Literarishe bleter · 1926-10-08 · 127 (8.10.1926) · p. Seite 671

127 ליטערארישע בלעטער 6?! א פןדןרנער בדחן און גלײכדײםיק הסנדים-םןכער אייף לוי1ת פרןםעסןר(1) עדוארד ג * ש ע י. געהײסן ה$ס ער אײגנטלעך עדוארד נןשעו, ישום ײרישלעך. ןןבער ער הןס זיך סאר• ב1יגן דעם סמםיליעןינןםען א1יף םרןןנבויױש: נ*שעי. ער ה$ס געשםם פ#ר אן עלױ, הןם אין דער ױגנם געזןןלם װערן א רב, הןס געהןןם 8 פענןןםענאלן זבר1ן׳ הןןם געקענס אויסװײניק פםעס גאנץ תנ׳ן און חלםוד, געתען 8 נרויםער װיבלער, און די װיבן אדורכנעםל^כסן םיס פםוקים און געמאכם דערסון 8 — פרנסח... מען דערבײלם װעגן אים נסים ונםלאות: ער הןס *םןןל געדארפם הןיסן 8 הספד נ$כן םויס 6ין 8ן;נגעזעענער ענגלענדערין, הןןם ער אין םשך פין8כס און פערביק שעה זיך אויסנעלערנם רעדן םליםיק ענגליש• זײנע הסםדים און — װיבן הןןבן גןר שס$רק אויסגענוםען. ער אױ געװען זײער פןסולער אין גאנץ װין. די װינער דײסשע בײטונגען הןןבן סארעםנםלעכם םאמרים װענן נאשערן נןך זײן סויס. .נײער װינער זשורנ8ל' שרײבס, או נאשער איז געײען 8ן .אריגינןל-זשעני׳ און 8ז בײ 8נדערע באדיננונגען ײ8לם ער געװןרן 8 - װ ןן ל ס ע ר... נאשער הןןם אויך בונויפגעשסעלס 8 טאשן׳װערסעסבוך 6ון מבים־לשון. ער האם אויך ןנגעשריבן 8 ,געשיכםע פון דער װעלם^ליסעראסור׳ און הןןט דעם מאנוםקריסם איבערנעגעבן דןיר ײדישער קהלה אין װין. בװײ פארבלןןנדזשעסע ײדישע קינפםלער םים סיםע אינערלעכע םראנעדיעם... א א צענדליקער טויזנטער ביכער זענען אין אםעריקע סארקויפס געמןןרן פון דער נײער שלום - עליכם- אױסגאנע סיילן און אנדערע לענדער אין אײרןןפע װעלן געװים נישס ןפשםײן פון אסעריקע. יעדע ײדישע *אםיליע׳ װןס הןם נור 8 ביכער-שראנק דארף זיך אײנשאסן די װערק םון איר גרויסן פןלקס־ םײםסער׳ *ון יןרס װו ס׳איז קײן ביהער*שר8נק נןך נישס$, דארף שלום*עליכם ײעיו יעי 8 נ ה ו י ב 6ון 8 הייז-ביבלל^סעק. װענדם זיך ת;כף בו אדרעס: 36 סח2**-1 ,זזז^ט^ן^ .8 פאר נעלפ: ■. ק. *. 9858. 8 קענס$קער הערבםס: .עך״ די ליכסיקע און װונדערבארע טעג, פון אוגזער רײצן׳ ג$לדיק.זאסן הערבסטז עס שםייען םעב װי סולע ליכםיקע הלוםית אץ אוםגעהויערער זעם, און װארעםקײם און שפע: די ערד ה$ס זיך בעלײגם אין $פגעל$זם פארבערםלם, 8 םידע סון איר זעםיק-שװעק איבערםלוס, און של$גס 6ון זיך םים היץ, און שםר$םס פון זיך םים רײסער 6ולער סוילקײם, װי 8 זאסע םאםע׳ װ$ס ה$ם נ$סװ$ס דעם קינד נעגעבן זויגן; ד$ס קינד אױ זאס, ה$ם $פנענויגס ד$ס קעפל׳ און ם׳םריםן נ$ך פיס םילך די פולע בריסםן׳... אין בוך װערן אויך געשילרערס ברײם און םים $ פער• נעם די $רםיקע קענם$קער אײנװ1ינער, און עם װערן דורך י. י. שװ$רץ געגעבן ■יאכספולע שילדערונגען פון דעם אײגנ• ארםיקן בױאהער פ$ר אונז אוםבפקאנסן ל8נר. ד$ם װערק איז געשריבן אין אן עפישער, $בער באגײם־ םערםער ם$רם. רע$לע שילדערוגגען םישן זיך םיס הערלעכןי געזאנגען. די פאםירוננען װיקלען זיך פ8נ$נדער בהדרגה, און דער דיצםער ל$זס נישם אדורך קײן קלײניקײםן׳ װעלכע ער ם$לם מיס באנײסםערוננ און פארליבםקײם. די גרעסםע פ$עםע אין בוך ,נײע ערד׳ (געשריבן אץ די י$רן 1922-1921) האלש 172 זײםן, דערנ$ך גײען קלענערע פ$עםען׳ באלאדן אץ לידער .דזשפן׳, ,דזש$ו׳, .דזש$רדזש ײ8שיננם$ן', ,ד$ס זײדן העםד׳ אץ .דער ם1ף פון ם$םאםן׳. װעגן דעם װערק לוינם זיך $פבושםעלן גענויער, םיר װעלן עס סון אן אנדערש מ$ל. אײניקע שםעק װעלן געװים $ריץ אין אונזערע כרעם• ס^םאסיעס 6אר די $6לקס־שולן. ד$ם בוך איז בלי-םפק םון די קרעפםיקסםע, $ריגינעלםםע װערק אץ דער נײער ײדישער ליםעדאםור. עם איז נײ און מערקװירדיק םים זײן אינהאלם און ריםם, און עס שסעלם אװעק י. י. שװארבן אין דער שורה 6ון די אינםערעסאנטססע און ^עסםע פ$דערנע ײדישע דיכסער. נאכו טויט פװ צװײפארבלאנ■ דזשעטע ײדישע קינסטלער אין נױ*י$רק איז געשסארק דער באריפסער ,דזשוי ק$םעזיען' בען װ ע ל ם ש. אײניקע בעגדליק י$ר ה$ס בען װעלםש ,פ$רגעשסעלס' לעכערלעכע ײדישע סיון אין די 8םע• ריקאנער בורלעסקעם און װ$דעװילן. ער איז געװען דער בעס• סער ,ײדישער הום$ריםם' אין די עגגלישע קאבארעסן אין אםעריקע׳ און שם$רק אויםגענוםען בײ דעם ענגלישן ■ובליקיס סים זײן נ$כקרוסען ײדן און נ$כז$גן ײדישע חיבן. םים זעקס י$ד בוריק איז ער אינםיסן אזעלכע ,ײדישע׳ קונבן א1יף דער בינע בלינד געת$רן. ער מ;ס נ$ך שפעסער געשורלס 8 לאנגע בײס. געשס$רבן איז ער םון 8 הארץ-אסאקע. א1יף זײן לויה זענען נעקוםען אײגיקע ס1יזגס פארערער פון דעם ענגלישן סעאסעספובליקום. בען װעלםשן ה$ם םען געהאלםן פאר זײער 8 פעיקן $קסי$ר. $ן ענלעכער סיפ אח געשס$רבן די סעג אץ װין,