Literarishe bleter · 1926-11-19 · 133 (19.11.1926) · p. Seite 770

133 זא 770 ליטערארישע בלעטער דןס נליק מ זײן נאענס מים דער גיויםער קינסטלערײ. זי איז דעמאלם ש1ין געװען א פיר *ין יי ״יײפז׳ יזין, אח ער 8 ױנגל םים נעקרײזלטע הןר. בארםו קען אים אין'װײםס, װו ער חיינם. ער װיל ןבער נישם פארראםן דעס נןפען םון דןזיקן גליקלעכן אדןר אוםגליקלעכן ראשעלס געליבםן, װעלכער איז דער אײנעיקער פין אירע םארערער נןך געבליבן לעבן בײם הײנסיקן טלנ• קינססלערין. זי האס אים פארראסן מים אז1י6יל געליבסע, װעלכע בארכו גע6ינם ש1ין נןרנישט 6אר נייסיק אויסבורעכנען• בארפו דערצײלס אױך אין זײן םןנאנראפיע, אז נןך בײם הײנסיקן סאג לעבס ראשןלס 8ן 8ם;.ליקער נעליבסער. ער איז פםעס אבןיםאה אין האס דאס רעכם בז 6אדערן, 8ז סען זאל אים נישס שסערן א־ן זײן רו און אים נישס ןונרו6ן בײם נאםען. סיס אײן אין זיבעביק יאר ביריק האם ער געדיאם פ ע ר ז ן ט ש 1 װ א ר ש ע םיך װעט נישט א־יערעײנן די פראזע און דער שפאט... ךארך; אין דעם טיפסטן שװיינן א־ו גאט נעכליבן גןןט... מײן בײנערנע פלײצע נישטא, נישטא רןרעו קײן עדה םיין הארטן, םײן ב״ינערנע פלײזע.. זי איז שוין אזאו קײנער קלאפם נישט אין איר טיט נןרורער םעשה גוט־ברורער... טײן הארםע, םיין בײנערנן םליצע — זי אױ שוין אזא... םען קאן נאך עעקלאםן די הענט. אין אלע מיינע יארן בין איך קײנםאל נישט נעװאדן מיט םענטשן אן אײנענער טענטש. עפעם שטענדיק א װענטל, עפעם 6עלט א פראבענםל און א6שר.. זװ6יל םענטש. אבער םײנע איעםם־-פארלאננען, װ־ אונםערגעשניטענע זאנגען... בײ יעדער באנענניש, בײ יעדער געזזןנניש... מיר זענען א טרעפל םיר זענען א כרעפל.. אויף אונז װעט שוין שפרײזן די ציקונפט םים זיצערע טריט. און װעם אונזער פארטעט 6ארבײטן אױף אײון, 6א־טויבי װעט שםאל אונזער ליד. אין אונזערע קינדערשע טעג איז געלעגן די זון אװף דער נאם, װי א־ן 6עלר. איזט ניהניםט און רעדלט אויף נאםן און װעגן די זון איז 6ין ריזן פארשטעלט... מיר שװינדלען, טיר שמונלען טיט 6אלשע פאטענט;, םיר צאפן די צוקונל־ט םיט גװאלט... טיר אלע, װאס לעבן נאך טיט םענטיםןנטן, םיר אלע, טיר זענען שוין אלט. ז■ סעגאלאװי עם פארשליםט זיך א הארץ עם 6אישליםט ז־ך א האי־ן אלײן 6ין זיך, עם װערט 6אישלאםן— 6אר 6־ײר, פאי־ היןפנוננ, £אר 6רײנד... שװארץ־שבה לײנט זיך אייף א װעלט... נאכט א־ן זיך אין איבער זיך — עס פאדשליסט זיך א הארץ. א װונרער: ד;ר םענטש, װאס טראנט ראס זװנעטאכטע הארץ, רער םענטש, דער שאשנםענםש, שפרײוט מ־ם טר־ט װי אלע םענםשן שפ־ײזן א־ן רעדש און לא5ס, װי אלע מענטשן לאנן... דער םענטש ער האש זיך שוין נישט טער, ער ליגם באגראבן אין זײן הארץ. זײן בליק דרינגם םיף א־ן קעלער 5ון זיץ הארץ־, דאיט ליגם אן אדלער־6לינל רױט־6ארפלןקט, רע־ צװײטער פליגל צאפלם 6ון דער װײטן קוים... םענטש! דו שאשן־טענטש! דו האסט דאך 6ים, צעטרעטו צעט־עט נעשװינט רעם װיםשן םימבאל 6ין דײן כױם. עם 6ארשליסם ז־ך א הארץ, עם װעיט 6ארשלאםן 6אר פרײר, פאר האפנונג און 6רײנט... שוץ גארנישט דא... נאר גאי־נישט פײניקם לאננזאם, װי א טעמפער שװערר, ײאס שטעצט און שםעצט נישט דורך דאם צוגעםאצטע הארץ... עס זוכט א גאט... עם זוצט א נאם םײן הפידה... נ־שטא קײן גאט.. איך װײם. א־ן זײן נישט זײן א6ילו איז ער אלםעבכיק נרוים. עם זענען םיר ר־ לענרן 6ון ראנגלען זיך אין תהום... םען םוז צי גאט זיך װענדן, װען אוםעםום איז םרום... װען חניפה איז נעװארן דער װעגװײזער אויף ררערד — א; בלוםען א־ן דעט קאין םיר זענען זיך באשערם. א, ששער■ אין רי היםלע;! 6ון אײך 6אר םיר אײן דטדאל, װען אלםע ױעלרער דריםלען — רוישם נאנט א יונגער קװאל...