Literarishe bleter · 1926-12-31 · 139 (31.12.1926) · p. Seite 882

139 זא ליטערארישע בלעטער 882 זיקע, װאס שםרעקן זיך איודאי נאזנדיק אויף די געלעגערס — אנגײן, אז אייפן זאםד-בערגל בײם ס1יער, זיצס זין איגם אין ערב־יום־סיב־טאנ עםח דער פאססוך און טראכש: ,איז פאקע נעםאלט, אז א מענטש זאל סון אײגעגער הייס איויס?... איז טאקע געםאלם צו זעען ויך אלײן אין א צװײטן גלגויל? איז טאקע געמאלט, אז די אײגענע פעל זאל אפקריכ; ו סאקע... טאקע?.. גלאט... —- זיצט ער, צםח, פרענט בײ זיך אלײן, שסוםערהײס, און װארם אייף א קלארער תשובה• װארס ער... װעס ער װארטן... האט ער געװארט... האס ער שי ן גארנישט געהערם, װי זײגע שאף האבן אנגעהייבן בלעקערן הינטערן ,גדר׳. ער האט ז־י הײנס דאך קײן עםן נישט געגעבן... אפילו גישט אנגעקוקס... אלז װעמזן קאן עם דען ארן? הא!-— שפעפער װי תםיד האס הײנס נעקלונגען דאס גלעקל צו װארעםעם. דערפאר האם שיין אבער זיך געםילט א יום.םובדיקײם אין אלע װינקלען םון צריף. די טישן האנן געפעכלם מיט םריש־א בערגעצויגענעם װײסן סאפיר, אין א גוםער ריח םון װיילע פאכלים האס געשטארקט די אפעםיסן. — ששון ושםחה• דיק! בײם טיש האבן אייך נישש געפעלם קײן אירחים, װןם זענען געקוםען דא יום טוב האלטן א ן האבן זיך נעלאוט הערן• - צו אלע לעזער פון די שריפטלעכע #נפראגעס, און נאך מער - פון פריװאטע שמועםי, הערן מיר: איז דען מעגלעך, אז די ״ליטערארישע בלעטער׳ װעלן װירהלעך געבן (אײדל גערעדט- װעלן זײז בכח) אזא אויסערגעװײנלעכע פרעמיע - אלעל ״ בענדער ״זשאו קריםטאף״ אװ דערצו נאך א בוך װעגו רןןמעז ראל־׳או? די פרענןר דרינגען דעריבער אויס: 1) עם װ<ם נישט אויםהאלםן! 2> עם װעם זײן א טאנדײט־א־נערועצוגג. 3) עס װעלן זײן קלײנע בויגעלעך. 4> םען װעם דרוקן אויף שלעכס פאפיר א.א.װ., א.א.װ. ם־ר םעלק דעריבער נאנץ קאסעגאריש: 1) מיר האבן סארטײלם די 11 בענדער אויף 26 ביכער. יעדער אבאנענס װעט באקומען םינקטלעך 2 םאל א חורש די ביכער. 2) די איבערזעצונג װערם םםעציעל געמ&כם םונם אריגי. ואל. מיר װעלן נישם או־ם:וצן קיץ םאראנענע איבעיזע• צוננ, בפרם װען זי שםייס נישס אויף דער געהעייקער ה1יך. 3) די בויגנש װעלן זײן דװקא פון גרויםן פארםאט, ברײםע שורית, און פון א םארגרעסערםער לענג. 4) עם װעס געדריקם װערן אויף גוט פאפיר. 5) די פרעפיע װעס םינקסלעך געגעבן װערן די אבאנענסן. די ,לים. בלעסער׳, װעלכע ערשיינען די נאנצע צײם נישט געקוקם א1יף די שװערע באדינגוגגען, זענען א זיכערער נאמײז! ם־ר װעלן אונזער התחײבות *ויםפירן, זאל נאר דער לעזער טון זײנס. םען טענהט: םען קויםס נישט קיין ײדישע ביכער, װײל עם קאשם טײער. ם^כן מיר דעם ערנם:ן פרומ. א1יב דער עקספע• ריםענם װעם געלינגען ואון מיר צװײפלען דערץ נישס!) מעלן םיר א1־ף דעם ןרשםן פרוװ זיך נישט אפשסעלן. פיר האבן אויסגעארביס א םלאן פון א גאנצער ביליקער ציבליאסעק. פארװאש ער איז אזא פארשלאשענער? פארװאס ער שםײט א דערװײסערסער?... קײנעם נישס פין אם די אלע, זואם ליגן איצם אין די געצעלטן און זעען נישס, אז א טאנ םון לויטער פארהארבסם• נאלר האט זיך פונאנדערגעשפרײט אין דורכזיכטיקן חלל. און פונקש װי דעםאלם, אין די ערשטע טענ, האם םען אויך װײטער זיך נישס געפ־וװם דערנענםערן צו אים און עפעס 6ץ אים דערגײן. ס׳איז גענוג געװען פאר אלע כפעם װיםנדיק נאר, אז ער, צמח, איז א בחיר םון אגאל-צישן שםעטל, װאס האם הינטער זיך א רוישיקע םארגאנננהײט; אז ר׳האט ארוםגעװאנדעיט איבער די גרעססע אײראפעאישע שטעס, גע• פירם אן אװאנםורנע לןבן און אין א שײנעם םאג, פלוצלינג אונסערגעפ־רס א חשב1ן און... געקופען קײן ארץ ישראל. זײ אלע האבן זיך באנוגנט צו װיסן, אז ער, צסח, האם אויםגע״ שפא:ט צו םום דאם גאגצע לאנד, א פאר חדשים געלעבט אין ירושלים, דאן אין ביר שבע׳ םון װאנען ר׳אױ םאיפאלן גע• װארן א־ן א בעדוינישער סח:ה אץ ערשש נאך אנדערהאלבן יאר א1י6געשװוםען װידער אין יוס&יד,, א חדושלעכער פאססוך פון שאף. ם׳איז אלעמען גענוג נעװען צי װיסן, אז ער האש קײ• נעם נישש, קײנעם נישש... בלויז צװײ, אדער דרײ םאל אין יאר קוםט צו איכש אן אקארםל פון א; אלשעי מוסער, װאס שרײבס צו אים: ,צי םײן ליבן בן־יחיד אלםערל...' און ענדיקש: ,עם קישט דיך דײן אישע םאםע פרוםע׳... הײנם, װאם זשע האבן זײ מער באדארםש צו דעיגײן פין א םענםשן, מאש עסש רויע ק־ײטעכצער און פײםש אויף א6ײםל; װאם ליעם נישש אײנםאל אפילו א צײטוננ און הןלש א פען אין האנט נישש מער װי צװײ אדער דרײ מאל אין יאר, װען ער שרײבש עיגעץ קײן גאליציע: ,צו מײן םײע• רער מיסער א ג־ום פון איר זון אלשער, הנקרא צמח׳. װאס זשע קאן מען ש1ין װעלן 6ון א םעגטשן — אפאסשוך — םים לאנגע הא־, א בערדל, א װײשן לאנגן העםד א1י6ן לײב און װאש איז ש1ין אלײ, באלר א לאם? און אז םען האש אז1י געקלערט — און געקלערם האט םען, אז בײ א־ם אין מיח איז נישס גלאסיק — האס םען דאך נישש אײנשאל גאר נעסעגס אים נאך צוװאיפן א װארט, װאפ האש בײ אלע א־ומיקע אננעסריב( א געלעכשער אין די אויגן.. אין ער, צםת?... עפעם איז איט נישם דװקא גוס געװען צו שםײכלען םיט פארשלאסענע ל פן• צו װאם זשע קוםען און צעלײנן א םעשה מי אז1י און צ ליב װאם א מענםש ציט אונ• סער א ר1יסן שנריך אינטער א דריםל לעבן און סארװאס אים איז ש1ין טײלםאל ניחא צו ליגן באשאג צװישן דער פשערעדע און באנאכם, צו הייערן אן אײנזאמןר, א1יף זײן קופע הײ, א־ן לײױענשענעבש געצעלם?״ איז איבם ש1ין װ1 ל נעװען צו ששזםען אזן שװײגן נאך סארביסענער, װען ם׳א־ז אפילו אמאל יא נ1יםיק געװען א רעד צי סון, אזוי אז נישס אײנעד זאל אויפששעלן מ1יל אץ א1־ערן.. — און אז אז'י און אז1י האש עש געהאלםן, איז קײן װונ• דער נישש, װאס קײנעם איז גארנישס אײנגעפאלן, אז בײ צםחן סוש זיך עפעס 6אדש; אז צשח דעד פאססזך האס אין דער לעצשער צײם א1י6נעהערט צו 6ײ6ן א1יף זיין דודע, אז ער האס גאר אײנםאל, אץ א נאכט, גענוםלן קי־אצן מים זײנע נעגל דאם אײגענע לײב... קראצן ביז בלוט אז1י פאר הײמלעכקײשװענן.״ איבעריקנס — װאס, לםשל, קאן זײ אלעמען — די דא•