Literarishe bleter · 1927-01-07 · 1 (7.1.1927) · p. Seite 11

וו ליפזרזרישע נלןסזר 1 זא דאם ליד פװ אונזער בו־ריט מ• באריישא (מנחם) / ניו־יארה און א־כזר רעם װײט־ק און קללה, װאם האנן רעי זון מנטקענן נעקניילט ז־ך אין פעררישע פריש װרך שםו־י־קע װענן, אין אינער די םורן ם־ט פעק אין פארשטוינסן גייער, װאט ראנן זיך םריט נײ םריט םיט רי 6ורן נעשלעפט, — האש אין לויטעי־ן היטל נןשװעכט, די זעאוננ פון דורות זעער; פון יענעם, װאם האט אין טז$ל פון טויט נעזען זיך אנטון ם־ם פלײש און הויט 6ון פארמריקנטע כינער די נרעיולער׳ ניז רי ױננען ד>> אין לעדערנע רעקלעך און לעדערנע היטלען אױף היזויקן קעפ, װןןם האכן די נײער נןפירט עום םטןפ. און שײן 6ון זעאוננ, דורך דורות נעלײטערט, הו$ט ם־דע נײער נע6ירט אלץ װײטער. און שײן פון זעאוננ האש װײצער און םילרער די זון נעשיקם אויף םטעפ, אויף װילרער, און נעענטער נעםאצט די 6רעםדע װײטן, און 6רישער דעט ױננן טיןרגן נעװעקט. און 6ון װײטיק דעם 6לום און 6ון קללה דעם שטיינ האש זעאיננ םיט גיןלדענעם שי־ן נאדעקם, או; דער עי*ד א לוינ און רעם פויער א לויכ איז די זעאיננ *ום היםל אויפנענאננען. אין הוינל, א־ן נילדערנע זאנגען. *יען 6ורן זװם סםעפ אינער שטױניקע װעג;, פירן תניאה זנום דניעפר אין נעשװאלענע זעק. װארטן כײציקע נארזשעם נײ זאםדיקע נרעגן םיט רי םײלער ץעע6נט 6אר א6עיע זעק. און זײ שליננען דאם נרויט כיז צו זעט. אין דער נאכט אױפן טײך פינקלען שװיםיקע 6ײערן — אין דער נאנט אוי6ן טײך קריצן שװיםיקע שײערן זװ נאנםע און װײטע שטעט, *ו כאנען און שײער־װאגאנען — זװ פירן, צו םאלן, זװ נאקן און זעטיקן די טאטעם און םאםעם און קינדער נרוים־שטעטיקע םיטן נרויט 6ון די םטעפעס 5ערסאנער. איר װײםע לײט, איר נוטע לײט 6ון הײמישע שטעט און 6ון לענדער װײט, — זאל יערער ניםן אײך וװיל נאקוםען, און זים זאל װערן אויף אײער גוםען דער הײװן 6ו; גאל, װאם האט אויפנעױ־ק די ערד, די 6ארדארםע, זװ נײעט גענו־רן! זאל דער םעם 6ון נרויט אײד אין נלום פאר־־״פרײםן דעם שײן 6ון דער זעאוננ אױף אונזערע נךכ;, און װי אוי6ן פםי,פ אין גילדערנע זאננען — זאל אוי6נ״ן דער שײן א־ן׳העלע נעזאננען 8ון אײער נלוט ארו־ם, פון אײער כלוט און אונזער נרויט א־ויכ, יון כלום און כרױט און שאםנם 6־ן םויט, װאט זענען זים לענן נעקוטען, - א־נזער כרויט זאל אײך װויל כאקימען! האם ז־ך א װײטיק נעקנוילם אויף דער ערד, אויף דער ערר דורך קיעװער שטעטלעך, דורך שטעטלעך פאדאליער, װאלינער, האט זיך נעקנוילט און אין קנײלן פארזועיט אלע כלוםיקע טריט און םיטנים 6ו; נרוילן, װאם דאבן זועאקעום די ערד אוקראןנער, ניז, נעשװאלן 6ון נרױל, זיך דערקויקלט אהין, װו רי דאדםיקע נראזן אויף םשעפעם 5;רםאנער ששײען שכויניק אין טרוקן־6ארש*6עטן נרין, און 6ון רערנער זועריםן — דעם ג־י־ליקן פם זועפליזיט און זיענאשן אויף םטעפ־שן ים. האש זועע6נט די םטעפ איר?ארםריקנטן םויל און נעטרונקען זועאלאםענעם נרויל, װי עם טרינקש אן עקרה א םײװלש געםיש 6ין די הענט 8ון מ5שפות. האנן אקעײשע םעסערם א שניט און א װיש םיט די קערנער פין תכיאה אויך די 6ארכן צעװישש 6ין דער װילדער ר6יאה: אשיק־שװארץ 6ין 6אילאשענע שרפיר״ גײלז־קינר־ן 6ין דערװןרגענע שיעק;, כ־עניק־נ־וין 6ון 6א-נאקענע כליש־קע 6לעקן אין דאם נעל 6ין פארטאיעטן האם — האנן אקעים צעאקערט, צעשפרײט און 8ארזיט יעדן שװא־צן צעניאכענעם פאם ט־ט די זויםען פין כרױט אין צעכרעקלםע שאטנם 6ון טייט. האש ז ך א קללה נעקנײלט איכער דורות אין זײםן פין 6עלו־קע הויכן דורך עררישע װײטן אי; יטישן שי־ם. נעכראט; אין זון א־־ף רי װענן 6ין בנל, נעשונקט זיך א־ן חישך אין הײלן 8ץ רוים און אין קעלעים קא־ראװער, נעפײ5ש ז־ך אין גיין בײ דעם םא5־קן ששײן, אין ת6יכות נײם רהײן און א־ן שו־םעש כ-ם ניעםעז אין רניעפ*, — ניז זי האט זיך דערקי־קלם זום סרוקענעש סשעז, און צו עננשא6ש פין ני־ינער, זו יאםעיריק שעלטן אײף םדוקענע נארעם אץ נריכער־נעצעלםן נעקוםען נאך ש־איזער, נאך ניער חיונה• איז ט־ש ליכש־קן שארנ;, נרוים־אוינלק און זונ־ק, דער פויער דעײ נײער ארו־ם 8ין זײן בײדל, איז נעקיםען רער אקער, א שניט אין א שלײדער — אין םיט רעשטלעך פץ דארניקע נראזן רי קללה צענראקט איכער 6עלרער כערםאנער, איז נעקיםען די נראנע — און רי בײעקלעך צזיםאלטע צעשטױכט און צעכלאזן איבער שװארצע צעזזקערטע בײטן: זאל 6ינפטערע קללה, 6ץ דורית דערגאננע;, א תיקץ רערלעכן אץ נילרעינע זאננען 6ון שװערע, 6ין נילדערנע כרויםן.