Literarishe bleter · 1926-10-29 · 130 (29.10.1926) · p. Seite 712

ליטערארישע בלעטער 712 אין דענ1 ק*םף םןור נײע אםתן םוז גײן און ם׳גײם שםענדיק אץ זײנע ערשטע רײען דער קינססלער. באנדרןנוזסקי רעדם םיט גאגײסםערונג. ער באםם 6ון םיש דעם מושל, לײגס א־ם עו עום א1יער• — א! דער םאעם-דןם איז די אוםשטערבלעכקײם■ םושל, װעלכע רוישט אייביק אין שטענדיק. און די אלע ריכסונגען און פראנראםען, מיט ײעלכע עס װיפלט שסענדיק אק די ליםערארישע קרײזן, זענען אין תיך ציגעסרןןנםע זאכן. ןס איז א עם א מןדע—פראלעטארישע קינסס. איך האלם, *ז ס׳איז נישסא קײן קלאסן-קונכט. אין 18.סן י'ה איז םענלעך געװעזן אן אריםםןוקראטישע קינסט, ןובער זינם דער פראנגייזישער רעװאליעיע איז אזעלכעס נישס פאראן, װײל סאר ס5 נרןשן קאן יעדער אײנער זען דןסזעלבע קינן־בילד, װןם רןקפעלעי דער נרייםער םיליארדער האס נעזען. ם׳סוים ןוע די קינסם, אייב ם׳נעםם זי ארײן אין די ראםען פון א קלאס. נ׳באסראכס אבער װי א געזונטע דערשײנונג דעם קאםף צװישן ױנגערן אין עלםערן קינססלער־ד1ר, דער ױגגערער םיז איגנארירן דןם עלסערן. װייל די זין קאנען נישט ערן די םעשים סון זײערע םןןסערס. נאר איך בין אבער בײ דער םײנוגג, אז דןם אםתע שסארקע װןןרם קאן זאנן נאר דער עלםערער, דער זאסער אין יןרן אין איבערלעבונגען. דער בעםסער באװײז איז קנום האםסין, װעלכ־ ר איז אז1י םעכטיק אין זײן .די פי1יען בײם ברונים׳ און םאםאס פןן אין זײן .עויבער-בארג׳. נןר דער פלסערער קינםכלער קאן זאגן דאס גײסיקע װןןרם, װײל ער האס ש1ין אלע םאסקעם געסרןגן *1יף זײן בנים. אין דער פוילישער ליםעראטור קאן דינען אלם בײשפיל סם. זשערןםםקי, װעלנער הןם £ןרן סאםען םיף נעזןנם דןס שםארקסםע װארם זײנם װי ,ערב פרילינג׳. םלר גײעי איבער אין אונזער געשטרעך אייף דער פ1ילי• שער ליטעראםור. באנדראװםקי רעדם םיס באדייערונג װעגן די דרײ גר1יםע פארלוםםן, װןם די פ1ילישע ליסעראסיר הןןם געהאם אין משך םון אײן יןר, םיםן ם1יס' 6ון זשעראפםקין^ רײמןנסן און קאספרןװיםשן. ער גים ןןבער גלייך צו, אז דער ױננער שרייבעד־ד1ר מיס יוליאן סוביםען אין דער שפיץ זאגם צו זײער פיל. זײן לעצס בוך לידער ,װערםער אין באם׳ איז, ל1יס זיין םײנונג, דאם בעסטע פיילישע בוך, װןס אױ אץ לעצםן יןור דערשינען. — װײסם איר עפעס װעגן דער ײדישער ליםערןסורז - 8רעג איך בײם דיכסער. — צום באדייערן, זײער מײניק. כ׳האב געלײענס שלים אשס עםלעכע קלײנע זאכן, אין װעלכע ס׳פילם זיך די םעכסי־ קײם 6ין א גר1יםן סאלאנם, ם׳האס ם־ר א1יך דערצײלם װעגן זײן .נאם 8ון נקמה׳. לײענענריק'א#3טןושום .פ1ילישע װעלדער׳ בין איך םשוס גערירם געװארן 6ון דער פארבנרײכקײם״ און שטארקן שװונג, װאס אם דער שרײבער פארםאגס. ס׳איז באםת א שאד, װאס איר באםיט זיך נישס אײערע ײדישע שרײבער םערער און בעםער צו איבערזעצן אץ פייליש, װי ביז יעצם. — בײ װאס זענם איר איגט 'באשעפסיקםז — די װןך איז דערשינען די צװײסע ס״ל פין םױן ביך .םײן םוםערס שסןס׳. כ׳האב פירענדיקט אן ארבעם ,אײרןןפע קלײבס ה״/ װאם האם זיך געדרוקם אין הפשכים אין ,גללס פראװדי׳, .און איצס ארבעס איך איבער א גר1יםער דערצײלינג 8ון דעם לעבן אין די קױלן־גרונן םיסן נאפען ,שמארצע פליגל׳. ג עם װערס נעשילדערס דאס לעבן פין די בארג־ארבעסער׳ װעלכע זענען סראץ זײעד שװערער ארנעם םול כיס לענן און ליבע צום לעבן. עם האבן א גר1יםן םע1ת די װאס םײנען, אז קאדען־באנדראװסקי- כ׳קלינג אן. געצײלםע םיליםערישע םריס, ס׳עשנס פיר א נידעריק ב־יים-פלײציקער מאן, םים בילםע קאנסורן א1יפן פניס, אביםל ענלעך צו נאפאלעאנען. — באנדראװסקי! ענסםערם ער מיר ןפ, םים א פעכסער, זיכערער שםים, א1־ף ם־־ן שסיל.אר1יםגעשעפםשעכן נאפען. אין 6אדער-ציםער-א נרויסע אימארדענונג, ם׳ליגן װאליז־ קעס און פעקלעך, װײזס א1ים, נישם לאנג פון ערנעץ געקיםען, פון װײס,-און נאך נישם ״באװיזן צו ברענגען אלץ אין ארדנוננ. ער בעם םיך ארײן אין זײן ארבעםם־ציםער, אין העלכן עם שסײם א קלײנע^ב־ורקע, א נר1יםע אפענע ש?נק מיס ביכער, אסאפםשאן אזן צװײ װײסע 6א;על;. א1יף ז-ן י. קאדען באנדךאװםקי ארבעסס-פישל-א1יך דיזעלבע אוסארדנינג, ס׳ליגן אייסשניסן םון צײסונגען, פאפירן אין ביכער. ער בעס םיך זעצן. אייף זיין פגים לןזם זיך מערקן עפעם א צעשטרײםקײם און אוםרו• סדערקלער אים דעם צ ל פץ םײן װיזים און זזןג: םיר לעבן איגם אץ א צ־יס 8ץ גײססיקער ירידה. װןןס הןבן םיר איגס צי דערמארסן 9ונם קינססלערז און װאס זעגען איגס די אייפנאבן 8ונם קינססלערז ער שװײנס א װײלע, םארר1י5ערס א פאפיראם און ענםםערפ: — דאם פראבלעם אינטעריסירס מיך זײער שםארק, איך האב ש1ין פיל געסראכם װעגן דעם, אין איך בין געקוםען צו דער איבערצײגינג, אז ס׳איז פיל גלײכער, װען דדר דיכסער םראבם נישס װעגן א1י6גאבן, װען ער לאזם זיך פירן דורך זײן אינםויציע, אץ גײכגס זיך נישם אן קײן פראגראמען און פלענער, ל1יס װעלכע ער װיל שא6י. ס׳דארף נישס רעדן װענן י1סד און אסת, דאס מוז קומען צום א1יסדרוק .דורך דעם קינססלערס סאס און דורך זײן א1י6ריכםיקער קינססלערישער ארבעס. דער גר1יסער קינסםלער װערס מיסגעריסן 6ון דער גײס, ער אלז דער אײביקער נאװאטאר און אנזאנער פון נײע תקופית, 6ון נײע אידעען.