Literarishe bleter · 1926-12-24 · 138 (24.12.1926) · p. Seite 867

867 ליטערארישע נלעטער 138 תא דער ארעםער, היננעייקער, תלםיד• חכםיש ״ר פריש און איסשעלע כלי׳זםר, די שסילע, עניעיתדיקע עלה סעמעול און דער שסןם• םשוגענער יאנל רשיח,-הכלל די אויסגײענדיקע סעסעריױקע, די פוןרנײענד קע אין שײן פון עלנס און ראםאנסיק. דארף םען פין םעסעריױקע איויכשפאנען, אר1יסקימען אין דןיר װעלס ארײן-אין װעלס פין סין, 6ון מעשים, פין ליכסיקער ױןןי. ם׳נישס גוט עי זיען אויף בלןןםע אין ןרעםקיים. ם׳איז נישס גום צו נערן זיך םים קרישקעלעך. אויסער טעםןריװקע איז דא א גיויםע װעלם, סען דארף איר אננעמען נ-ארן קןי, ןןננעםען מיט אײגענע דארע אין בל־יכע הענם. םען דארף גײן הא6;רדיק און גלויבנדיק אין זיננענדיק. 6<ן םעםעריװקע-אין גאלדן לאנד ארײן. זאל עם הײםן האנעלולו, אדער-װי א־ר װילס. איז םען דערגאננעןז-נישס װיכסיק. װיכטיק איז דאס גיין, דאס שירײזן דורך דערנער׳ שפוײזן דורך מײען: נישט שפרײזן עו נישס־נעועענע היםלען, נאר גײן עו ממשותדיקער ערד, נײן עום לעבן ^ים םםשותדיקן תיך. די פיעסע באשקײם 6ון דרײ אקסן: ערשםער אקכ. אלס־סעטעריװקע. אלםער שסײגער, קאנבענסרירסע נעשטאלסן, אלם און ױננ, נגונים 6ון קלויז ארויס,-סעסעריװקע בײ זיך• עס 6אלם דער רוף-אהין, אין װײםן אהין. א ײד א גײער פון דער מעלם איז געקוםען. אין זװײסן א ק ר׳ ברעכט זיך םעסערױוקע, סעטע• ריװקע םײלם זיך, די סעםןריװקער שניידער, שוססער און באלענאלעס, סעסערױוקער סרוימער, סעסעריװקע, װאם אין װעג און-אלס־סעסעריװקע, זקנים און זקנית, װאס בלײבס. א ײד א נײער האס אר1יסגע6ירם א שסאם קײן האנעלילו... דריםער אקס. עס זענען אװעק יארן. אלס• סעםעריװקע איז א םעשהלע. בל1יז אלשע און אלםיםשקע זענען פארבליבן םים יאסל משיח, םים איםשעלע קלעזםער... עס איז א חופה־נאכם. דער דתן א בן שבעים און אז1י-די כלה סרײנע. געדעכענישן פון דעם, װאס געװען, זכר1נ1ת פון ננונים. װעלכע םען האם געױנגען. שסיל, שמײכלענדיק אין איגסערגײענדיק. עס איז שיץ אפ־לו קײן כח גישסא םיס די אלםע 6יס בו בעברעכן דאם נלעזל 8ין חובה קירוש. פחר־ם אין דער חופה׳ נאכס, זקנים ױילן די נישס-גיסע סארטרײבן. נאנס א־ן אלם• 6ון זײ אל,מען א־נאײנעם, מיםאם>.ל, נאר יערער אײנער נײס ז־ך באזונדער אין זײ כרע6ן זיך אמאל יא און אםאל נישס. אין דעריבער זענען וא נ ו ם ע ר ן אין פ־אנראם, נומעין בעסלרע און ערנערע, אב;ר ס׳איז נישם קײן א יי ן פ ר א ג ר א ם• גיס איז לאנדוי, פײן א־ז לילית, נישקשהדיק איז קארעני, װ1 ל איז געלבערט. םסרונאסש איז אלץ דער זעלבער זינגנדיקער חון. די א־בעה בנים פון דע־ הערמאן סםודיע - םאנםוארף, מעלניק, פאסאשינסקי אין פאזנאנסקי װאקםן 6ון מאל צי םאל, זײ האפן אין דריטן פ־אג־אם גללנבנד א1י6גע1ירם די ,דרײ דבוקיס׳, א־נכם א־צסיקן םראניאם שאםן זײ פײנע געשםאלםן אין דער .זגאדא׳, װ. גאדיק איז װי 6רי;ר א לעבעדיקער קאנפעראנםיע. און די םעקסםן, איי, די םעקסםן אינם פראגראם י יא, ם׳האס נענומען אזא 6ײן הארצ ק לירל פון ם, װארשאװםקי ״אכציק ער — זיבעציק זי׳ און עס אז1י פאנאנדערגעשםירס און סא• נאנדערגעצויגן. אכער דאך םילם זיך אוסעסום און א1יך א1יף די נישס־קע קלײניק־יסן די שםײפע האנס 6ון דוד הערםאנם רעזשיםע• רישע האנס און אי־ך הענעך קאנס םװיקאליש א1יער. דער סךיהכל : דאס 6ערסע פראנראם איז םארן .אזאזעל׳ קײן נײע דעינרײכינג נישס, הנם אײנצעלנע נוםערן זענען גאגץ נעלונגען און זײ װעלן אויסנעםען בײם ע1לם נ. מײזלל װעגז ״איז גאלדל לאנד״ צ.י דיג־ ס־קס־ק־ע אין ד.ל.ק.ם. דעס ס2-טן דקצעםבעד) יזין א שמועס מיס יעקב יאמז דער אינהאלס? — אן אלם ס־ענקיש שכעסל, סעםעריװקע-ארום שול ריו־ף, א־ום דעם פארברענםן ביתיהמדרש, איוס שנײרערישן הײזל װללט ם־ס עלנט, מים בענקשאפס אין סיט אינסערגאננ. דלות אין חלוסית. לײריקע םאננס אין זקנ־ת, װעלכע ג־יען צו דער ראנאשקע װא־טן א1יף סשיחן, ששילע, אוםעסיקע קדושילבנה או שניידערישער זמ־ שין ,דאדע קישקעס, 6עסע קישקעס׳. ,י<ל< ^!/ ז ללב שדיפםזןצןר עיום-עיינמם י׳ וויו־ דע־ י*:ר-זיפן 6<ן ןן ■ נ '(יי 1 1 ו 1 ן ל > ל י ל י ח װ. ג ד י ק 1