Literarishe bleter · 1926-10-22 · 129 (22.10.1926) · p. Seite 697

697 ליטערארלשע בלעטער 4 129 ראבינדראנאט טאגאר (זו זױן קונלען קלדן •ײלן) י. ראפןןפארט׳װארשע און געםאכם וערפק, אששר״ 8 פיליגיראגער קלײן-ארבןס אין פארגלײך םיס די אינדישע הײליקע ס6רים, ןובער *יגענגלען םאר אלעםען. דערבײ ר.$ס ער זײן דאזיקער ארבעט עוגעגעגן א שעפערישן אינה&לם. ער הןס אין דער אינדישער פילןיןןסי״ ארײנגעטרןנן אן אסםיםינטישן שםרןם, ןדער װי ער 8לײן װיל האבן: ער הןס אייסגעגרןבן דעם פארשןטענעם ןאםיםים סישן לעבנס.שםרןןם סון דער אינרישער חכפה. ער ה$ם גע• םרוװם באסרײען ןײן סאלק םון רער נעסערלעכער .נירװאנא׳• הערשאספ. דןןס איז אםשר די װיכםיקססע *רבעס םאגןא־ס. דער דןןזיקער םןןשיװ-סון באקעםסן די גירװאנא־הײליקײם דורך א לעבנס.הײליקײם,-חזרס זיך א1יך א6ם איבער אין זײנע לידער. דןןס רײכע שאסן 6ון םאגאר הןןס נ?ך 8 סרוכםבארע עװײג; דןם זענען זײגע פרןןזע־װעוק, באזונדעדס די עןדרײכע דערבײלוננען. א1יב די לידער און פילןןזןןסישע װערק זעגען װי ד.1יכע בארג־לושס, מיס װעלכער נש: יעדער קען ןןסעםען, זענען די דערבײלונגען װי םןןל-לוםס. זײ גיבן דעם אינדישן מןנ-םעגלעכן לעבן, זײ שילדערן די גר1יע מ?םע, דורך װעלכער און פאר װעלכער די גרויםע אינדישע קולםור איז נעשאסן געװןןרן. זײ װײזן אונז, װי די נר1יםע. םיםע אינדישע לעבנם• סילןזןןסיע לעבם זיך א1יס אץ װירקלענן לעבן, גישם נ$ר אין ביכער. באזונדערס בילט װערם געשילדערס אין די דערבײלונ• גען די אינדישע סר1י. װעםעם אינערלעכע שיינקײם ם־שילדערם םאנןןר פים רירנדיקער פשםות. די דערבײלונגען בײכנען זיך א1יך א1יס פיס א סײנעם הופאר. *יערשס רוםס עם 8י1יס בײ אונז דערשכוינען: װי קופם בום דאזיקן בארטן ליריקער און םיםםיקער א םולבליםיקער זזיםןןר? אבער מיר שפירן, װי דוקא ןןס רי דאזיקע דערבײלונגען פיס זײער הוםןןר שסעלן פאר אונז אװעק די לעבעדיקע סיגור סון סאגארן אין איר גאנגער גר1יס. אז1י װי זײנע סילאזאשישע װערק םאכן אונז סאר• שסענדלעך דעם איגערלעכן װןזן סין זײנע לידער. םאנן אונז זײנע דערבײלונגען םארשסענדלעך די אויםערלעכע סביבה, אין װעלכער זײ װערן געזונגען. סאגאר איז א1יך אן אנגעזעענער סןןלקס-סירער. זײץ 81• זנלונג בו דער אינדישער נאביאנאלער באװעגוננ האס ער געשילדערם אין זײן באריפסן רןןמאן ״די הײם און די װעלם/ הי אויך אין די פןליםישע װערק. ער גרעניבט זיך ץפ סון די עק8סרעמע נאגיאנאליססן װי א1יך 0ין נאנדים באװענונג. ער ארבעם 0אר אן אײראפעלש אזיאם׳שער דערנענסערונג, ןןפ• װארסגדיק די שנאה בו די אײרןןפעער םצד די נאביאנאליםםן און די שנאה בו דער אײראפעלשער קילסור םבד די גאנדיםםן. ער פרװום װירקן אויף דער ױננם דורך אן אײנענןר שולע, װעלכע ער פארװאנדלם ביסלעצװײז אין אן אזיאםיש״אײרןפעלשן סארברידערונגס־אוניװערויםעט. פרן פארלאג ב. קלעצקין בוליבן איבערגעבן דער אויםשליסלעכן סארקויף סון אלע אונזערע ביכער דעם ק,.״ניכער' האס זיך סארהאלםן דאס ארוים• שיקן סון די באשסעלוננען, װןס וענען לעגסנס בו אונז אגנע• קוםען• די באשסעלםע ביכער װעלן די םעג ארויסגעשיקס װערן דורק קןאפ. .ביכער׳ דער גרויםער אינדישער דיצטער ראבינדראנאם סאגאר, װען עד איז אין 1913 נתנלה געװןןרן' סארן אײראפעישן לעזער דורכן נןנל־פרײז םאר זײן לידער־בוך ,ניםאנדזשאלי• (קרבן• לידער), הןןס ש1ין געהאס הינסער זיך א רײכע ליסערארישע טעםיקײם 0ון 30 יןר. דער 52.יןןריקער דיכםער איז שוין דאן זינם גענדליקער יארן נעװען םאדנעסערם בײ זײן הונדערם• פיליאניקן 0ןלק. פארזײם אין 1913, האס זיך זיץ רום געבלים אץ די םלחםהײןרן און זיך םאנאנדערנעװאקסן אץ די ערשםע יארן נאכן קריג, װען די גאנגע אײראפע;שע אינםעליגענץ און דער ברײםםםער לעזער-ע1לם האק געשא0ן אן אםתן םאנאר-קולם. אבער גאר אינגיכן איז םען ארײננעסאלן אין א גװײםן עקסםרעם. אזוי װי סיאיז פריער נעװ״ן א םאדע גו רעדן םים סארגלאגסע אויגן װענן .געסלעכן׳ סאגאר, איז איגם געװא־ן א םאדע צו רעדן פיס ביםול װענן םאגןרם זיסלעכער, װײבער• שער פאעזיע, װענן סאגארם םלאכער םילאזאםיע. אויב ס׳אױ, א0שר, דא א שסיקל אםת אין דעם, אז דער םאגאר.קולם האס איבערגעכאפם די םאס, אץ נישם באפערקם די שאסן־זײםן סונם אינדישן בארד, איז אבער באשםיםם, אםת, אז דער גװײםער עקםסרעס, — םבםל גו םאכן םאגארם דיכ• םערישן װערם, איז נישם בארעכסיקס. דער אײדאפעלשער אינםעליגענס, װאס איז ארוים 0ון דער םלחםה אן אנשוישסער און א נײםסיק־דערדריקסער, און זיך פלוגליננ דערפילט א בארויבסער 0ון זײן אננעזאפלסן אידעלשן סארםעגן, האס זיך איבערגעגעבן דעם ברײםן, רולקן שםראם סון םאנארם ליריק און סילאזאפיע. ס׳איז אז1י גום געװען זיך לאזן אײנװיגן דורך א זיםער, גארטער שסימע, װאם זאגם צו אז1י זיכער רו אץ דערלײזונג. ס׳איז נעװען א סרײסס און א רעםוננ אפגוגעבן דעם שװאצן גײםם אץ די ארעםם 0ון א סרעםדן, באגויבערנדיקן גלויבן. אץ דערשון האט זיך גענוםען דאם פארגלויבן זיך אץ סאגארען. דערםים דערקלערס זיך א1יך די א־צםיקע רעאקגיע, װען ד• דערלײזונג־שסיםונג איז אויסגעװעפם נעװארן, און פ׳נעםס אוםװארסן דעם נעכטיקן נאס• םאנאר׳איז אינםערעסאנט סארן אײראפעלשן לעזער אלם נרויסער דיכסער, און א1יך פים דעס, װאס אין אים שפינלם זיך אפ די אינדישע קולםור און דאס אינדישע סאלקס.ל$בן. װען ם׳לייענם םאגארם דיכםינג, װערם םען סארשבורס סון איר שםארקן ריח. ם׳םילס דעם כח פון דער םויונס-יאריקער אינדישער קולסור. ם׳שפירס, אז כדי אויסגונעםען װי געהעריק די דאזיקע דיצםוננ, םוז פען האבן אן אײנבליק אינם לעבן, 0ון װעםענס םיםעגישן;י שםאמס ארויס. ערשם נאכרעם, װי פ׳לײענם סאגארם פילאזאפישע װערק (נאזונדער .םאדהאנא'= לעבנס״שאסונגו, ה1־בס םען אן צו בןגרײסן דאם איגערלעכע װעזן םון זײן דיכטוגג, און אירע אינסיםסטע פאטױון. עס אנס־ פלעקם זיך דער מקור פון װעלכן װ שסאםם אץ פיס װעלכן זי בלייבם אז1י קרובהש סארבונדן. סאגאר האס נישס געשאסן קײן אײגענע פילאזאסישע סיסםעם. אין דעם פרם איז ער װײם פוך~צו זײן אפילאזאף. עד האם א1יף זיך געניםען א אײנפאכןרע און פראדוקסיװערע אויפנאבע: ער האם אז־ויסגעשײלס פץ דער אוםנעהויער 6אר• װאקסענןיר אינדישער קולטור איר קערן, איר אײביקן װןרס