Literarishe bleter · 1926-10-22 · 129 (22.10.1926) · p. Seite 703

703 129 זא ליסזװוישע נלעס7 ו קינםטלןרישן #6רנןם. נעײים מיז נלײבן גאך זײער $) םך נימט אויםנערערטעם און ארױםנעזיןנטם אין דןר נשטה 6ין איםנרע• םיאניםט, יעדער קןנסטלןר םילט דזןןם און זיצם םיטלען דורצ• זװנרעצן ץט די אײזןרנע װאנם. ןןפערי קינער האם ןם ניןך נישט געטון. די ןןנשטרןננונגען 6זן די נעםערע םאדערניסטן זן• נען אין נרונט נעטםען אנשטרעננוננען אתיםזװבאקומען םון זיך דעם םאקםיםום אין די גרןנעזון 6ין איםפרעםיאניזם אלײן. נצלל איז דער ענין קונםט א 8ארכישי6טער קרײז, או־ב די נאנזע םןנמשרײם פאײוינט דעם םלאנעט ערר און ײערט 6ון אים זלו• נןזױגן, — איז דער קינםםלןר 6ארזעזוט אויף נאך אן אנדןר פלאנעט, װאם הײםט ״קונםט״... ארייסרײםן זיך דער6ק קען טען נישט. — װאם זאנט איר *ו דער נײער ײרישעי םלאםם־שןד קינםטז — זי איז פאראן. איך האנ נישט נדעה עו מאכן קײן םא־אלעלן זיװישן ײדישער קונםט און גישם ײדישער, פצלל האלט איך, אז דער םקארבאװער ״נאזיאנאלער חיהם*, װעגן װעלצן ם׳רעדט אזוי6*ל, איז שטארק איבערגעטריגן. יעדער םאלער םאלט דאם, װאם עד זעט, אק דער ײדישער מאלער םאלט טםילא ײדיש. די ײדישע םאלןרײ זאנט א םך זיו. ס׳איז אויך זײןד א םאזיטיװער םאטןנט דאם׳ װאם 6ארן מאלער איז נישט פאראן רי 6ארשאלםענע שפראצןיפראנע, װאם איז געװןן א שטײן אין װןנ 6ון רןר ײדישער ליטעראט,ר. — װוהין רעכנם איר איזזט זנו םארןז — איך נין נעקיםען קײן םוילן םיט דןר דעה זװ זײן דא אײן יאר, װי איר זעש — פין איך מ־ך 6ארועםן און נץ שוין דא איבער דװײ יאר. צ׳םוו א־זיט זװםאײן קײן ענגלאנר׳ 6ון דארםן װעל א^׳ דוצט זיך, פארן קײן קאנאדע. א־ך װעל זונױ6נעםען אלן םײנן אלטע זאצן אין אםעריקע און םאכן א גרײםע אויםשםעלוננ. װאם װײםער װןט זײן, קען אלך אײך נישט זאנן. צ׳האף, או כ׳װעל נישט זיזון אויף אן ארט... םםהםא װעל איך װײםןר װאנדערן... א ביםל שװער איז םיט די נאגאזשן 6ון בןלרןר... אין דןם פאל אױ שוין א םאלער אוםנליקלעצןר פון א שריפטשטעלןר... י. ליכטנשטײן רעדט רויק װענן זײנע פלןנער. ןר איז שױן אוםעםום נןװןזן, שוין אל׳ן דיךצנעםאכט און איצט זןט אים אױם רי װןלט, װי זײן אײנענע הײם... ט׳פילט דאם אין םאן פון זײן רןרן... םיר נןזענענען זץ־ 6רײנדלעך. י• ליצטנ• ששײן פארזיצערם םיך, אז ער װעט נאך קוםןן אהער. מםחטא װעט ןר דא ״אפשרעטן״... ירד־ביר־ז ש1י[ דערשינען דער ערשטער נוםער (אקשאכןי־ ניםער) 6ון דןם אילוםטרירםן קינדןר״זשורנאל: ״גרינינהע בוימעלער״ אינטער.דער רעדאקניע ייױ ש• באםטאמםהי *רױסנענען רײד, •1יף)* זו״ינעם •*<יר, םים *סך *ייוםטרפגיעם פרײז םין נוםער 50 גראשן. אפאנאםענטס׳פרײז: א יאר 4 גילדן, א האלב יאר 2 גילדן. דער נ׳ 2 דערשײנט דעם 1*טן נןזװעמבער אין 2׳טן נומער װעלן געדרוקט זײן די ספעציעל צוגעשיקטע םאר די ,בויפעלעך׳ װערק םון יהואש, םשה בראדערזאן, נחום ױד א. אגד. אבאנירט אץ פארשפרײט ,די גרינינקע בויםעלעך*. ־---- — צי האלט איר׳ אז קונםט קען האבן און זײן אלײן א םיםיעז — אויםנעשלאםןו דער עזם 6ין קונםט אױ דער םאטן היפוך 6ון דעם, װאם ם׳רופט-אן םיםיע, דער םענש םיט א םיםיע ששרענש שטןנדיק צו עפעם, װאם איז נאך נישט 6אראן. די קינםש, אכער, זעט די שײנקײט פון דעם םאראנעגעם. נאטיר• לעך קק קונםש אניענן אושדירעקש צו אוי6נאבי, װעקן צו קאםף א. א װ. אנער דאם טוש שױי די קינםט אלײן. אן רןם בײ זײן אק נײ הילף 6ון קינסשלער, װאם קען נישט זעען עפעם אנדערש, װי דאם שײנע. ננונע די אזוי נערו6ענע ,עםשעטיק לשם ןםטעםיק*, האלם איך עם 6אר זינלאז. ןם איז נלױז א נײןר נאטען• 6אר דעס אלטן רעטעניש, װאם הײםט קונםט. ' י.?ינסנעטײן בײ ייר *רנעם <*קװ*רעי) — װאס זאנט איר װןנן דןר רעאקזיע א קענן אימפרן־ םיאניזם? — 6אראן אזעלצע, װאם רעדן װענן איטפרעםיאניזם, װי װענן עפעם, װאם איו שױו טויט און האט נלויז אן אים אין דער נעשיצטע. דאם זענען אויבעיפלעצלעצע םענטשן. דןם אויבער6לעצלעצן טענטשן איז נצלל זײער לײצט צו גײן פין אײן םיםטעם זום אנד;ר;. אזעלצןר קען יןרן טאנ נאשא£ן אן אנ• דער .איזם״ און דך 6ילן נאנץ כאקװןם. דער אמת איז, אז ניזן הײנטיקן םאנ האש םןן נאך נישט גןפ־נןן דל א6ןנע םיר, דורך װןלצער מ קןן אױים 6ון א־םפרעםיאניזם. רי םארערנלםםן עקםפרעםיאניםטן זןנןן נ־שט ארוים 6ון איםפרעםיאניזם, נאר אים נעםאכט עקםפרעםיװער• דעד6ון נןםט זיך ראם, װאם קינםט• לןר האלמן נאך אלץ אין אײן נישטןרן׳ אין אײן שאפן נײן קונסם־שטרעםיננןן, װעלצע װןרן גענוירן און שטארנן ניך. ס׳א־ז אמח, אז דןר איםפרעםיאניזם איז אן אײזערנע װאנט, ײןלנע לאזט נור דװ־ר זיך אתרך די אויבערשטע שיצםן פון