Literarishe bleter · 1926-12-10 · 136 (10.12.1926) · p. Seite 829

829 ליטערוזרישע בלעטעיר 136 זא מ א ל י פ י ה א ו מ ש ה נ א ד י ר״) לבגה םןכש קײן װיש נישט, װען זי גײט אונסער. — איז דען די זון נישט דער װעלםם װיכטיקסטער געדאנק? מאלי שטרעננט דך נישט ןןן, בופאנירט נישט םיט םקריס, קיעלס נישס דעם נןןפל פים א ג$#ל. עס איז נישס די קןםע• דיע פין קאםעדיאנער... פון קןןםעריע־םאכער. פיקןנס הוםאר איז, װי די רײנעיבלאזדע נאקעטקײס 6ון א קינד, די ליכםיקע רונדונג, װןס גלעט די פינגער־שפ־צן, װאס זינגס שײנקײט ארײן א־ן די ןןועין, ױי ױ1יל א ר װייסס נישס זוןןס דאם איזן םאלי פיקאן איז נישס קײן םופרעטין, זאר א סיפערר; סין, אן איבער, א פליס, א מנרגאליקער גאלרענער םאנצענד• ליקער נול, אינם רײן םון נישטיקע גװיע אײנסן. נישם א־נהאלס, נישש זין איז אין םאליס שפיליננ, נאר אזיםזינומ א בליץ, װאס שעדיקם ניסד, םארדארבט נישס; קיין בװעקםעסיקער רענן, װאם איז גוםערשט בלא:ע, דערנאך א1יפגרינונג, נאר א רעגן, װאם 6אלס גו דר׳ערד נישס, א שפילרעגען, א ט1י אייף א שאטן פון א פל1יער 6לי'ם׳ זוניקע אוםנועלעכקײם, אין װעלכער איר קאנט אײערע טראבטוננען ארײנבלאזן, װי שוים־בלאזן אין א — װינם. מאלי פיקאן — איר קענס זי 6ון .יאנקעלע/ 6ון ,םאלי קאלי׳, 6ון ,שםענדריק׳. (נו װאס די אלע נעמען? דאם קלא• םיפיב־רן?). םאלי איז א פיעסע׳ װאס סראכט זיך אלײן א1ים. עםעזנער אנדערש שרײבס־אונסער דעם נאםען. אירע פיגורןז — װאקסמענסשלעך. אירע פםוקים-אײדעלע אדערן אויף א קערפער, װאס איר װײםס נישם עו װעםען ער קער. ם1יזנס קעסםלעך, און אין יעדן קעשםל, װי אין א םטעלניק׳קיב, די זיםקײם םון איר אוםעטיקן חן׳ די ביסערקײס 6ון איר ז;לבסס ח1זק, איבער א װעלם מיט םאנען און חײסע פארוקן. א גר1יסער יום־סיב קומס אײך אקענן םין םאלי פיקאנם אוינן. ס׳איז דער י1ם ט1ב סון הײל־קן אוםז־ן, דער י1ם-ס1ב פין אלע ליאלק;ס. װאס ק מען צו זיך אין םאלים פופענסענץ, עס איז די גרויסע סשאפלינאדע פון דער קליינער 8'??ז. דער םסילישער םר1-ער, װאס רירס זיך, װי א פאנצער אן א גוף. עם איז די אנטגופונג 6ון דעם שאנלאניצירטן טעאסעספײגער, די א1י6לעבונג סון אלע שאסנם, װאם באפעלקערן דאם קעניג• רײך םון אונזערע חל1מ1ת. - בגא־מע׳זה. םערכןישפ ל. ליאלקע־רראםע. םאלי פיקאן רערנענסערם זיך אלץ םער צו איר אײנציקן קאנקורענס — צו טשאפלינען. װי בײ םשאפלינען איז אין איר ח1זק — סרייער, סארגעפוננ, םארלוירגקײס. קאגיגא װיל קושן איר געליבסן, ניס זיך א לאז א1יף אים םים איר קוש — יענער צים זיך קריק, איר קוש בלײבט אינדערלופסן, װי א געשאםענע פאװע, װי... דער צער פון דער װעלט. ש. עװבעוג פארט א ײו נאך ארץ-ישראל אין א פראכם־באנר פרײו 1-50 דאלאר. אדרעס: 67 .ק ס2 1>1אןס1ס1י1 ,"תסו1םע8מ װי דאס גע6יל פון א רונדונג, 6ון א טאפן דאס רונד• 6ערם קע ליכס, די אן־שפיציקע װארעםקײם. װאם איז םער װי א װארם, װאס איז װינציקערז דאס װארס — רי לופס, װאס באלעבס אונזער קערפער, גים אונז 6ײער אן ל עבן• הערך םיר אין דער ששילקײט ם<ן אינזער קערפער די סויזנם־קלאננען. װאם האבן קײן צינגלעך נישט. םיר הערן זײ, און אונזערע א1יגן ששא־בן אייף דעם ל־כםיקן פיסנפיטװאך, אונזער הארץ רעדט זיך צענו ף םיס אונזער גע• זאנג א1 ף שסום לש1ן, אבער דער סיםבאל 6ון דעשיא לש1ן איז — קינדעריש קאפריז, צעװאר6ע;ער שפ־ל, תײליקער אוםזין. און דאס אלצרינג, םיש או1־ננ ג ויסלבכע, צענפונטיקע װערםער — איבער דער קלײנער פאלי פיקאן. איך האג געןען די קלײנע םילי פיקאן אין איר שײנער, ל1יסינרינגן שע:נז-נאנסענם, װאס הײםט ,קאסינקא׳, און איך האב פײן הארץ אנגעװארעםט אין דער זוניקײכ 6ון איר שפילן, אץ דער סרײלעכקײס 6ון אירע א1יגן, זואס זענען אלײן סרערן, אין איר איבערגעקערסער סעאםראלישקײס, ױאס איז די לינקע זײס 6ון דער םאסקע, די הינטערםאסקע, די אנספאלשונג. מאלי פיקאן לאכס נישס נאר 6ון אלע בלאע שפינװעבן, װאס ,װעבן דאס לעבן׳, נאר לאכס פון דאם הײליקססע, װאס א קאמעדיע פארםאגס: פונס לאכן. די םעשה קאסינקא: איר װײסם די קאסינקא 6ון דעם רוסישן פאלקקלאר. די .סאושואירטע זבלע׳, כיט םייגלען א1יף דער נאז, פליגלבערן א1יף די לענון - א דארפקינד םיס ערד א1יף די ליפן, ם־ט 6עלר אין — ב1יך, םיט קארנבללםלעך א־ן די האר. קאטינקא פעסרושקא — װי אז1י איז ראס אין ײוישז אפשר דאם שרעסעלע, דער םזניטיב, דאס זחת־ברענגערל. קאטינקא — םורעיקינס קאטינקא, םיט דעם טוםלריקן יאר ד םון 6ארבן. אגגע6אלבעװעס פיט קלײד-אייף-קלײד, פאניקעניש-ריט• םיצירס, גילםזײק א1יסנעטראכס — א 6ײער א1יף צװײ 6יס, א געזאנג א1יף ל1יסער אדערן, א על6אנסב־ין.הארץ מט װינס• ססרונעלעך — א חל1ם געשטאלם, פרימיטיװיזירס ל1ם דעם שאבלאן םונם םײדל א1יף די קעססעלעך רוםישע שװעבעלעך. קאטינקא - א װאלרװוקס, איבערגעבלאנצש םון א רו• סישער װאזאנקע א1יף ײדיש פאק־פאפיר. דארס האס עס נישט סיף נעבלים, דא אבער... בלים עם בלויז װי פאפירענע לבנות א1יף א שטרויענער װעלס םיס האר םין םלאקם, םים א1יגן םון פארצעלײ, םים - שײנקײםשפיצלעך אויף אן אונסערקלײול סון ואםאסק-שאסנס. קאסינקא! — עס איז נישם קײן גרייס םי דיך צו פאר• געסן, פונקם װי עם איז מ־ר קײן םי נישם צו געדעגקען דיך, םײן קלײגע גרו־סע םאלי פיקא■! — אםתע געדאנקען ארבעטן נישט — זײ אםוזירן זיןו דארט װו דער דענקער ארבעם םיטן געדאנק, סקריפעס םיס די גע• הירן, דארם איז... נו, דער גוםער יאר װײסס, וזאם דארס איז! די זון םאכס קײן סוםל נישם, װען זי גײם א1יף, די *) םון ב<ך .טײנע הענט ה*פן פאדנאטן ראט דאזיקע בלוט׳, װןם ערשיינט די טןנ און פא־לאנ ב. קלעצקין.