Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 3 (1927)
- Issue
- 2 (14.1.1927)
- Date
- 1927-01-14
- Page
- Seite 29 (sequence 5)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/4795427-8774843-8800887--01862-4797186- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
29 ליםערזרישע בלןיםזר 2 זא אץן א נװײםער דיגםער ם. ש*נירן, נישם נעסנדיק *וין 1ײ קײנעם קײן שום דערלוינניש, — זאגם •ראםם ייון ■שוט: ,איך בענה הױנם נ>ך דער שטילןר ה*נס און נןוך דעם קלאננ *ין דינן םריס, װײל זון רעם זיך אױף נענצן ל*נר, װי שײנןר ןילבזים *ןגליט׳. און א ה־יסער, מעלכער 6ילם נישס א1יף זין דעם חיב נו 6*רענט£ערן זיך םאר זײנע ,אינזיכיסםישע/ עראסישע נסיעות — שרײם אוים םאר גרוים התםעלות: ,קײנןר זןןל רי שזןל טןר נישט טדיבער■ קןןם צו קןןם און הןנט *ו רענט, - װען םיצןזיננטזיך נ*כט אי; ליב ן - םעג ם א ר ב ר ע נ ט זן־ן די װעלט!...'?ןיא פין יחידישן העקר־םעברישקע-יויםנעשריי קאן זיך ערלויבן נאר א םיזיניקל, װזןס הןןט א6שר דאס ערשסע םאל דערריערס דעם געזאננ עון .נ*כם און ליבע׳, *עת די אנדערע, װאס זענען דורך דער רעװאלוציע נעװארן מער םארחארםעװעס און פער 6ארבאװוססזיניקס — בעטן, װי נעזןגש, ערלויבניש אדער םרובירן, יעדנ6אלם, זיך אלײן אײנרעדן, אז איצםער, ויען דאם לאנד ,שעפט ש1ין 8רײד 6ון םייזנט קראנען*, אז איצםער םעג םןן זיך ש1ין אפנעבן םים שזימונגען, ליבן און עראסיק. ,איך װ ׳ס ש1ין, װוהין איך גײ... טענהעס ל. רעזניק: .איך נײ שוין אין זילבע־ און װײס שוין װוהין. און װאלנן — אװילדע און םײדל — * קינד. אין װעד ט׳זיך דערװןגן אונז װאדםן א שטײן, ם*ד אזילבערנן דנע אין *װײןן אל־;?״ און עזרא םיניבערג כופס אונםער: -און איך קום אױך *ו נאכט דורך לײרטן ל־טעראן און שםריט די הןנט סײנע און 6*ל אין ראר: אוי, םױד װרסהויטיקע, אוי, זיםן, הײםן נ־טןו־ין, נעבױר, גןבױר 6ון םיר דןס ילד! איך לינ םײן בלענקןנוש צוםובנס דיר. אוי, קןנינין, דאם קינד א־ויםגײן זאל םון םיעייריקעד נארט, און זןול ןס אונטעיטןנוק זין, און זאל ןם װידןרשםעניקן, םים ברעקלןך םון םײן װילדן םארך!...' 6ון װ*נען הןבן זיך ד$ס גענוםען אלוצלינג די דןוזיקע ,זילבערנע רגעס׳, ,לײכטע לײםערם/ בלןןנקענישן און בענקענישן צו די ,גרויאויגיקע׳ און ,װײסד״ויסיקע׳ז איז דןןם א רעזולטאט 6ון דעם *לגעמײנןם רעװןלוצין• נערן ןןפפלוס, װןס הןט אין דער לעצסער צײם נ$ך אץ א גרעםערער סןןס באהערשט די רוסישע דיכםונג און װןס איז געשסעםילם נעװןרן מיםן שרעק-װןרס ,יעסעניניזם׳.•) געװים, דער ,יעסעניניזם׳ זאין גענזנפיםלןך) הןם אויך א1יף דער ײדישער דיכסונג *יויפגעלײגס זײן בלײכע, פיבער דיקע האנט. $בער קעגן דעם יעםעניניזם קעם6ט מען א1יף דער רוסישער נןןס. יעםעניניזם באסײס ה6קרות, יאוש, זעלבססםןרד. צי םערקן זיך א1יך אין דער ײדישער דיכסוננ אזעלכע סיםיםןםען, װי הפקרות, יאוש און זעלבםסםןרדו •) *ונפערן װ*רט -יעסעניגיזם״ •*רטפײפ טען *ין ר*שנ#*רג*נז■ — רעװ*לוצי*נערן *<נ*ננ, י*יפ, ה*קרוח, זזנלנסטמעררערײ. ,ןם זינגט אין םיר! איך װיל דיך הײנט דןרשיידן. ליב *ו ליב און נאקןטקײם צו נאקעם עם רײםם אין םיר, עם *ים אין סיר איןןםיניםם .זיך *ן םײן שװןרןר האלז און נאקן. איך ק*ן שוין נישם באדיוקן די הןנט און אײגהאלטן זײ, ה*ריקן און האדםן, ם׳װע־םי עננ דער דיל און ןנג די װענט, און ענג אין *יםעד אץ אין ה*ר*ן. אוי, ז*נ םיר גי, אױ,׳ ז*ג םיר זיזן! װעל איך **ינד זיך ניםט *ןשײדן, — ןם שלאנט}* קןלם, ןם של*גט,* היק *ון םיר, טון דיר, טון *לע דײנע יקלײדער...' זןבןר כןריק, װןם ,א1יף זײנע נאױיע נןןך ױננל שדיקע פלײבעם הןס םען א־1י6נעלײגם אזא םשא׳ <ה• לײװיק). א םשא סון אויםסרןנן א1יף זין די נײע, ןנװאקסנדיקע ליסע• רזןשיר, דעיםןנס זיך פלוב־ם, *ז ם׳איז געװים א חסא קעגן זיץ רעװ$לובי$נערן געװיםן, װןס ער האם זיך ג$ר 6ארשסעקס אין די װארעמע ד׳ אםית םון זײן ,נןרישער, גרוי-א1יגיקער' םײדל, װאס שפילס אים שןפענןן און ם&צןרסן זױן ב&פיצס נ&ך אירע װענם ם־ם די בילרער 6ין אנא אכם&סאװא און ןלעקסןנדער נל$ק און ער גים זיך פלוצים ן ריס אויף, װי א שםורם־װינס און שרײס א1יס: .װ*ס טו איך ד*? װ*ס ד*דף *יך ד* ב״ דיד? צו װ*ם ד*ב איך געםרױערט םלט ש**ענען? ס*רשעםטז*לזיןםװןיעדערםר*ט, װ*ס שלעטם נ*ך הונגעריק םיך צו דײן םרױער׳. און פינקם, װי 6ון זײן שסעסל, ייז כןריק א1יך ןזוי 6ץ זײן םײרל *נםלן6ן םים ן קללה אויף די ליפן, װײל זײן רעװ&לובי&נערער געװיםן ל&זם א־ם קײנםןל נישס 6ארגעסן, 8? .שון ד*נען שרײ איך *זש צום זענטן־דיר, *ום *ענטן, *ים עלפטן און *ים הונרערם;: אונזעד בינערדיקע שםײטע װ*־. ז*ל, ם*ר אײך נישם *ױטנײן, װי * װונדעד!* ןס זןזן היםער און ריםער 6ון דער רעװ&לוציע אױ א. כאריקו $בער נישם ןלע קןנען זײן אזןי 6*רהארסעװעם און ששרענג, װי ער, כןריק• סןײקעים, די ןנדערע, די םער סענ• ם׳םענסאלע און ^יגעםןסערםע דערשפירן ג&ר אץ זיך, אײב נישס .דןם צער 6ין ס1יזנםער ד1ר1ת', װי אײנה&ין, איז, לכל הפחות, ,דעם צער שון ןלע י&ר,' <די פארגןנגענל) אין ןס, װי ש• ר&סין קלאגס זיך: .ם׳איז טיר ן*עם ןננ אין שטוב נןװ*רן און שװער אין דריקנד דער,_בלײ, פון װןנט - ם־ה*ם אין םיר *ןשריןןזיךדןר *ער ט ין * ל ן י *ר ן און 3׳ה*ב דערשר*קן זיך ם*ײ םײנן הןנם!' אץ, מען ס׳צעשרײס זיך .דער צער פון ןל ל יןןרן׳, 6ון .יןןרן קייג פןרם&ססענע א1יף העלזער״ און.״ .םעג - חלפים פון אױפנןרודערטן, צערײצטן ראננל, װען נעכט ט*רגעםן ה*בן של*פן אץ שװערד איז א׳בןד ה*לז גןה*ננען' - ק&ן םען ש1ין, םײנס ער, פןרגינען ןפציגעין זיך *ביבל פים סענסיםענסן אץ בענקען ן6ילו נןך דער םןםען... װײל— .הײנם שןטס םרן ל*נד שוין טרײד טק םויזנם קראנען און פונןן פײן ה*ם ל*נר שוין אױםנןשעטט.. , -איז ז*ל טלר וײן דןרלויבם הײנט בןנקעןנ*ךםײןם*םען *ריבער *לן אױטנעריכםן קןט.' (לוף קומ•)