Literarishe bleter · 1926-12-10 · 136 (10.12.1926) · p. Seite 828

136 זא ליטערארישע בלעטער 828 אין אירע אויסגעװײנט־נײזלעכע אייגן איז געלעגן די ג&נצע שםרעננקײט 6ון אײנןם, װאס קען זין א1יף קײנעם נישם םארלאזן און םוז אלץ ןןלײן פון. דער חתן הןט זיך איםגע• דרײס, ױי אלע םאג, אץ זײן זעלנעריש רעקל״ דעם גו־רםן, אײנגעפלאטששן קאשקעט 6אררוקס צים קארק צו, די הענם אין די הייזנקעשענעס. ער הןט, װי?לעמאל, געשמײנלם פין זיץ גרויס, שיקלדיק אייג, בננבה א קגיפ געסין רוזשען. רוזשז, אין א געל־זײדן קורץ־און־שסןל קלײזל, א־ן לאקירטע לאסשן, *ן אענעסודערטע. איז נעזעשן בײם סיש, ציגעסײאם צו ויך אלײן אוי כאםש זי האט געקוקס בײז און םינסטער א1יף יעדן, א ם*[, אז זי מאכס זיך פון דער גאנצער צערעםאניע גארנישט... הןט זי דאך דך נישם געקענט באהערשן, ששארק םרה שחורהדיק געױארן, געביסן די שפיצן פינגער און נעפילם אין זיך א װילרקײם, א חשק צו טון עמיצן צו להנעים, אז אלע זאלן דערציטערט װערן. נישט צוגעגרײט דערצו, אײנגעגעםן םון א צײם אין נעראנק. אז זי װ;ט קײנםאל קײן בעל־הביתטע נישס זײן, קײן קינדער נישט האבן אין ענדיקן ערנעץ אין א שפיסאל מיט אייסגעברענסע נומערן אויף די ארעסס, הןןס זיך איר די יעצטיקע חתונה אייסנעזען נישס םער, װי א חוזק איים איר אלײן, נישפ אנגעהויבן צו םארשטיין, װי אזוי דער שיסה םיסן םערדישן א1יג האט דאם איר געקענט ארײנםירן אין אזא בלאםע און ס׳האט איר אםילו נישט געם1עלט די נחשבה, אז ם׳קאסס איר גארנישם און זי האט נארנישס היזק... נישקשה, ער האס צו קלײנע װאנסעס, ער זאל איר עפעם שסערן נןך דער חתונה... דער טאסע,. לײבוש בער, האס זיך אוםגעדרײס אהין-און׳צוריק איבער דער שסוב אין זײן געהאקטער קאפןטע, װןם ער האס נאך נ,האס םון דער חתונה און גערויכערט א גוסן פאפיעראס, װןם דער חתן האם געקויםש נכבד צו זײן. ער הןןס 6אר דער גאנצער צײט פארביסן געשװיגן, נישט געזןןגט יא אדער נײן און אםילו יעצט זיך נישט װיסנדיק נעפאכם: אויםגעזען, װי אײנער זאנט: װילסט ווקא כ׳זןןל זײן א פחותן?-םהיכי תיתי.,״ זאל זײן אזוי... כאסש רוזשע האט די לעצטע צײםן םיט אים קײן שום עסקים נישט געהאט און אםילו ויך נישס געשעמט פאר אים, האט זי יעצס ששארק םאררראסן זײן שװײגן און פלוצלינג האש זי א נעשרײ געטון צו אים. — הכלל, װי לאנג דארף םען דאס װארטן א1יף דעם םלםז? איך האב קײן צײט נישש, םארשסײםני — א6שר װילםטו גאר פריער אװעקנײן? — האט דער סאסע א קראץ געסון אין דער בארד םיט אײן םינגער און שסעכעדיק א שםײכל געטון.—כ׳װײנ? א קשיא אויף א םעשה?.. א1יף דיר קען םען אלץ נלויבן, כי־כי... ער איז װײסער געגאנגען אהין־און-צוריק איבערדישטיב, שוין געװוינט געװעזן דערםיס, אז אלץ זאל בײ אים געכון װערן, װי א1יף ליצנות, געדענקט, אז ער האט א6ילו נישט געװאוסט, או זײן װײב איז געשטארבן, און ער ה$ס זיך װי נוקם געװעזן אין זיך אלײן, געלאכט 6ון טעםע רחלס י1ם• ס1בדיקער שלעכטקײס און געהןפס, אז דעד פלםד זןןל נישס קומען, — זך״ עך, עך... א שײנע םעשה װאלם דאס געװעזן... נאר באלד איז געקומען א קלײן׳ בײז ײדל מים א געל בערול און םיט יענעם ברען אין די א1ינן 6ון א ײד א חסיד, װאם קוםם ארײן אין אן עם׳הארצישער שטוב. הינטער זײן פאלסא האט אדויסנעשסארס א ברענ פון אן אטלעסענער קאפאטע. א1י6ן קאפ בײ אים איז געזעסן קרום א ה1יך םאפעטן היטל. ער האט א בליק געסון צײלנדיק־פארעכטלעך אויםן עולם און גישט פארשסאנען: (הפשך קומס) נישש שװײגן, לײבוש בערן... אדער ער זאל זײ חתינה״םאכן, אז נישש װעלן יידן ש1ין װים־, װאס זײ האבן צו טון... ניש• קשה, די װעלס איז נישס ד,£קר, איז זי נישס!... איז לײבוש בער דערשראקן נעװארן, א קראץ געטון אין זײן הארט, װא־ טעװע בערדל און ער האס געםאכס מיס די הענס הילפלאז און אן ב1ח:ת.. — װאס קען איך סון, װאס? - אז זײ װעלן װעלן-װעל איך נײן צום פ1רה״ד,װאד, אין הײסן פאכן א חתינה... כ׳האב עםלעכע גילדן א1יף עםן, װעל איך זײ אייםגעבן... א ברירה האכ א־ן?... אז די םויד איז ש1ין אינגאנצן 6ארשארט... — פשיע־פשיע, אז געקירצס זאלן אירע טעג װערן, װי זי איז נעבעך פביש איר ס1יםע םאםע או־ף יענער װעלם — האש םעפע רחל גיך״גיך געמאצס פיסן פ1יל. — און קײן ם1רה הוראה דאיף םען נישס.. גים םיר צװײ גילרן, װעל איך שוין אלץ מאכן .. א םלםד װעס אויך גענוג זײן... ניש-קשה ״ די אלשע האט בײ אים אויסגעריסן א צװײער־גילדן, װארטשענדיק אװעק אץ איר ששוב ארײן און פארקלאפס נזך זיך די סיר, א סימן, אז דאס געלד דיאט זי נישט װײכער גע־ מאכש... דאס ניש:!״ לײבוש בער האט לאנג און םיט דיילפלאז• כעסנדיקע אויגן זיך אײנגעקוקם אין דער סיר, געםאכס םיסן מ1יל, געװוסש, אז די אלטע װעס שוין בײ אים 6אררינען אין איר נישש 6ארגינען. האס ער א שפײ געסון, אפגעװישס די װאנסעס און איר נאכגעשריגן: — גאשס פארזארגערין, די אלםע םרשעת!.״ אז1י גרויס גאלד זאל א־ך האבן, װי נרוים גנב זי איז!... די חתונה איז געװעזן אפגעלײגט אייף א װאך, נאר אין דעי■ צײש האש זיך דאש פארל ש1ין געהאש עסלעכע מאל נע־ קריגס. דער יוגנ האס נארישןװאטע ארײננעשםײכלס אין זײן גרויסער נאז אריין, אונסערםעײק״לוסטיק א1יםגעתערט אלץ, װאם רוזשע האס אים געזאגש ם־ם יענער באװנדערער הנאה פון א מאן, װאם דאס װײב זײנם ה־צט זיך און סטראשעט. די םויר האס ה1יך>היסשעריש און אויםנעלאסן זיך אלעפאל א צעלאך געטון אים עזותדיק אין פנים ארײן, געגעבן צו פארשטײן, אז זי האט ש1ין עפעס בעםערם פארזוכס פון אים.-. און אז נאך דער חתונה האט זי א1יך נישט בדעה אים נןכצוטראגן די שטעק• לאששן... אז ער װעט געבן געלט, איז ס1ב, און אז נישס - װעס ער קענען גײן צו זײגע פרײערסי..״ די אויגן האבן בײ איר געברענם און כאסש זי איז נישם אז1י ששארק אין כעס געױעזן, האט זי יעדער םאל א װ$רף נעסון אין א ז־ים ארײן אן אנדער טשאפ, אויםגענאסן א קװןרס װאסער, װןס איז געשסאנען אויפן טיש... טעמע וחל האט געהערס, װןזס דא סוט זיך, פער נישט געקענס דזלדן דאס אלץ, װאס אין איר שכנות םוס זיך אפ און זי הןזס א פארהאק געסון די סיר אין איר שסוב ארײן, אז די שײבלעך האפן געציטערט. — אז הײזער ה1יך זןל עס איר װאר6ן! - האט רוזשע נאך איר א געשרײ געסון א צעקאכסע. - שאש - שאס, סעםע רחלע, איר װעט ש1ין הײליק באצאלן!״• ס׳איז געװעזן א טאנ פאר דער חתונה. םארגן בא״ נאכש האט טעםע רחל אנגעסון אירס אן אלם קלײד פון דער חתונה, ארוםגעװיקלט עםלעלע םאל דעם האלז םים א גראבער גאלרענער קײס. נישט בחנפ האט דער אלטער סון אײביק־אויף געטענהט, אז זי איז אנגעשטאפט רײך, סעמע רחל... די אײנציקע אויםגעסיצטע צװישן אלע איריקע, סיט לאנגע, שפיצי• קע שיך, װאס זענען בײ איר געלעגן 6ון 6ארצײסיקע יארן, האם זי געסירס די חתונה ביד רםה, קאיםאנדעװעס םיסן עילם און