Literarishe bleter · 1926-12-03 · 135 (3.12.1926) · p. Seite 813

813 ליטעראריעזע בייעטער 135 זא אויםנעקיםען *ץ בןקןנען זיך םים 8 יײ ■יעםן, װאם *נס• שורעכן די אייפגןנן פון םןדערנעם םעאםער אין אלן הינזיצסן. עו די געהערך די נײע םיעסן םין םלך ראװיטש, *לםער קאביזנע, ישראל שטערן, אהרן נײטל ן, י. ם. נײםןן, י• םרעגער• - צי הןלם איר ם*ר געלונגען אײער דעקןראםיװע אויסשםןןסוננ 6ון רןלאנם ,װעלף׳ אין װ. י. ק. ס.? - די אויצגאבע, — זןגס װײנסרויב, - איז געװעזן *ן אויםערגעװײנלזך שװערע. םון אײן זײם הןב איך געהאם בו לעזן דןס סרזןבלעם 6ון באשאםן א רולקע און םןנימענסאלע םסאפישע ראם 6אר די היססןרישע העלדן םין דער דראםע, און סון דער בװײםער זײם הןב איך זיך באםיס בובויאםן בו די א1י6נאבן 8ון דער רעזשי ארײנבו6ירן אין שםיל די ^ס• שםינלונג 6־ן דער מלחםה סיםיאביע און זי בו םארבינדן םים דער דינאםיק 8ון די מאס;.סצענ,ס, װעלכע הןןבן זיך געדארםס ןןםשםילן א1יף דעם אײנעם און זעלבן םלאץ אין אויף אײן דעקץראטיװן 6אן. איך הןןב אויך בײ דער דןןזיקער פיעםע אויסגענוצס דעם ליכש-עלעםענס אין טעאטער, װעלכן איך האב זיך ב*מיט ענג צו סארבונדן םים דער גאנצקײם 6ון שסילן אין אינהאלט 6ון דער פיעסע. ש. ל• שנײדערמאד אײן עלעפענט זאל דעם צװייםן דערפולן און נישט איבערװעגן און שסערן. גוט אױ נאר די דעקאראציע, װעלכע גיםם זיך צענויף םים דער אבםאלוםער קןםםאזיציןנעלער גאנצקײס. — נישם קײן קלענערע רןל א1יך שםילס אין םעאסער די קינםם 6ון אסערירן פים ליכם, דאס איז א זײער קאמםלי• צירם םראבלעם, װאס סאדערם פיר זאך׳קענםניש און ענערגיע. דאס ליכס געהערס א1יך אלזא צו די הויםס-עלעםענםן אין םעאסער. — ם׳איז באםח דער6רײ;נד—זאנם װײםער װ. װײנסרייב — װאס אין ײדישן םעאםער האם שיין געמיםן דער אלםער באגריף צו באםראכםן די דעקאראציע אלם א צוסעליקײט אױף דער בינע, װעלכע האס נישש קײן שום שײכות מיש דער פארם, סםיל און אינהאלם 6ון דער פיעסע און װאם זי איז ש1ין נישס םער אין קײן דיםסאנץ מים די אלע םראבלעפען אי־ן אויסנאגן ■ אין א1יף אזא א1שן, (6ארשסײס ז ך ל1יט אונזערע מעגלעכקײטן) באפים םען זיך אין דעם זין נאכצוגײן די באדערםנישן 6ון םאדערנעם אײראפעלשן טעאכער. די לעבד,א6טיקײט, װאס באםערקם זיך לעצסנם אינם ײרישן םעאסער, האם סארינטערעסירם אינזןרע ױ.גע שרײבער, װעלכע האנן אנגעה1יבן שרײבן םאר דער בינע. םיר איז לעצסנס םטאגיםלאװסהים בוד און פארקערט, װען םיר האנן געהאס די העזה 6ארלײגן אנםאן םאװלאװיסשן אר1יםצוװאר6ן א גאנצע סצענע-וס1ף צװײםן אקם 6ון ,קארשן־גארסן*)-איז ער געװארן זײער סר1יעריק, אזש בלאם געװארן סון דעם װײסאק׳ װאם פיר האנן אים 8ארשא6ם; אנער ער האם א םראכם נעםון און האם נעענםפערם: — 6ארקירצס! און םער האם ער אונז קײן װארס נישס געזאגס. איך ו,־על נישס באשרײבן, װי אז1י םען האם געשטעלם דעם ,קארשןיגארסן׳, װאם םיר האבן אים אז1יםיל םאל גע• שםילם אין רוסלאנד, םערב-אײראםע און אפעריקע. איך װעל נאר דערםאנען די פאקסן און באדינגונגען בעתן שסעלן די םיעסע. עס אױ געגאננען זײער שװער םיםן סםעקםאקל; און עם אױ נישט קײן װונדער. די פיעםע איז זײער א שװערע• איר םעם לינס אין אן א־נערלעכן, םיף״באהאלשענעם אראםאט. נוי דעם אראםאם צו דערפילן, מוו םען א1י6עסענען דעם קנאספ פון דער בלופ און צעלאזן אירע קי1ין בלעסלעך. אבער דאם אלץ האס געםוזט 6ארקוםען פון זיך אלײן, אן גװאלר, אנדערש האם םען געקאנם אז1י צעקװעםשן די צארסע בלום, אז זי זאל פארװעלקס װערן. אין יענער צ״ט זענען נאך די םיטלען צו װירקן א1יף דער שעסערישער גשםה סון די ארביססן און אונזער אינער• לעצע סעכניק נאך אלץ נעװען פריםיםיװ. די געהײםניססולע װעגן צו די םיפענישן 6ון די װעוק זענען נאך נישס געװען, װי עס באדארף צו זײן דורצגעלייגם. כדי םןםצוהעלםן די אקסיארן און ביענגען אין באװעגוננ זײער אפפעקםיװן זבר1ן. בדי אר1יסצורו6ן אין זײער נשםה שעסערישע זעונגען, האנן םיר געםרוװס שאסן סאר זײ אן אילוזיע םים דער הילף סון דע. קאראציעס, ליכש־שפיל און קלאננען. צײסנװײז האם עס נע• האלסן, און איך בין געװיינס נעװארן םיסצובדויכן םיס די סצענישע ליכם און קלאנגיםיסלען. פראגמענטו פױ ס. ם. ח א. פ. טשעכאװ בש״ת די רעפעסיציעם 8ון ,קארשןיגארסן׳ פלעגס, װי שםענדיק, ש־זער אנקוםען ארויכצורײסן בײ אנםאן פאװלאװיסשן באםערקוננען און עצ1ת בנ1גע דער םיעסע. זײנע ענםפערן זענען געװען, װי רןבוסן, װאס םען האס זײ געדארפם סר6$ן. ער סלזגס אנסרונען װגרן, כרי פסור צו װערן סון די רעזשי• סערן. װען עפיצער װאלם נעזען אנםאן פאװלאװיסשן, װי ער ז־צם זיך באשײדן ערגעץ א־ן די הינסערשםע רײען׳ װאלס ער ז;ך נישס נעגלויבס, אז דאס איז דער םחנר סון דער פיעםע. סין אלע אונזערע פריװן ציצ־ען אים צום רעזשיסערן סיש איז גארנישס געװארן. און א1יב ער האם זיך ש1ין יא אװעקגעזעצם, האם ער באלד אננעהויבן צו לאכן און מען האם נישס נעקאנס פארשסײן, פ־ן װאם אײגנסלעך ל*כס ער: צי פון דעם, װאם ער איז געװארן א רעזשיסער אין זיצם בײ א גער,1 בענעם סיש, צי האם ער דעם רעזשיםערן־סיש גו6א געהאלםן 6אר איבעריק, אדער ער האם גאר געזוכס עצ1ת, װי ארום אר1יסצודרײען זיך און געפונען סאר זיך ערגעץ א באהעלסעניש. — איך האב דאך ש1ין אלץ אננעשריבן,-האס ער דע• םאלם געסענהס,—איך בין דאך נישס קײן רעזשיסער, איך בין-א דאקסארי בשעת מען סארגלײכס םשעכאװן אין דעם 6אל םים אנדערע םחברים, װערם םען כמש זתםעל, װי אויםערגעװײנלעך באשײדן דער גר1יםער םענסש איו געװען און װי אן א שיעד גר1יס בײ זיך זענען געװען אנדערע א םך יײיניקעסוױכסיקע שרײבער. אײנער סון זײ״ לםשל, האס א1יף םײן פארשלאנ צו פארקירצן אלאנגן, 6אלשן, סארקריפלםן םאנאלאנ פון זײן פיעסע, געזאנס צו םיר, 6ול פים גאל און באלײדיגונג: — סארקירצם, אבער פארנעסס נישט, אז איר װעס זײן סאראנסװארםלעך סאר דעי געשיכסעז