Literarishe bleter · 1926-12-31 · 139 (31.12.1926) · p. Seite 881

881 ליסערארישע בלעטער 139 זזא ׳צ מ ח (8 סרמגמעגט 8ונם רןמאן .אויף *לםער ערד״, װןם דערמײבס בקרוכ) בנימין רעםיר־יער/קר^הע קוקס אין *לץ געיען• ןוטילי די ערשס נעכטן געפלאגגסע קי• ס8ריםן׳ די דינענקע שסשעסעס הןס ער באסראנס... .$ט, די דינענקע קי8*ריסן׳ די נידעריסשקע װעלן זיך סינאנדערװאקםן, עבעליען אין... הייכע, גלײכע, װי די ריזן װעלן זײ ארוי6שיסן עי די הימלען... די דינענקע, נןןר־װןס געעלאנענע קיסאריסןי... צוקוםעגדיק עים גראבן ה$ט ער דערזען, אז די שװעלן סין הילבערנעם בריקל, װןןם סירס אר1יס סין ה1יף צי דער 6עלדסטעזשקע, זענען דירכגע16ילם, אז1י אז דןןס גאנצע בריקל קןןן זיך אין 8 שײגעם סאנ אײנברעק, — םײנע באלעבאםים! — ה$ס זיך עם סין זײן צונג אראסגעגליםשם — ס׳זןןל זײ אםילו אײנפאלן צי םארריכםן נןר נישם... םיילם, — פ1ילס < 8 דאגה זיי.י... נןןכדעם װי ער הןןם ארוםגעםאסם רי שװעלן און די ברעסער, האם ער זיך אװעקגעזענם א1י6ן זאםו-בערגל בײם ם1יער. 8 ליצסיקע רױקײט הןס ארום געװעלםיקס. קײן שןןרך, קיין ריר. און ןןם, די שסילקײט האם אים סלוצלינג גענוםען אין: — םען ליגם אין די געצעלסן... םען איז זיך פקדים םיט י1בס־ס1ב... בעסער װאלםן זײ זיך ארוםקוקן... םילא! זןןל זײן... — זײנע ם1ילװינקלען הןבן זיך גע86לדעװעם, װי א1יף א לײכםן שםײכל: .כאלעבאםים אזיינע״.. — — — שפעםער האט ער בלייז געקוקס. דא צום ערשס־געםים• סיקםן װײצנ6עלר, װןם הןןש געװארימס אקעגן שפעס״זין און געבענקם נאכן ערשםן ,יירה׳. ש1ין בי1יז געקיקם און עפעס געםראכט... צי האס אבער, אץ אבתן, אים דאם 8לץ אז1י שסארק צארנומעןז איז ער, צפח, באםת, אז1י צינ1י6נעלעבט, צונ1י6געװאקסן מיס אלעםען און אלץ, מיס דער גאנצער װירס״ שא6ם, אז... אז א6ילי די צע16ילסע שװעלן 8ין בריקל קןןנען איבש ארןז 6ילם ער זיך דא, אין ד;בש שותסיתדיקן ה1יף 8 נאנסער צו יעדן אין סיגקס װי יעדער, א גלײכער חבר, מאס קאן זין 6רײען, װען ראס סעלד איז ש1ין געםיםסיקס און אין ש1יס פין דער ערד פיקן זיך א1יף די קערנולעך סין אײגעגער זריעהז... - איז ער סאקע, צפח, דער סאססיןז קאן זיץ, אז אפשר יא!... קאן זײן, אז זײן הארץ נעמס זיך אן םים סרײד ביז איבער די ברעגעס, װען א בייםעלע װאקסס צו, װען א גרעזעלע ברינס ר? *ייף• ק1$ זײ1••• הימאי זיצם ער דאך דא, אין י1ם6יה, דאס דריםע יאר!... הלםאי האס ער זיך 6ון אלע ערםער גראד דאם ארם אויס• געקליבן, אינכש עפק יזרעאל. ער איז דאך דא נעװאקסן םיס יעדן 6רישגע6לאנצסן םאנדלב1ים און געקוקם, װי םין 6 װיםםעניש אר1יס בליען א1יף װײנשםעק• קאן זײן, אז זײן הארץ האס זיך געשמאלצן 6אר גחת, פונקם װי אלעםענם, װען דאם ערשסע בר1ים האס דא געצײםיקס, - אבער געםאנצס האס ער נישס מים זײ אינ• אײנעם. ער האס זיך מים זײ אינאײנעם נישס געדרײס אין קאראהאד. פין דערװײסנס איז ער געשפאנען און םיס אנגע• נאסענע א1יגן נעקוקס 6אר זיך. און קײגעם, קײגעם איז נישם אײננע6אלן צו פרענן, םארװאס ער איז אי8 שװײגנדיקער, דער סאנ פין ערב״ראש״השנה איז געבוירן געװארן 8 ליכסיקערער 6ץ אלע ליכביקע םעג, װאס זענען, געװײגלעך, ש1ין געצײלסע איצס, אין דער סאר״האדבסס׳צייס. אן אויסגע• בענקסער, אן אויסגעדאװנםער איז ער אנגעקיםען, װארעם םים אים איז םױבם טין 6 רײ ארבעםן און אנזאג אויף י1ם*ם1ברי• קער מאך, מאם קאן פאכן 86רנעסן אן די גראע חדשים פין רעגן אין װינםן, װאס הענגען ש1ין נאענם און װעלן באלד קיסען געשסויגן. האס ש1ין סאקן אין אמגס סון סאר־ערב״יום״סוססאג א דערװ^רםונג געציםערם: ,םארגן, םארגן גאנץ קא־אר װעם זין אין לאדן שײנען. אין 8 שסראל װעם שסילן או־ף די אוינן״לעפלעך *יגעסאלענע ־. װעס װעקן זין םקבל-פנים זײן די ערשםע שעה סין רו׳... א1יף ציםארננס אבער האבן זיך אלע פארשפעסיקס. 8 היץ צמײ דרײ בחורות, װאס האנן געהאס צו םין אין קו• שסאל אין בײ די ע1פ1ת, איז כםעם דער גאנצער ע1ל3ש גע• בליבן א1־ף די נעלעגערם. א ם־ן אנגענעפקײם האם ארוםגע• גיםען, אראפצ״ויגן םיס די בליקן די שסראלן 6ין דער £רי• זון, װאס האבן געשפילם אויף די לײװנםענע װענםלעך אין דעכער. עס האס זיך געװאלם ליגן, לענגער 6 ביסעלע, לענגער, כדי דאן םים אויםגעװארעפםע, װײכע אויגן #ריים אין דער א1יסגעשפרײסער ליצםיקײס פון סאג; ארויס 6ץ אינסער די צודעקן, פאררײסן דעם קאפ צום היםל און דערזען: ,װי ה1יו עס שםײם ש1ין דער סאג׳... נאר אײנער האם זיך א1־ף זײן געלענער נישס אײנגע• האלסן: צםמ. ער, װאס װארס אפ זינאויפגאנג אין רעכנס׳אויס צאת הכיכבים, — אים װעקם דער דר1יםן. האם ער א1יך הײנם זיך א1יסגעה1יבן אין זײן באשפיםשער צײם, הגם ער פאשעס נישס אײניקע סענ. ראס ר1ב פין די שאף האס םיען געםיזם פארקויפן, כדי 6אר דעס ביסל םזוםן אײגצוהאנדלען גאר נ1יםיקע מכשירים און די איבערגעבליבענע האלם ער הינסערן .גדר׳, כדי די נישם צוצולאזן םיםאםאל צו דער 6רי• שער פאשע, װאס איז איצם נישס 6ארברענט 6ין זין אץ האלם אץ סעסער װערן. האם ער זיך סתם נעדרייס, צםח, איבערן ה1יף, — אין די דאזיקע שעהען קאן ער זיך דאך נישם סארשפארן א1יף זיין קופע היי... ר׳האם צוגעשפר״זש צום גערםנדל, באםראכם דאס נרינצײג און דערקענם: .נישם איבריק געראםן דאס לעצ• םע קז־וים׳... אץ אז ר׳האם זיך אװעקגעדרײם 8ין גערסנדל און דערנענםערם צו דער קו שסאל, האס דך 6ין דארס ארויס דערהערט 8 שםיל רעװען 6ון א ק־. יעדער םרוק איז געװען שװער און םיד. צםח האס ז־ך דערםאנם : ,די שװארצע, דםשקער ,עתליא׳ דארף באלד אפװארפן... װעם א קעלבעדע זײן... א שפחה... אגדולה... א קעלבעלע... קלײן קעלבעלע׳...- האם אים באפת ה.אה געסו,ז... — - — םים פאםעלעכע שפאן האם ער געםאססן דעם ה1יף, אין דער לענג און אץ דער ברײס. זענען אז1י װאגיק געװען זײנע םרים און די א1ינן פפש א1יפגעריסענע, אז קײן אײן װיגקל האס דער *ליק זײנער נישם א1יםגעלאזן, אוםעסום גע•