן. דער רעװרענד איז שם^רק אויסנעכר^כם א1יף דער םו• סער ם8י 8ירע חשדים, װי װ^גס זי עם, די םוסער, ח1שד זײן קלארען אין אזעלכע ז8צן. קל^רע איז רײן, אופשולדיק װי 8 בויכ. זי פ8רברענגס םים רונינשטײנען, װײל ײי ^רנ^ניוירן עוזאםען *ן אנשסאלט, װו די ױגנס זןןל באקוםען אוםזיםם םודקמלישע גןלדוננ. און נכלל, 86רװ*ס זןל זי םיס אים נישם סארכרענגען די עײס? ער איז זײער 8ן אינסערעססנסער און פןרנעםער םאן. קןןן םןן עפעם הןןנן גו איר, פארױןס זי געסינם זיך גערן אין זײן געזעלש^פסז אדרבא, דןס פ^ר• שאפס איר םארגעניגן, פ8רװ$ס זןל םען איר דערפון שסערן? די דןוזיקע תםיםות ברענגם 8רײן די 8לםע אין *ארצװײפלונג און זי גײם אװעק #ן אויפגערעגםע, דערםיכ ענדיקס זיך דער ערשסער אקס. אין בװײסן אקס װערם די לאגע נןך פער פ8רש8ר6ם. די םוםער לןןזס נישס 6$. זי םןדערם פון אים װ^ס 8ם*ל ענערגישער צו רײניקן זײן ם^םיליע-נעסם םון זײ, און דן נעםם-ןזן דער ענין 8 ג8נץ אוםערװארסעסע װענדונג. רעװרענד דר. זילבער שיקם רוםן דעם םוזיקער, רונינשסיין, נדי ער ז*ל אין דער געגנװארם £י1 קלארע זןנן דער 8לסער פוסער, װי לעכערלעך און :ישםיק עס זענען אירע חשדים און ב*ה1יפםונ• גען. רונינשםײן קומס און עם ה1ינם זין 18 8 פײנלעכן סצע• נע. דער םוזיקער ענסםערס נישם קל$ר, ער זוכט זין 8ר1יס• צוררײען 6ון זײן שװןרער ל^נע, ןבער א־ם קופם צו הילף קל8יע• קל^ר און ןפן שלײדערם זי איר ם*ן און זײן םוסער אין פנים 8ריין דעם אםת, 8ז רובינשםײן איז 186 איר נישס בל1יז 8 מוזיקער, נןר דער עיקר 8 פאן, װעלכן זי ליבס, און #ז זײערע נאציאוננען זענען ש1ין 8װןק פיל װײםער £ון גע• םיינז^םע קונסם־אינסערעםן. און ת־כף נןוך דער דץזיקער ער• קלערונג נעםס ײ 8 פעקעלע םיס די נ1יסיקע זאצן און פ*ר לןזם צוזאמען פים איר געליבסן דעם'רעװרענדם ה1ױ. דער רעװרענד איז צעסוםלס, ער גים זין נישס $פ קײן חשב1ן, װןם ין קוםס פןר, ער פרוװם זי *ארהאלסן, $בער זי װיל אפילו נישם הערן זײנע תחנונים און 8נסל1י£ם פון אים םים פןרןכםוננ• דער דריםער אקס װײזם אונז דעם רעװרענד 8 צעבי8* כענעם. ער באשולדיקס זיין םוסער, ןז זי הןס פ^רםריבן קלארען פון איר אײגן ה1יז. ער ק^ן נישס בפגרײפן, פארװ^ם זענען פענסשן 8ז1י שלעכם און זוכן רק בײ יענעם די שלעכסע זײםן, 86רײ8ס זײ שםעלן 8לץ א1י£ן שארף 6ון םעםער.י קל8י8 איז י^ך 8ן ערלעכע פילנדע און ליבנדע נ^סור, י8ר• ײ^ס ה^ס איר נעקוםס 8ז1י פ^רסריבן צו װערן? נו '8, ײ בנ1הנ שב,1לם שוײבם םען ײענן 8 דר^ם^סיש װערק נ^כדעס װי םען זעס עס פפרקערפערס אין בלוס אין 6לײש דורך די אקסי^רן אויף רי בינע-ברעםער• י8י םיר י8 ערלויבם זײן ע1בר צי זײ, א1יף דעם ד^זיקן םנהג. ,ר,מרענד זילבער', אײ• דער דאפ איז געװ^רן 8 סעןסראלע נעשעעניש, איז עס ש1ין א ליסער^ריש געשעעניש. איך רער װעגן דעם, װי װעג[ 8 נעשעעניש רערפאר, װײל גישם נור פאר אשן, דעם א1יםןר םין .גןש םון נקסה/ ,ם^ס• קע ג;ב/ ,פ8ל אוגזער נלײבן/ א. א. ײ. איז .רעװרענד ז־לבער׳ עפעם נײעס, נ^ר א1יך ם^ר איגזער מ^דערנער ליסע• ראשור. של1ם אש האש אין דער דאזיקער נײןןר דראםע דער• גרײכם ג^נץ נײע ה1יכקײםן — אפשר נישס אזיי 8לם קינסםלער, ײי פלס דענקעגדער ײר, װוןס ה^ם םים 8 פ^ר שםריק 8נם• פלעקם 8 װינקעלע 6ונם לעבן איגם ש-ן 6ץ דעס, װןם פיר רוםן .ײד־שע ם^ר^ל/ דער קינסםלער הןט ד^סם^ד געװענדעם זײן בליק גישס אין די פינםשערע ײדישע געםלעך, פון װ#נען ער ה^ס אםלל ^רויסגעבר^כם א1יף דער ליכשיקער שײן די העלדן פון זײן ,נ^ס פון נקםה/ ,םןםקע ננב׳ א• א. ז. איך װיל נישם זןנן, אז ער האס זיך פון ד^רס בפװושםױגיק ^פגעקערס. דןס װ$לם געװען 8 נישם־םפרדינסע בפלײדיקונג פאר אשס א1יפריכטיק• דעם^קסזסישער װעלם<8נש1ױנג. ^בער 8 פ^קם איז, אז הען ער האש נישש געקאנש ויך ב^ננונענען ב?1יז םים םלפססיק, װע, ער הןש געװ^לם 8ר1יםברענג,ן העכערע אידעען, איז ער ארײנגעדרונגען זײ זוכן אין ג^ר 8] אנדער םפערע, י־ן 8 סביבר, םון הונדערם פראצענסיקער ײרישער בירזשיאזיע, רע• אקצ ע א א• װ. דערצו נ^ך אין 8 סב בה, װןם איז 8ײי װײס םין אינזער הײםישן ײדישן לעבן און װ^ם ה^ס, דאכט זיך, קײנפאד נישש נעדינס פאר אשן 8?ס קעגנשש^נס פון קינסםלע• רישער השתכלות: ער איז נענאננען זוכן זײנע העלדן דוקא צװישן די אםעריק^גער ,יאהודים/ דר. ז־לבער איז 8 ױננער רעױרענד א־ן 18 8מעייק8נער ײדישע געםײנדע, ער איז ביי די געםייגדע־לייס זייער געאכס אין בןדיםש. ער פרעדינם פאר זײ גןםס װןרס אין זײ קװיקן זיך םים זיינע רעדעס. ער איז םים לייב אין לעבן ארײנגעםון אין זײן אםש און זןרגם 8 סך א1יך פאר די אלגעםײנע הצםרכות םון זײן געםײגד^. ןבער בײ אים אין ששוב ואון װ1ינען װ1ינס ער אין 8 דירה בײם םעפפל), גײס 8יוס װי 8 שרעקע• דיקער גייסס 8 פערי8ן, װ^ס קיקם קרום א1יף זײנע דרשית. דןם איז זײן אײגענע םוםער, 8| אלפנר״ װעדכע ה1ינס בײ אים. םים װ^ם אױ זי אוםצופרידן? לאנג ה^ס זי זיך שסיל ^י־וםנעםר^נן םים אירע שװערע איבערלעבינגען *ק די^ם פ^רן ם1יל נישם געבראכם די סבה £ון איר אוםצוםרידנהײם. ^בער ענדלעך הןס זי זיך ^גםשל^סן צו רעדן. אײן ם$ל װען דער זון איז ארײנגעקוםען פון סעםפל, גןבדעם װי ער הןם געהאלםן 8 הײסע דרשה װענן דער יירישער םהית הםשפתה, הוןס די םוסער פארפירס םים איס 8 נעשפרעך. זי האס אים געגעבן ^נצוהערן, פז םען םעג פרעדיקן פאר ^נדערע רײנקײם ערשם דפן, װען םען איז זיכער, 8ז ד^ם אײגענע ה1יז איז רײן און ציכסיק, און דעריבער ד^רף ער זיך פריער ^רוםקוקן, צי עד קץן הןבן די ד^זיקע 6ולע זיכערהײס. פארן רעװרענד זענען ד• װערםער אין ג^נצן אום*8רשםענדלעך. װעםען ק^ן די םובער