Literarishe bleter · 1926-11-26 · 134 (26.11.1926) · p. Seite 797

797 ליטעויארישע בלעטער 134 זא א באגעגעניש מיט טעילוא היװא יאפאן עסעם #זעלנעס, װ$ס װןלם געדארפם אונז נישט נןר אגסעיקן,— אײערע יןןפןןנעזישע םובסעל״קינססלערישע פײנקײםן װןןלסן געקענם אונז בארוישן אזיי שסארק, אז עס זאל זיך דןם אונז אויסדאכםן, װי 8 שײנער זיסער חלים. םעיק? קיײא שםײכלם און לןזס םיך ש1ין נישם קוםען בום װןןרט. — אםת. רינטיק. איך װיל גישס זןגן, אז םײן לאנד סארםאגס נישס קײן בויבערקראפט. א 6יץ לאנד. דעליקאס און בונס זענען אונזערע קאלירן. םען איז אבער בײ אונז אז1י קאנסערװאם װ. םען װאגס ביי אונז זײער װייניק. םיס 6 םך יארן צוריק האם םען דאך בײ אונז פארשפארם אין תפיסה א גיויםן קינסטלער, קאסאן וואסאנבא, בלויז דערםאר, זוײל ער האס געװאלס ארײנברעננען אין דער יאפאנישער קונסס עפעס נײעס. ער האס געםאלם דעריבער זײנע הערלןכע בילדער אין דער ת£יםה. א, בײ אונז איז עם שםרענג• לעבסנם אבער האם מען אננעהייבן צו םישן דאס אלםע מיט נײע עקנפערי• מענסן. עס קוםס עפעם ארויס, װאס אבער, — קען סען נאך גישס זאנן. א1יב מען װיל, קען דער נים אײך באקאנםער ס ו ז ש י ט א דינען אלם בײשפיי. די ליבלעך-םרײנםלעכע זינגערין האט זיך נישם געקענם אפרײםן םון דער סעפע. זי װאלם נאך א םך אינםערעםאנםע רעפלעקסן ארויסנעבראכם. עס האם זיך געמערקס, אז די םעפע געםעלס א־ר. זי האם דערמינם א נאנצע רײ נעםען, װאם שסיצן אירע כאהויפטוננען. ארויםגעװיזן נישס נאר בלינדע ליבע, נאי אויך אריענסאציע אויף רעם קונסם געבים םון איר םאלק. א־ך צי זי ארו־ף א1יף די .ײדן׳-פראנע. איך םרעג, װאס װײסס זי װענן יידן. — ײדן, שײנם מיר, האב איך יא געםראפן, יעדנפאלם אײנעפ. א זינגער פון פאלעםםינע—דעם נאםען געדענק איך נישם. םען האם מיר געזאגם, אז ער זינגם העברעיש. צו איז עם דיזעלבע שפראך, אויף װעלכער איר רעדם און שרײבם דאן? אין האב איר דערקלערם דעס אונםערשיד צװישן די צױײ שפראכן. פלוצים דערםאנס זי זיך, אז זי מײסם גאך עפעס װעגן ״יו, — איך האב געהןרם, אז די אײנאס, װאם װיינען ער• געץ ארום סןכאלין שסאםען פון סעםיסן; םען זאגם, אז זײ זענען ײדן, אז1י זאגס םען—איך װיים נישט, צו עס איז אז1י. דאן באמןרקם די זינגערין, װי איך נאםיר םיר א1יף ײריש, דאם האם זי פארינסעריםירם. — םים װאס סאר א שפראך באנוצם איר זיך און, פארװאס שרײבס איר םון רעכשס א1יף לינקסז — דאס איז דאך יידיש, און ײדיש, העברעיש, פונקם װי םערקיש און אנדערע אזיאםישע שפראכן שרײבן ייך אזיי• אײער יאפאנעזיש שרײבס איר דאך א1יך אנדערש. — םיר קענען שרײבן םון רעכסם אייף לינקס און פאר• קינדער און ױגנט ליטעראטור ססצ ביכער און ביכלעך פארמאגס דער נײער אילוסטרידסער קאטאלאג <ימ קאאפעראטיװ ״ניכער* ס׳איז גום צו בא• נענענען א םענםשן, םיס װעלכן םען קאן לײכס, םײן, געםים• לעך פלוידערן װעגן פאישירענע םאר• שידנהײסן. איך האב זיך באגןננס םים ם ע י ק א ק י װ א> די יאפאנעזישע זינ• נערין. זי א־ז געקו• םען קײן לאדז אויף צװײ גאססראלן. צופעליקײסן זע• נען בםעם שסענדיק מונדערבאר אוןםאצן א נישם-שנעל-םאר• געסלעכן אײנדרוק. ספעצ־על דא אין לאדו, װו עם אױ אז1י גר1י. די יאפאנישע זיננערין איז אהערגעקוםען אפצווינגען .סאדאם בוסערםל״' און פארן װײםער. גאנץ נעװײנלעך. די אפישן אויף די לאדזעי נאדן האבן םיך נישם םסעציעל םאר• אינסערעסירס. דער עקזאסישער נאםען םון דער קינסםלערין האם םיך נ־שס פאראינםרינירס. פליצים אבער באגעגן א־ך זיך םים דער יאפאנעזערין און עס מערם פיר עפעם הײםלעכער. א־ך שםײכל און םראכס: עקזאםיק-און איך שםײכל. איך באםערק אבער, אז נישם נאר איך, אלץ ארום מיר שםײכיס. איך דער• שנאפ דעם ס1ד — םעיקא קי־ואם שםײכל שפיגלט זיך אפ אין דער סביבה. אן עס קיםערם םיך איצם נישם, צי איז דאם א ראסן-א־יננשאסס, א כאראקםעריסםישע ראםן־גרימאסע. עם איז אננענעם, אס ךער שםײכל• און עס װילם זין גלויבן אין אט דער אוםםיםלבארער פארשסענדניש. םעיקא קיװא אבער באגניגנס זיך נישם בלויז םיםן םײן• בליענרן שםײנל. זי האם א1־ך װאם צו זאגן, אויסצופרענן. שםראך םעלם איר נישם. זי פארמאגס א שםראך״אויסװאל. איך האב פיר א1יסגעמײלס ענגליש. — מעל, סיר, דא בײ אײך איז אז1י אנגענעם. איר זײם אז1י נאסספרײנםלעך. איר האם אזא פײנע פארשסענדניש פאר שײנע זאכן. םען דערצײלם װעגן לאדז אז1י פיל שײנס, װעגן אײער ליבע צו פוזיק, װענן אײערע שםרעבונגען צו גײםםיקע פארגעניגנס. א םערקװירדיקע שםאם איז אײער פוילישער םאנסשעסםער. אין בין א ביםל איבעראשט און סראכם: קאםפלימענםן. — יעם, סיר, איך װיל אײך זאגן, אז עם נעפעלם םיר דא אץ פוילן אםםײסםן אײער דראנג צו איםאפהענגיקײם, זעלבסםשםענויקײס. אײערע גוס באארבעטע פרוכסבארע פעלדער דערפרייען דאם א1יג פים א בונסקײס פון שסארקע זאפסיקע קאלירן. אײערע צעזינגענע פויערן דערקװיקן דאם א1־׳נר פים די כאראקסעריססיש־סלאװישע םעלאדיעם. דא קען םין ש1ין גארנישם אפהאלסן, און איך זאג: — א, לעדי, וױ עם איז םיר באװוסס, םארםאגם :.י,־ אין % ^ג׳יי