Literarishe bleter · 1926-12-03 · 135 (3.12.1926) · p. Seite 807

807 ליטערארלשע בלעטער 135 .זא סןגיאלע און װירםשןוססלןכע סרןןנעסן 6ון דער הײנסיקער װעלס, אין זײן גןנײםסעדונג ה<ט אין אלץ נעגוונען גרויסקײםן• ער הןם באזונגען דעם לןןקןןמןםיװ און דעם אוניװערסאל סח,רה-געשע6ס, דעם ג*כן*איי6שסאנד און די *רבעס 6ון ב&נקיר, די מיםקולערע ארבעסס הענם און דעם װיםנשאססלעכן לאבןרמסןריע-םח, *6ילו די נ*סור הןם ער געזען *נדערש, םןדערנער. זײן באריםס ליד .א לויב צום װינס׳ איז אוםםעס לעך ארײנבייאסן *ין 8 לידער־ביך סין 8 פןעם פאר װערה*• רענען. ער זיננם נישס םער װי די זין ס^רגײס, נןןר װי די ערד דרײם זיך. ער באזינגס נישט םער קײן יןןרהיגדערם לאנ• גע קריסםאליזירםע געםילן, נ^ר ער שמידס אין פיעסם בענויף די לעבנס עלעםענםן בי געםילן ערשס אין זײן אײגענער פןןע• זיע, ער איז נישם קײן באזיננער. נאר 8 שא6ער סון נײע נעזאנגען, דער שםידער אין בארײכערער םין 8 נײעם װעלם־ אין לעבנס־נעסיל. סראגיש איז געויען דער סיף םון דןזיקן גרייסן שע6ער 6ון דעד םןדערנער דיכטונג. די מלחםה הןס אים ^רײננעװןןרפן אין 8 צישםאנד סון בלינדן האס קעגן די דײטשן. דער דןויקער רי8ם האס םאר• סינקלס דעם סארששאנד 6ון דעם דיכםער, װןןס הןם, <ל1ים עםיצנם אן א1יםדרוק) צעצייגן די נרעניצן סין ליד ביז 8 םילןסןןםישן סראקסאק. םראגיש איז זײן ענט6ער א1יף רןןלאנס אוי66ןןדערונג ציצושסײן צי זײן 8קביע אייף י אםעװען דורך ליבע די אײרןפעלשע געםײנשאםם 6ון גײסם. .אויב איך האנ 6ײנס, איז עם דערסאר, װײל דאס, װ$ס איך הןב געזןן, גע6ילם און נעהערט, א־ז שיידערלעך... איך גיב בי, 8ז איך קען זײן אוםגערעכס, װײל איך שסײ אין פלאםען לױן סרויער און צארן. איןי שסײ נישס לעבן די 6ל8• םען, נןןר אינמיםן פין סלאקער אין איך לײד און װײן. איך קען נישם אנדערש׳. דעבם סנ־םן נןװעםבער 6(19 איז ער, 8 86רסריבענער 6ין זײן הײם, דערהרגעס געװןןרן אייף 8 םראנצויזישער סם8• ציע אינסער די רעדער 6*ן 8 לןקןןמןןסיװ, װעםעס שײנקײם ער הןט דער ערשסער באזיננען. צװױ פלחםה־יןרן, אין װעלכע ער הןס באזונגען די העלדן םין ליעזש און געשםעםפלם די סכזריות 6ינם 8683לער, װעלן בלײבן 8 סרויעריקער עדות סאר דער געשיכסע סון אונזער צײס; ןןבער זײנע ביכער, װעלכע זענען די עקססא• םישסםע געזאנגען 6ון װעלם• און• לעבן, װעלן בלײבן 86ר דער אײביקער געשיכםע 6ון פענםשלעגן נצחונדיקן גײםם. טאגאר ראבינדראנאט נאציאנאליזם :אציאנאליזם אין מערב; נאציאנאיייזם - אין יאפאן: נאציאנאליזם אין אינדיע; דער זונפארגאנג ם.*ן יארהונדערט פון ןננלוש י■ :־אפאסארס פרײז גילדז אדרעס: 67 .ק 8* ו^1/*ו:16סייז ,8 £ 1־1נ) ¥ 8 6*ר נעיוו•. •. ק. 13.196 לעבם װערהעין איבער װײםןקדיק דעם קןםף צװישן דןרף און שם$ס. די םעלדער, דוכם זיך יים, זענען געװןרן בלויז 8 .צװישן/ צװישן יײן שםןןם יון דער צװײסער, די שםןם שסעלס זיך ייבש ס^ר, װי 8 גרויםע שיין, ױןןם זויגס יוים דןס לעבן 6ון די דערםער, װעלכע ליגן חױב. ער שילדערס די שסןס װי 8 ליכסיקן םײערדיקן קויל, צו װעלצן עס ציען זיך אין דער ניכס די לעצסע כיחות 6ון דןרף. די דערםער פיבערן — זאנם װערהארן — יון שםירבן 68. און צוז^מען פיםן שסירבן 6ון דאיף צעבלים זיך דןס 6רעכע לענן םין שם^ס. תערהירן זעש דעכש היליען 6ון שש^ם, און זעם ייר עלנם, די ■ר^ססיםושקע, דענם בעםלער און דעם הײמל^זן. שוידערלען זענען די בילדער 6ין דער נײ?ר ם8גי8לער לעבנס-םםרוקסור. עם 6ילם ז-ך נ^ך אין זײ די םןןרשירפסםע װיזי^נערישןר קיישס 6י1 8 םיבערדיקן קרינקן• ^בער װער• היין בלײבש נישש שםײן יויםן האלבן װעג. ער דערקענם אינ• גיכן, 8ז די שם^ש זויגם ם8קע יוים די בוחית סין די 8נםעכ• סיקע םעלדער און דערםער• ^בער זי םארשװענדם נישם די ד^זיקע ביחות זי זאםלם זײ צענויף אין ייר יוםגעהײערן מאכם־רעזערװואר. כדי םיס זײער הילף .צו שאםן דעם גליק, װעלכן 8 נאם האס ה^ם צוגעז^נס׳. נישם אוםזיםם איז בײ װערהןרענען דער ^ישםירבן םון ד^רף 86רבינדן םיסן 8■• שםארבן 6ון דער רעליגיע; די שם^ם װערם בײ װערהארענען כסעם 8 רעליגיעזע אידעע, די שםיד״שטיב םון דער• םענסש• לעצער צוקונזס. אץ זיין װונדערבארער ■ןעםע ,דער שפיד/ דעם םעכםיקן סיםנ^ל 6ין דער ם^דערנער ירבעםער• בןװענונג, שילדערס ער, װי די דער6ער קוקן פים ם1רא אין אוםגלויבן א1י6ן ד^זיקן ריז, װ^ס שםידם מיס 8 מעכשיקן האםער, אין שװײגן, םים ^ן איםבויגזאםען װילן, און װעלכער װעם ,■לוצלוננ ^רויםכפםן םים אן איפברחםניתדיקער האנם 6ון סינצסערניש אין בלוס ע#עם 8 נײע װעלם׳... ,דער 8לםער חל1ם איז געשס^רבן אין 8 נײער שמידס זיך אוים/ רוםס א1יס װערהארן. םיאיז באריםם זײן ■8עםע ,די םרידה׳ (װעלנע איז א1יך איבערזעצס אין ײדיש), אץ װעלצער ער גיםס זיך צענייף םיםן דןזיקן צעשסערעריש־שע• ■6ערישן כח 6ון דער םרידהשער ם8סע. דער אםעריקאנער *יל8'8ף ע ם ע ר ם 8 ן האט 8מ8ל אויסגעדריקס זײן בענקשאסס נןך 8 םןדערנעם ■8ע(י, װ^ס ז^ל אויםהערן צו קיקן אויף דער װעלס און א1י6ן לעבן דורך די ברילן 6ון אינזערע זײדעס. ס׳איז ןננעײאקםן א1ף אונז 8 גי^נע ד.1יס 6ון געװוינהײםן-באנריסףאוןיגעפ־לן, און אונזערע חושים, אונזערע נערװן קימען נישם אץ 8ן איממיסלבארער בארירונג םיםן לעבן• ל^מיר אר^פרײסן די י^זיקע ד.1יס אין ל^ז די װעלם אונז ^נרלרן װי 8ן עלעקסרישער שכר^ם. ערשס דעם^לס העס די פ^עזיע א1י6לעבן יין 8 נײער לעבעדיק גןשסאלס 6ון א ו נ ז ע ר ע װעלס• און׳לעבנם׳נעםיל. עםערס^נם כ;נקשא6ס איז אץ אםעריקע אינניצן נעש• םילם געװ^רן דורך דער דערשײנונג 6ין אי8לם אואיטמאן. ^בער אײר^אע, װעלצע איז די אקסיװע שעםערץ פונם נײעס װעלס׳אץ לעבנס*גע6יל, איז נ^ך אין איר ■^עזיע לאננ געב• ליבן און די זײדעשע ברילן און װײניק באםערקס די װירקלעכ• קײם. אץ ד^ס איז װערהארנם אופשםערבלןכער 86רדינכם, װ^ס ער ה^ס זין 8ר1יםנעריםן 6ון די געװוינהײם־בןנריסן און דערזען די װעלם אין איר אםתער נײער^ נעשם8לם אין?8• קענס און באװנגען נ^ך נישס באזונגענע שײנקײם ער ה^ס דערשוירם די באשסימוננ 6ון דער ם^דערנער סעכניק, 6ין די