Literarishe bleter · 1926-11-12 · 132 (12.11.1926) · p. Seite 759

759 ליסןו ווריעע בלעסער 132 תא צו אונזערע לעזער ׳. #ונוער רוף צו די לעזער פון די ״ליטערארישע בלעטער״ צו פארגרעםערן די צאל אבאנענטן פון ד.ר צײטשריפט - האט געבראכט גוטע רעזולטאטז• אין לויף םון די לעצטע װאכו איז די צאל :ײע אבא ענטו געשטיגן אויף העכער הונדערט• עס איז אבער װײניל, כדי צו פארבעםערז און פארשענערן די.ליטערארלשע בלעטער׳. פון הײנטיהן נומער $ן גיבן מ ר א בעםער פאפיר, מיר װעלן װל װײט מעגלעך פארגרעםערן די צאל זײטן פון סב אויף ס2ג• מיר גרײטו איצט צו א םפעציעלע פרעמיע פאר די אבאנענטו פװ דל ,בלעטער״ מיר װענדן זיך צו אײך, לעזער, נ$ך אמאל מיט דער בהשד־ז: פארגרעםערט די צזזל אבאנענטן פון די,בלעטער׳ זאל יעדער פװ אײך אלײן אבאנירן די אײז אװ אײנ־ ציקע ײדישע ללטערארישע װאכנשריפט, אװ זען, אז אויך זײן חבר און פ־ײנט זאל תיכױ אבאנירן. ״ליטערארישע בלעטער״ פאטאגראפישער אנשטאלט קאציזנע אװ שותפים ד ל ו ג ע 26 ו גילדן 2 בילדער פ#ר םיםנלידער 6ון קראנקן-קןסע גיליקע גריפעס־אויפנ^םען ק־נססלערישע אײנעל־אויסנןםען בײ טןג־ליכט און עלעקשריע עו עוגענגלעכםסע פרייזן א6ן םעגלעך סון 9 6רי גיז ן ןןװנם. 1000 נײע אבאנאמענטו ־ דארסן געש*פ1 װעי1 8?ר די < 67 .ק ס2 1ם1ז^ס1ו*1י*1 א׳װ828ז8^ו ת1)1ס16^8.1 .1>ע /$' ײדישע דרוקערײק איז פראג א ן דער אלנןםײנער בוך״אויםשסעלוננ, װאס איז דן נישס לאנג 6איגעקוםען אין פראג הןבן א1יך אנסײל גענוםען ײדן. די אויסגעשםעלםע ײדישע דרוקזאכן מאנן געקאנם געבן 8 קלןןרע 6ןןרשסעלוננ װעגן דער קולםורעלער אנםװיקלוננ 6ון די ײק אין אײנער 6ק די עלםסשע ײדישע שםןןם א־ן פראג. די ערשטע ײדישע דרוקערײ איז דןרם געגרינדלס גע■ װא־ן אין יןר 1513 דורך נרש1ן נן שלפה כד,ן (קןד׳עןי. די ערששע דריקזאכן זענען נעװען סידורים, חםשים און אנוערע ס6רים. ערשם אין 17, 18־סן יארהינדערם באװײזן זיך ײדישע ניכלעך, ק1דם םים 8 רעליגיעזן כאראקטער און רןרנאך שוק װערםלעכע. ד$ס זענען געװען סארשידענע מעשיות, לידער װאס האב בןןשריבן די װ־כםיקםסע געשעענישן אין לאנד (עפידע• םיעס, שר6ות א. א. מ.). די ײדישע דרזקערײען זענען געװאקםן אינאײנעס פיס דער ײדישער פראגער קהלרי ביז נופ 19 י׳ה, 6ין דער ביים אן האם עס אנגעדיוינן ביריקבוגײן. די דרוקזאכן 6ין דער ערשסער ײרישער דרוסערײ זענען ׳ נישס ןפנעשסאנען אין דער אויסארבעשונג סון די איםאליענישע דרוקזאכן. די דןןזיקע דרוקערײ הןס עקסיססירס ביז ענדע םונם 17 י׳ה און איז געװען א ירישה-זןןך פין דער 86םיליע קאהען• די דןזיקע דרזקעדײ הןס אויך דך אננערו6ן די ,קאבעשע״ (ראש• מרבות פדן ,נהן בדק׳). בוגלײך םים דער קאבעשער הןבן אויך עקסיםסירם אנ• רערע דרוקערײען םון אביהם הײדע און יעקב באק. באקס דרוקערײ האס דורך אײניקע ד1ר1ת זיך אריבערגעטרןןגן פונם סןןםער א1יםן זון• שפעסער הןןבן א1יך קריםסלעכע דריקערײען ןנגעהויבן בו דרוקן יידישע בינער. א איבטערעםאנטע עקםפעדיציע דן נישס לאננ איז םון םינסק ארויסגעסןרן אן עקספע• דיביע 6ון ײדישע םאלער און שריסטשםעלער קײן קאפוליע, װו םענדעלע ם1כר סםרים, דער זײדע םון דער ײדישער ליםע• ראטור, איז געבוירן געװארן. די דןזיקע עקםפעדיביע הןןס זיך געשםעלס בום ביל: בו זזכן דארם םאטעריאל, װןם איז װיכ• םיק בו םענדעלעם ביאגראסיע און זײן שא6ן. ם׳הןס דןים דורכנעםירס 8 סןרםעלע אנקעסע בװישן דער באסעלקערונג און נעםאכס א סך סקיבן און םאסןןגראםישע א1י6נאםען. בוגלײך ד.$ס םען א1יך גע6ןןרשט דעם דןןרםיקן דיאלעקם, די אוים• שפראך, םןלקס םעשיות א. א. װ. די דןןזיקע עקספעדיביע איז ךורכנע6ירס געװארן דורכן װײסרוסלענדישן קולםוריאינסםיםוס. פארלאג ״פונקעך/ פערלין-פאריז שיין בו באקוםען: אוהראינישע מאטיװן ״ו ש. פרידמאן םרײז 2.70 זל. הויםס״פארקייף סאר פיילן. האןןפעראטיװער פארלאג ״נײע קולטור״, װארשע בו באקוםען אין אלע בוכהאנרלוגנען.