Literarishe bleter · 1926-10-08 · 127 (8.10.1926) · p. Seite 664

127 זא ליטערןןרזעז בלעטער 664 8ון דער עקםקורםיע״ רע*לידרן װעס םען זײ על ■י נוסח של1ם־עליכם׳ בערגעלסןן אין *נד. פיט זײערע םי ■ן און מעלדן נ*געג<גען דך $• פ*ל די שדײגעד *לײן *ץ לעגן. *ז1י זויז נעשען םים סז• קערעי. םים *ען יןןר ■ריער הןס ער געשילרערם ן העלד אק * װערק. אײנמןי זיגנדיק אין רעםםןןרזן *ון ר1יכערנ• דיק, הןוט ער **םערקם * •ערזןן, װץם איז װי * סד*9ן םילך גער*סן א1יף זײן העלד. פים זײן א1יסזען און םיס די אײגנשףסםן איז ער געװען איגג*נ*ן ענלעך *י דעם, װןם ער ה*ם געזען אלן זײן דיצסערישן שװינג. ער הןט *ו אים גע• זןנס: ,הער׳ קען איך אײך, וױ *ן *לסן ב*ק*נסן׳ #ןרלײגן * נלעזעלע גיסערןן׳... ש1ין *■גערעדס װענן דעבש, *ז 8יל געשילדערסע ■ער• ז*נען זענען גענוםען *ין לעגעדיקע פ*דעלן. מעגן זיין ד*םאן ,נ*מ' שדײנס םורגעניעװ, ןז 8ין די 12 ■ערזןן, װ$ס שסעלן םןןר דעבם •ערם*נ*ל סין װערק. זענען נל1יז *װײ נישם גע• נוםען 6ון לענן• םינדעםסװעגן איז דןןך רידקאליש *ו איגםער• נעםען עקםקורסיעס םיםן *װעק *■*יזוכן ■רןםןםיין. עס איז *נער נישנן א1יםנעשלןסן, *ז *װישן *נדערע זןל םען דך ןנשט1יםן א1יף * לענעדיקן העלד, װי עם איז געװען דער םאל פיס ,סביה דעם לענעדיקן׳ (,ליםער• נלעםער׳ נ׳ 100). *ז1י דערנײלן אשם ,זעםליםקעס׳ װעגן םיל פון זײנע העלדן, װעלכע פען קען סרעסן הײנס *ו ס*ג אק קוםנע און דער אופנעננפ. זאםאשםשער דערזדילן הענן סיל םון סרנעם סיםן. נערל הנ*עס איז נ*ר נישם לאנג אװעק אויםן ע1לס האפת, זײן פוםער לענם נ;ך אק איז, $גב, שםארק אויסגענראכם, ם*ר• װ*ם ■רץ ה*ם אים נענופען א1יםן ■ען. (עס אױ ניז נ*ר 8ן אינסערעםאנסער קאסיטל די נענאםיװע 1**ױנג סון די לענעדי׳ קע העלדן *ו די שרײבער) י1חנן װאסערסרעגער איז 6ון * שסעסל דערנעבן ז8ם$שסש א. א. װ, עס איז אורםענלעך *ו שסודירן די םיסן ל1ים א געװיסן •לאן, *ולינ זײער *עש• פרײמקײס. נײ * געוױםער באןנאכסונגס-סעיקײס, זוכערישקײס און נאהאװנסקײס םים םיל ליסערארישע סיסן װעס נישם אײנ״ פאל אויסקופען *ו זײן דאנקבאר די נעלעגנהײסן, װ*ס װעלן *ונ1י0סרעסן םים כאראקסעריסטישע עסיז*ק אק *ו6*לן ם*ר די דערםאנםע *נםערװירונגען. דןן * רםז״ ד* * סונק, * שסריך, א ■סיכןלןגישע דיאנדלונג, ןןדער נ*ר * נאנגע פןסקע, װןס איז די סןרגעשםאלם און סארקערסערזנג 6ון די ליסע• רארישע העלדן• זןױניקע װערםער נןך װעגן *יאנראסישע עקם קורסיעם םיסן *װעק *ו דערלערנען די לעננםגעשיכםע 6ק שרײבער. גענ1יע סןרשונגען א1יף דעם געבים איז *ן ענק סאר ססעגיאליסםן. נאשםיפסע א1י6גאנן איז *נער םענלעך דורכ*ו6ירן א1יך םיס גרוסעס. *. נ. נ<קאנסש63ס םיס דער סביבד״ אק װעלכער עס ה*ס רך א1י6נעד,ןדעװעם דער שרײ• נער; אאזן 8ון זײן *נסװיקלוגנ און מוקם 8ון זײן שאסן, א1יף מי8ל דןס איז 8*רבונדן פיס םאסעריעלע נאוױיק, וױ נינל• יןסעקן ערגױננס־אנשםאלםן א. אנד. װירקוננם־קרײק; בןליבסע ערםער אק איבערלענונגען, װןןס הןןנן גןשסײזם דעם קינםם• לער; נאגױנג *ו אינש, אק די םעבה, װןןס אױ איס א1י6גע• שסעלס. זעלנססםארשסענדלעך, אז אק *װאסענחןנג םיס דעם סוז סען זיך 6ןןר1ים נאקןנען םיס די םאנןנראסיעם אק נין• גרןסישע םאםעריןלן װענן דיכסער, סונקס װי די א1יננ*1יםגע• יעננסשםײנער און קינסםלעדישע װערק געהערס *ום זעלק נאשרײבלעק סײל. די קןןנװע איז דא 6יל א1*סגע• נרײםערס. נאסור װערס געזען גישם אליק — זי איז םארהײ• פישם דורק םענסשן, שםונ און גאס — סארװענם םיט סרא• דיציע, םים אײנגעשסעלםער סיליע. םער װי גאסור־באשרײנונ• נען איז לעננסשסײגער. אק ים1ד 6ון שסײגעי״ײערק אױ שטעג• דיק גענוםק 8 לענעדיק ארס לענן, א קזןנקרעסע סביבה. װענן דעם דערנײלן די קינססלער 8לײן. דער רוסישער ר$ס$ניסס נאנםשןרןװ דערנײלס, 18 גןך ױננלװױז, װען ער הןס געזען ד׳ סיגזדן סק די סדױױם, זײער סרײ לעני, סױלקײם, הןס זץ־ ש1ין בײ אים גלי8*ן 8 נעסלדיקע םןןרשסעלוננ װעגן .אבלאםןװםשינע׳. אין װןם י8םײס דןס ע1לה.רגל זיק סק אוגוערע אםעריקאנער דיכסער קיין ס1ילן און ר1סנ0ארב8נד, א1ינ גישם דער דראנג *ו קוםען אין בארירונג םיסן ײדישן םאםן״לעבן, זיך ןניןק םים גײעפ ר1י*שסןף אק 8רישע אינערלעבונגעןן ס$ר די א1יס8לוגן װעס נישם שװער זײן ןסגוזיק די נעהעריקע ערסער׳ מןס זעגען א1יסנעפידם אק די װערק. די עקסקורסיע װעס םעגלעך זיק סארניגק םיס נעשיכסלעכע, עס• גןלןגישע א. אנד. אויסקלערוננען. דןס לענן און די װערק װעלן םםלא זײן אײנס די *גדערע. דןןס לעבן װעס אנםסלעקן די קןרעקטיװן און ענדערונגען, װןם די *ײם הןס אק װערק $רײבגעסר$גן. עס װעס גיק 8 6יבעדה68סע ארבעס 8ון רעס• סאװרירן און *ונויסשםעק, נילק 6ק די *עװןר6ענע שםיקער אײן גאנצן עבר, זײגע עװןלוגיעם אין פארװ^נדלוננען. עם װעלן זיך *יען סעדים םין לענן - צום װערק — *זם דיכ• סער. ד$ס בוך װעס םיסהעלסן דערגיק ד$ם לעק, ד$ס גע• זעענע לעבן װעם סןרנרעםערן די דערםאדונג אין $8רשס8רקן די קם$*יעם אין די $נםשסרעכגדיקע װערק די םיליע, װ$ס איז געגעק אין אונזער קלאםישער ליםע• ראסיר, *יז שיק אין 8 היסשער ם$ם נעשסערס, דא ^וון דארט געפינען זיך $בער ם$ניםענםן אק לעבעדיקע עתת סק דעם נישם לסגגן עבר. ד$ם לעבן אין שםעסל הןס נאך שירײם סק די עסןכן. װ$ם םיר ה$בן דורכנעםאכם אין די לעצסע צענדליקער י$י^: די *ית־םדרש-קולםור. אין דעם .אײנזסםען בית״תסילה׳ װעם ד$ך סק דער ד,1ילער סלאנירונג אױך איצם קלןר װעק דער געםיש 8ון רעליגיעזע און ס$- ציאלע םארהאנדלוננען, מאס זענען אין אים נעסאבס געװ$רן, דער פזרח אק דער היגסערן׳אזימן, די ביפה און די 8*ך• םישן, נ$זונדערע סד6$עסי$נעלע שולן, די קהלה אק אירע םנהיניס, נוז8םונשס1יסן, א1יסשיכסונג 6ון קלאםן און $ז1י בסדר• עס װעלן דורכגעלוםסערם װערן םענדעלע, סרץ, שלום• עליכם, $ש אק װײםנבערג, עס װעס דערגאנצם װערן םים $נסקי (דן\־ שםר$ם) אק װײםער (.םארנם׳). סון יעדער ,נער• װענע׳ װעם קל$ר װערן די שםוסנװײזע *ע$6לונג 6ין דער אײגהײסלעכער ,כנםת ישראל/ די יק1לק1ראס אויף די סירן אק די סר$קלאםאזניעס װענן גענעד$ל־שסרײק, קריאת התזרד, סק *$לעםער און װי ער װערס עקססר$סיאידס א1יף $ רעװ$לו• זד$נערער דרשה... עס מעלן זיך װיקלען $ס$גי$*יעס און נ$כ• דענקינגען די ס$נם$זיע װעס םיט רןר הילף סון די ליםער$• רישע קװעלן ק$נםסרוירן דעבם גאנצן ל$נגן װעג 6ק ק$םף אק רע$קציע, 8רוםקײס אק רעװ$לו*יע. א1יף דעם זעלבן א61ן קען ב$סר$כס װערן דער ם*רק• װ$ס נע6ינס זיך אין געגסער 6ק יעדעי שסעסל םיס דעמ רונד היױער $רים. ײדישע ירנס1ת װעס זײן די סעפע