Literarishe bleter · 1927-01-14 · 2 (14.1.1927) · p. Seite 26

2 זא ליםערארשע בלעטער 26 אחד-העם אױ זיינע בריוו נחמן מייזיל/ווארשע ביזאהזר ד.$ט מען געקןןנם אחד״העםען ל1יט זײנע?יפיקלען, מזןס זענען גינויפגעזגסלם אין די סיר נענדער .על סרשת דרכים׳. דעם לענטן יןר הןנן םיר באקוםען די 6 בענד אחד׳העמם בריװ (.אגרות אחר-העס׳, 1800 זײטן, תל-יביב), װעלכע זענען א נײער נוששײער ני דער פערזענלעכקײט םון אחד-העם און ני דער תקו*ה, אין װעלכער ער הןט געלעבט אין געװירקט. ,על סרשת דרכים׳ איז די ה ל כ ה םון אחד־העם, די ,אגרות אחד־העם׳— די אגדה. אין ,על אישת דרכ־ם׳ איז אחד־העם דורכאוים דער מענסש םין שםרענגער לןניק, •ון דןנםע, 6ון גראדליניקן מעג; אין די בריװ סרעםן םיר אחד• העםץ מיט מענםשלעכע איבערלעבונגען, םיס םענסשלעכע שװאכקײםן• אין זײנע ארסיקלען האט אחד־העם שטענדיק ץם■ געםײלט דאס םערוענלעכע און סוביעקסיװע (אייף װיםיל ם׳איז נאר םעגלען־). אין די ברױו זעען םיר אחר־העמען, װען ער אױ םיט זין, מיר שגויסן זיך ןן אויף ס8קות, װןקלענישן, איבער• לעבונגען, העלכע זענען אונז נישש באקאנט 0ון די *רםיקלען. פיר קענען ביז אינם אחד־העםען דעם םיכיח, דעם שטראםער, דעם קפדן, דעם מאנער, דעם שסרעננען. א םענםש אן סענםימענםן, כולו לןג־ק, $ן קײן סשרות און װײכקײטן. אז1י אױ ער דאך געקוםען םיס זײן ערשטן ארטיקל .לא זו הדרך.,' זנישם דןם איז דער װעגז, און ש1ין געהאס זיין װעג, א׳יף װעלכן ער הןס געכײסלס און װוהין ער הןס גע• רוסן ןן אויסהער. געקוםען איז ער םיס א סארסיקער ת1רה, און סון זײן בארג־םיני הןןט ער $ן א1י0הער *רןסנעדונערט חיקים און דינים, און נישס געלאזם קרנע קװענקלענישן. .כסה עליהם הי כנינית׳ — אנגעװןרסן א1יף אלעםען דין בארנ און נעװען נישט צוסרידן, װען םען הןט גלײך נישט אויסגענוםען. בלעםערן םיר אבער זײנע בריװ (און אינערהויים סון די לענטערע יןרן, - •ון 1913 און װײטער) שסויםן םיר זיך ןןן א1יף אנדערע םענער״ אויף ניטערנדיקע, הארניקע, װעלכע זענען כלל נישט ניגעסאסם סאר דעם אחר-העם, װעלכן םיר זענען געװוינם נעװען נו זען אין דער ביז-אינסיקער סארשטעלוגג. אם שרײבס ער אין א בריװ נו ש. דובנאװ (די אינםים• ססע און הארניקססע בריװ זענען געשריבן גו ש. דובנןװן. א באזונדערע 0רײנםשא0ס האם סארבונדן די נװײ ײדישע סערזענלעכקײסן א לאנגע נײט, ביז די לענטע יןרןז, אז זײן, דובנןװם, בריװ האס ןנגערירט בײ אים די סיסענישן 0ון זײן נשםה, .*ז1י אננערירס, אז ער הןןט באשלןםן ןסנולײגן די תשובה אויף עסלעכע סעג, כדי נישט *רויסנװזײזן דןם הארץ .נסקעס׳• ,דו װײסס דךך — שרײנם אחד״העם — *ז איך בין נישם םסונל אויסנידריקן םײנע נעסילן סאר אלעםען םיםן סילן ם1יל' גבקיל רם). סיל םײנען סאקע, #ז איך האנ בכלל קײן שײכות נישם נו.נעסילן, נו איבערלעבענישן. עס איז נישם אםת. אבער ס׳איז^דא אי, מײן כאראקסער עפעס, װ$ס דער• לןזזם נישס, קענן פײן אײגענעם װילן, א1יסנודריקן און נו אנםסלעקן פײנע הארץ. געסילן אין עסעם אן אויםערלעכער סןזרם׳. א־ן די 6 נענדער גײען ארײן 1687 בייװ, װןס אחד,י י העם הןם נעשריבן אין א נײט 0ון 25 יןר. 0ין 1896 ביזן יןזר 1921. װי אחד-העם מײזס ןן אין דער הקיםה, זעגען אין 1 די השפעה סון אחר העםען הןוס בשעתו װײט״װײם ארי• בערגעשסיגן די חבת ניון־קרײזן. א נײםטיקער סירער איז ער, אםת, געװען נאר סאר דער נאניאנאליססיש־העברעלםסישער אינטעליגענץ, ער הץם נענייםס נוימען בעיקר סאר דעם נײסםיקן ניוניזם, אבער לערנען האבן פון א־ם געלערנט דירעקם אין אוםרירעקם א1יך די א־נםעל־גענץ אין שרײבער, װאם זענען געשםאגען םחוץ סין דער אלגעםײןיניוניססישער װעלם. מען דארף געדענקען, אז די אלע שעעסערדיקע סירער-טעדרעםיקער סינם פ1עלי׳ניוניזם, ,סייםןןװנעם׳, ס. ס., און א1יך א טײל ןנ• נעזעענע בינדיססן האבן זיך סרלער אויסגעהןדעװעט אינם ניוניםטישן בית׳הםדרש, און סאר ױי א־ז נישט הערנל געװען ךער רבי, נןןר אחד׳העם. הערצל הןןט געגלאננס, הערנל הןט גענינרן, אחסהעם האס נעהארםעװעס, אחד־העם האם געשטײסס. הערנל ה§ט געריסן ,נרעבליעס׳, פאנאנדערגעלאזן .שלױז,', אחד-העם האם סארהאלסן די פאנאנדערנןעלןסענע ש:ר$סע;. װען טיר און ם1יעד 6ונכ ײדישן געםן״לעבן האבן זיך םיםאםאל אוי£געסראלס, איז באזונדערם געװען װיככיק די ראלע 6זנם ,קאלםן׳, קאנכערװאסיװן, לאגישן און ,ביז-גאר קאנסעקװענסן ײד שבי?ד, ער זאל םאכן׳אײן סײנ נאכן נװײםן׳ נו סארהיסן דעם ײרישן אײננארם, א61נוהאלטן דעם ײדישן כאראקטער, װי ער האם זדם ^ז^ םןןרגעשסעלם. אחד-העם םיס זײן נאנצער קאנםערװאסיװקןס האם םיםגעהאלסן ^דעס סראצעם םון פאר• װעלםלעכן די ײדישקײם. און נלײכצײםיק א1יך צו 5ארײדישן די װעלםלעכקײט. אחד־הזםס אויסם־רן האבן געמעגם 6ירן גןך• אין זײםיקע אדער קעננזעצלעכע װעגן, אבער די עצם.א1י.־6אסוננ םון םיל פראבלעםען, דער צונאנג אין די צענלידערונג איז געװען א נײע, אן ערנםטע, װעיכע ם־האט שפעסער באנוצם א1יף היפוכדיקע אייססירן. זאל עס נישם ז־ין קיין גוזמא, װען םיר װעלן זאנן, אז אחד־העם םים זײנע נלענננדיקע קלאסישע ארםיקלען איבער ײדישן נאניאנאלן שטאלץ האס געהאם נישש• װײניקער השסעה א1יף דעם רעװאלוציאנערן סייל םון דער ײדישער אינסעליגענץ, ווי 8יל רעװאלוציאנערע פארסײאישע װערק. *חד־העם איז געװען א־־נער 6ון די גײספרײכסטע ײדישע סערזענלעכקײםן א ן.די לעצסע עטלעכע צענדליק יאר; םון איס און צו אים זענען אסגעגאמען און זיך צונ1י6נעקוםען װענן און װעגעלעך אין פארשײדענע זײסןי׳און 6ון םארשײדענע זײסן. פון אנהויב אן, װי נאר ער האס זיך באװיזן אין דער יידישער ליסערארישער . װעלט, אױ ער שוין נעװען^א קלארע, ב1לםע פערזענלעכקייס, םיס סעסשע און םארשטײפםע סײנונגען, אידעען און אנשויאונגע;; אין זײן סעססקײט, אין זײן שםאל• און־אײזן כאראקכער האב; זיך אסגעשלאגן אין ל1יף 6 ז 'א צװײ• דריי צענדקיק יאר סיל באנריפן, טעאריעם, לערעס, נלויבנס; ז ין קיא־ע אויפפאסוננ, סארמולירוננ און דיסציפלין איז מיט דער צײס געװגרן דער שסענריקעד געברויך ^א1יך אין דער קעגנערישער םחנד״ מער רעדם װעגן זײן אדס דענקען און שרײבן, — דערסון אױ אפנערעדס. יעדער ארםיקז זײנער איז דאך ל1ים זײן סארם געװןץ װי א מוססןר םאר אלע שרײבער. םען האס בײ אחדיהעפען זיך געלערנס שרײבן, א1יםדריקן גע• דאנקען און די ערנסטע באצ?ונג ב ם װארט.