Literarishe bleter · 1926-10-08 · 127 (8.10.1926) · p. Seite 673

673 ליטער*רלעע בלעטער 177 ןא שעװיסטישע גײט, אין ערשטן אקט װערט געשאסן א רב. זײן טןןכטער חיהלע איז נאך דאמאלס א ״17>יעריקע שײגהײס, שװארצע אויגן, שװארצע צעפ, אן אנטשלאסענער כאראקטער*. אץ צװײסן אקט זעען סיר פליצלונג חיהלען נײען א ״רויטע, זײדענע פארטײיםאן מיס גאלדענע עמבלעפען*. נעבן איר—צװײ חברים, א ב ר א ש א אץ' װ א נ י א. דעד ערשטער—א מענשע• װיק, דער צװײטעד-א בזןלשעוױק. בײדע פירן א לאנגע דיסקוסיע, װאס פארנעפט דעם גאנצן צװײשן אקט. אין דריטן אקט זעען םיר חיהלען: ,די האר געשוירן, ספארט געקלײדעם, םיט א רע• װאלװער בײ דער זײס״... אויפן טיש שסײט א שארבן, דער שארבן פץ... מענשעװיק אבראשא.. חיהלע איז שוין א קןמיםאר און שרײבט אינטער א טויט־אורטײל איר געװעזענעם חתן שםעון... ענדיקן ענדיקט זיך די דראמע דערפיט, װאס חיהלע װערט פליצ• לינג סענטימענטאל, האלט א לאנגע רעדע 'װעגן בלוט־פארגיםונג, װעגן ײדישן שטעטל א. אז. װ. א. אז. װ. דער םױזשעט םין דער ״דראמע״—שונד, דער בוי—ײנגלע• ריש, די רײד פון די העלדן — נאריש צוגעטראכם, פלוידערײ װאס םארמאטערט. דער םחבר האט מיט דער דראמע געװאלט טון אסובה דעם ײדישן םאלק און אפענספדדן אויף דער באקאנ־ טער דראפע פון שערעשעװסקים ״באלשעװיצי״, מ׳װאלט אים אבער געקענט מוחל זײן אט די ״טובה״. דאס ביכל איז משםעות, ארויסגענעבן אויף אײגענע קאסטן. דערמיט םארשפארט דער גראםאםאן צו לויםן איבער די פארלעגער... נישט בחנם באװאתט זיך דער מחבר ״אויםשטעלן אין איבערזעצן נאר לויטן הסכם פון םחבר״... די פארלעגער און רעזשיסערן װעלן איצט האבן אײן ארבעט: אויסזיכן דעם ה׳ אװער• גוך און ארויסבאקופען'זײן רםגם... י• 3• \״יי 1 ■1 * פארלאג ב. קלעצקין אלף־ביתן און כרעסטאמאטיעס י. צוקערטאן -רךנםשדןרישןר איףיבית. #לבום-6>)רם>*ש. *ר*:ש-אויםג*פע 2.90 צ• £ײעם-ם־ן ביבל. 6*רן ערשסן שול.י$ר, רייך איליםםרירם ח. דאנפם —.2 £. ה>ןל£פרין-ד*ם װ*רני. םיט װיונם־םפבעלן אין םעסןו־ישע אנװיידיננעז 1.40 14 גררםןװפנש-פילדןי• ס*ר דןר שול 50 2 ד. האכבערג—די נין שיל. אילוםש-ירסןײ *לף־בית םיש * נרױםן מ*טןרי*ל פום לױןנןן אדף־כיח 1.50 ל. ח. יפה—דןר שול-חבר. * ל־ןן-ביך ס*רן צװױשן און דריסן שיל-י*ר 2.60 1אלגין-ר*ם ידישע װ*־ס, *ליסןר*רישן ב-ןםמ*- ם*שין 6*ר דו ןלםןרן נרי*ן פון *װנס־שולן —2 י. ל. £רץ-פ*־ קליינן קינדעד ונןז*נג *ון שפיל) 1.60 . . . םאי־ יינגט ב.־ןסש*ם*שיע פין סדצעש װןרק, )נוזאםןננעשטןלט שין *לןרןר- ק*םיםיע ב־ם צ. ב. ק. אין װולנע 40 2 י. ל. £רץ-**־ דןר שיל. 12 *יינבליהעשםן פון 20 ביז 40.- בליםפן- ש*ןזין פ*ר קינדער 75.- קרילאװם םעלים-ןדששן־ ב*נד —,2 , . צװיטןר פ*נד 1.80 אריטמעםיק, אלגעברע און געאמעםריע ם. ראכן-מיכאילאװסקי-אריםםןםישער רעבנבוך ש*ר רד. #*לקם-שילן 1.10 א. מ. אםטרי8ב-*נשױונגס גן*טעטרין I פ#רן צװ״םן לןרני*ר 85.- II ש#רן דריםן לןרני#ר —,1 111 ש#רן שןרםן לןרני#ױ 1.15 ה. £. לעבעדינצעװ—#לגןברן 3.90 א. היםעלעװ-ןלעטןנטארן נע#םןםרין 6.80 נ. ריבהין—נן#םןםרישער רןכנביך 60 1 * דרעם:.36 סח*188 ,ס1>1ם9|>1 .8 ארזםיקע לענן האם זײ נישם געקןנס באהערשן), םער נישט. דאם אײביקיםענםשלעכע איז געבליבן אומבאזיגם אויך אין אינטערגאננ. ראלאן האט אין 20 יןר ארים גאכן ערשטן באנד סון .זשאן קריםסאף׳ אאודיזן, אז ער איז נאך אלץ געצליבן דער גרעםסער םײםסער 6ין דער ױבנם-נשםה; 6ץ איר ק#מף און ■ײן אלן דער אינערנאנגם״צײם, שץ איר עקססאז אק יאיש אין דער ערשסער ליצע. די איבערזעצינג אױ נישפ שלענס, אין גר1יסע םלזלן א6ילו נ#נץ גום. ־אויסער אין געצײלםע ערםער, איז דער םעקסט געטרײ צום אריגינאל. נישט איבערגעדרײט. ס׳װאלם נישם געשןדם ןןנער אויםציםײדן אזעלכע קלײניקײםן, װי לםשל: ,ערים — די משפחד. סיםלען״. ־ת־וסתזס) הײסם גישם ,6ןםיליע*סוםלען' נןר ,נעװוינסער באקיןנסער סוםל׳. א שןד נןןר, װןןם עם סרע6ן זיך *זעלצע ז#צן: ,זײ ה$בן דער6ין םראכםן גישם געװןלם׳ו ,זײערע פןרפלײגסע 9זן ליבע הערצער׳. ם׳איז דאך זײ *ז1י לײכם א1יסציםײדן. ם׳דאיף בלויז מזלםן דןס אויןר. י• ראפאפארט יעקב באםאשאנסקי—נאך דער םארשסעלזנג(גראטעסקן אץ נילדער םון יױײשן אקטיארן־לעבן) םארלאג ,שלײסער״, בוענאס־אײרעס, 1926. דער פחבר, א געװעזענער אקטיאר, אדער א מענטש, װאם שטײם אלנםאלס זײער נאענט צום לעבן פון ײדישע אקטיאדן, גיט אין דעם בוך א רײ 'טיפן םץ ײדישע װאנדערנדיקע סרופעם. לײעגעגדיק דאס בוך זעט מען, אז י. באטאשאנסקי קען דאס לעבן דורך און ײרך. סץ זײ אלע ספעציםיש'םאכםענישע טערמינען אץ װעדנולעך װאלט אסילאלאג פשוט געקענס דונויפשטעלן א גאנצע טעאטער־טערמינאלאגיע. דאס אלץ װאלט געװעזן זײער גוט, װען י. באטאשאנסקי װןןלט זיך באגוגגט'מים םעמוארן. דער מחבר האט ןןבער קודם■ נל געװאלט זיין זײער ״ליטעראריש״. ס׳םערקט זיך אפילי א גרויםע גײגונג צו עקםפרעסיאנתם. דערסאר ראבן מיר אזעלכע אויסטערלישע בילדעד, װי: ״העל אץ בלאנד און באלויכטן איז זי געװעץ, גלײך מ׳האס גענומען א גאלד־דורכזיכטיקן באלאן און אים אנגעצונדן...״ דער פחבר אײלט דך, םמש װי אויסן.עקםפרעס׳, ער גיט נישט אכטונג אויף צײט און רױם, ס׳לויםן םאר די אויגן לענדער, שטעס, נאר ם׳קען זײ נישס אנכאפן. אין םיט פזן אכאראקטע• ריםטישן דיאלןןג הויבן פלוצלזנג אן די העלדן רעדן װערטער, װןןם האבן קײן שום זין נישס. צװישן געלונגענע בילדער קומען פלוצלוגג משונהדיקע רײד, פון װעלכע ם׳קען זײער װײניק גע• װאר װערן. ם׳נאקוםט פלוצלונג, אן אנונג, אז ס׳זיצס סאר אונז אן אלסעראקסיאד און דערצײלט װילדע, צעװארפעגע געשיכטעס. .גרימירט האט מען זיך אץ אײלעניש, םיבערדיק, םאלש. איז נישט געװעץ קײן נופער ,אײנם׳, האט םען גענוםען נומער ״צװײ״, נוכער דרײ אנשטאט בלײשטיםט, סאר קנײמשן האס מען גענוםען' קויל׳• דעם מחפר קימערט נישט, צי מ׳פאדשטײט איס, צי נישט. זײגע פיקאנטע פעשױת זענען צעשװופען. די צװישנרוםן סון פחבר שמעקן םיט היסםעריע. דער מחבר װאלם פון דער שסע סון טיפן אץ געשעעגישן געקענט שאנץ עפעס'אזוינם, װאס װאלט באמת געװעזן אינסערעסאנט. י• 3• אין זופפ, יצחק אװערבוך, דראםע אץ 3 אקסן, װארשע, 1926, 56 ז. א דראמע אין דרײ קלײנע אקטן, װאס דארף געבן נישט םער און נישט װײניקער, װי 3 עפאכן אין'תםלאנד: 1) די צײט, װען גיקאלײ 11 האלט זיך בײ אפזאגן און תסישע נױים פאכן אויף דעם חשצון יןןגרןןםען; 2) קעוענסקיס צײטן; 3) די באל• 4