Literarishe bleter · 1926-12-17 · 137 (17.12.1926) · p. Seite 849

849 ליםערארישע בלעטער 137 זא דער קינםגטלער מאבע־קאװ איז װארשע ם>נן קווץ — שבתי צבי ם*נץ ק*ץ ם*נן ק*ץ - םםידיע איז דער אלטער םטראשון־ביבליאטעה א• ױדעלס / װילנע אינערהוינט איז עם ױננתןץ־ג: תלםידים 6ון יידישע גיםנאזיעס פון פעםינאר, אימןםער אין װןןכעדיקע בגרים, װו־נישט־װי װאר£ט זיך רוין א םםודענםיש היכל (אין ניבליאטעק איז נןוך אםיזויעל ניעט אנולירט רער אלטער פא־בוןט זװ זיזן וון א היפל, כאסש םןן קוקט שוין נישט שטרעננ אױף דעם). אק א װינקל זיזוט א רב־ איר קןונם רון >ן£ם נעםינען א ײדישן שרײבער, א לערער — א־ן םטראשונם ביבליאםעק קאן יעדער עםןם נע6ינען: *רינןר זװאנזיק םויזנט ביכער 6ארםז)נמ זי. 6ון זײ — ביז זןן םויזנם אלטע רננישע םפרים, א זינן הונ־ דערם שאלות-וחשיבית אלײן, יקר-הטזיאוה׳ן בײ א הונדערט, םאנוםקייפסןן 8ו6זיק. די אינעריקע — םון דער נײער הענ־ רעאישער, ײרישער ליטעראמור און ױדאאיקא אויף אנדןרע שנראכען. אק זי װאקסט, די בינליאםעק. 6אריקן יאר נאר האט זי נאקיםען םינף םריװאםן נינליאםעקן. דןר ״איזר׳ קאן שזין נישט ארײננעםןן םער קײן נינעי, נישםא קײן םאליזעם. לינן ניכער אין קאםטנם אײנער אינערן זװײטן ניז דןר םטןייע, אזנטער די סישן — ניצעד, א טײל םןנסטער םארלינם םיט נינער. ןגנ. איז שױן 6אראן א םלא;, װי אזױ םען זאל זו־ נויען א זװײטן זאל. האט ויך שױן נע6ונען אםילו אין חילנע א ײד, װאם האם נןװאלט האנן דעם ננור זו נאזאלן די נר■ טיקע דרײ מויונט דאלאר, װאס דער זאל דארף קאסםן, אױ אנןר גןקוםען דער קריזיס און דןר װילנער נניר םראנט שוין טער נישם װענן אויפוזעננען זײן םארכרעט אין סכראשוגס נינ־ ליאטע,ק ער האט שוץ נאר אנדערע דאנוח. און א שםיק נעשיכםע לינט א;ן דעד נינליאשעק. אײן״ 6אראן נרעסערן, רינןיע בינליאםעקן נײ ײדן, אנער אץ קין אײנער 6ון זײ 6ילט איר נישט ראס, װאם יערער אי• נןר פ־לט ארײנקוםןנדיק ,אין םטראשונם ביבליאםעק׳, װי םיר, וױלנער ײרן, רוםן זי אן. אױף רער ײרישער גאם, אץ האי׳ן 6ון דןר אםאליקער ײרישןר גןםא, זװישן די אלע ,תרצד.וי8ן׳*, װו עם ״נלים״ נאך דןר אםאליקער האנדל םים אלםע בנדים, שטיקלעך העריננ, נן־ םרוירןנע עםל, זיזית און סירוױיפ, גע6ינם ויך די דאויקע אםת ײדישע נינליאםעק. בײם טױער םון נאריםטן אלטן װילנןר ״שול־ הויף׳ םים זײנע זענדליקער גאר אלטע און נײערן קלויזן, בתי־ םררשים און שזלן, 6ירן זוױי טרעי אינער זום ,נאונס״ קלױז (װו דער װילנןר נאון האט וײנן יאוץ םארנראצט) אץ אנטקענן — זו דער נינליאטןק. װי ןם װאלם א םיםנאל נעװען יאר דעם םינטעז 8ון אלטער און נײןר ײרישקײם, פאר דןם נאטיר־ לןצן אינערגאנג 8ץ אםאליקןר 6ײםקיט זו הײנטיקןר װעלםלעצקים. אנער לאםיר נעסער ארײננין א־נעװײניק — א לאננער, הןל נאלויצםןנער זאל מיט זװי לאנגע םישן, װאם זױען ז7 םץ עק ניז עק, אץ לןןון אינער נאר א שםאלן חרצגאננ זום ״אחור׳ (רי ניצןר־אםטײלוננ). אץ 6ול איז, קײן עץ־הרע, דער זאל םים לעזער, אזױ 6ול, אז םענטשן שטײןן ני די װןנט םיט ניצעו־ אץ די הענט און װארטן אויף אן ארט. אין 6ארןר*דיםער אױף דעם קאסטן, װו די נאזוצער 6לעגן אםאל, װען רי נינליאטעק 6לענם נוט נאהײזט װןרן, אױססץ זײערן קאלאשן, דזן אי*ם יעזןר אץ םןן ליןנם נעשםאק, •ארסון, סיט ליסװישןר וזוזםדה. און רער עולםז —