Literarishe bleter · 1926-10-01 · 126 (1.10.1926) · p. Seite 656

126 זא 656 ליםזרארלשע בלעה*ד שטענדיקע מיטגלידער פוץ דער םעקציע די סיקייי הןם ױך גיװענדיס ױ > רײי ןמיומנז ײדיסי גילערנסי, גיזילי*8סרי5י, *ר8$יסי$נילי, *ןליםיסי *ון קולםוססיער םיס *[ אײנלאדונג םיםגוארביטן *ין דיד םיקייי *לס שכינדיקע ריסגלידיר, *לם םיסירביםיר 6ין די ,שריסםן׳ *ון םיםװירקער ניי דיר ארביס 6ון דער םיקייי *ויף די ירסיר. עם הןס ױך *רױםגישסילם דירגײ ןז * םך 6ון די, װ$ס הזןנן אםאל, ם*ר דיר םלהםה, *קםױו גימרבעס *ויף דים נקבים *ון ײדישיר םסיסיססיק *ון עקאנאםיק, הץין ױך 6אר די יןןרן *ון םלהםה גםיס *יננאנגן אסגעריסן 0ון זײער ארבים *ון די אײנלאדונג 8ון דיר סעקייי הןס *יל *ון וײ באםת דיר6רײס• בוױשן די, װןם הןןבן גיז איעם גוגעזןגם זײיר םיסי ןןרבים *ין דיר סעקגיי, גיפ־נען זיך ד״ר געקיר (•יילן), •רא6. ב• ברובקום (בערלין), ד׳ר י. ברובקוס גבירלין), *רן*. גןלדילם*ן זפראג), ד״ר 4 נירגיל (בערלין), די*. י. גרינביים (•וילןו, •רןום. ל. הירש (גינף), ד״ר ם. װישניגיר (בערלק), ד״ר ש. ם*רגןשיס (נױ־יןרקז, *. נייםירןװםקי (■ןוליםסיני), ד״ר ק. פארנגירג עױ-יןרק), ז. רובאשןװ (■*לעססיני), *. םשעריקןןװער (בערלק), י. רינאלםקי (*רנינסינין, י. קןף־זלניק (בירלין), ד״ר ג. ש*ב*ד (װילני), ר׳ר ש*ץ־6-ץ זריגי), ד׳ר װ. םינאסןןר (בירלין), ש. רודיל (בירלק), י. דיזשור (בירלין^ י. חײקין (נױ־יןץק), קןנסןןרןװיםש (נױ״יארק), *. זןקס (נױ• יןרק) בודין (נױ־יןרק) *. *. װיםנשאפטלעכע פארטראגן דים 14-םן סעוסיםבער ה*ס די סיקדיע ןנניהויבן. 6 גיקל װיסנשאשםליכי 6ןרםר*גן 6ון *ירע שסענדיקי םיס, נלידער. די פןרםראנן זענין גישלןןסיני. דיר גיקל הןס זיך ןננעהייבן םיםן סןרםרןונ סון 6ןף־ױגיר *ון דער סיקגיי׳ ה׳ יעקב לעשםשינסקי, *1יף דיר םעסי: ,די קל#סן.די6ירענג• יאציי בײ דעם םאדירנעם ײדנםוס״. ה׳ לישסשינסקי האס *1י8ן סםך פון היססןרישי *ון 6 רײי נײיססע םטאטיסםישי ם*סירי6לן גיניגן 6 כילד 6ון דעם סןגיאלן ב1י *ץ קל6סן*ב6שס6נד סון ײדישן סאלק גוס ןנהייב ^ג-םן, בופ ןנהייב ^םן יןרהונדערם *ון נןך דיי םלחפה• ס׳תןס זיך 6נםװיקלס זײיר *ן *ינסערסאגי םער. שעהדיקי דיסקוסיע, *ץ װילצער כ׳הןבן ױך ב^סײליקס •דן6• כ. ברוגקוס, ד״ר ױליוס ברוגקוס, ד״ר װישניגער< ד״ר נ.י גערגעל, ד״ר װירניר סענאסאר, *. עסקין )4 *• צו אלע צײטונגען, צײטשריפטן און פארלעגער רי עקןנןםיש-סטאסיסםישי סיקניע װענדס ויך גי 6לע נײםוננין, זשורנןלן *ון סארליגער 6ון ײדישיר סןגי6ל• עקןנןםישער׳ םםאםיסםישיר *ון 0נד. ליסער0סור, װ^ס הןס 6 שײכות נו די אדביססניביסן 6ץ דיר םיקגיע, םים דער בקשה נו שיקן *יר רעגלםעסיק זײירי אייסגאבעס 06ר דים 0רכיװ *ץ 6אר ביגליןגראסישיר ןיסײלוגג 0ץ דיר סיקגיע. די װיכסיקסםע נײ־ירשײנונגין װילן רעסירירם װירן *ץ די ,שריססן״ סון דער םיקגיע• *לע *ןיסגאביס ביס די סיקגיע שיקן ל1יםן ^דרעס: -מ83מו88ו1£ .}׳1סג>ם66י1*ומו!ס5—מו1ז*8 ,ום81מו((סא)ו1,6 .[ .ז7 3 ,67 .זז• *דריס 6*ר ולז *יקיננזנן *ו דיר עםנענר*6יעער קעפיפי*: ס^סזגוס^נזסך) נ)1ט1ץ51ח1 •2/6 161ססןי2זק ס*ו)3ץ2ז8*וסז .סח11^\ ,18 3)1מ13טז1סק .)1זס^-ש16־1 ,ז51 178 .£ 083 ,ץו568121 .1* .ז0 ליגסי יןרן דירשינין *ון װןס דערשײנס איבס װעגן סר0גן פון ײרישן ליבן *ץ אםעריקי. װיסנישאפטלעכע אינפארמאציע די סיקביי *־ז גוגעסרןסן סונאנדירבושיקן רעגלםיסיק די פרישן־קאם ניקאסן, װןס ז0לן אנסהאלםן די נײעססע סס0• סיםטישי םאםירי6לן *יביר פארשידענע סראנן 0ץ ײדישן ליבן. װי באקאנש, האש די ײדישע סרעסי באזונדירס װײניק ריכסיקן םאםעריאל װענן ײדישן יקןנןסישן ליבן. די סיקגיי הא6ס םיס אירע קאםוניקאסן געבן דיר ײדישער גןזןלשאפס ױכירן און אביעקסיװן םאסירי8ל, װןש זןל *יר הילםן ױך פונאנדערקלײנן אין די פראבלעםין, .װאם דאס ײדישי לעבן רוקט אר1יס. די סיקגיי הןט *1יך בדעה בוצושטילן ינלעכי *ינ&ארפאעיעס צו די ײרישן •אליםישע *ון געזילש^פסלעכע סוער, װאס זאל, זײ קאנען א1יסנוצן *ין דער םןג־סעגלעכער פיאקסישער *רבןם. גװישן אנדירי װילן *ינניכן דערשײנען קאםוניקזסן װינן: געסיששע חתונ1ת אין *וקראינע, ײדישי *רביםיר אין אוקראיני, ײק *ין די סןןװיןיםן, ײדישע שולן *ין רוסלאנד, ארבעסםלאזיקײם אין ביאליםטאק, םרא6יסיןניליר באשםאנד פון די טשעכןסלאװאקישע ילדז *• א1• װ• - *ין משך פון לעגשן ח1דש האבן זיך *ײניקע געזיל• שאששן *ון *■נשסיטוציעס נעװענדיט צו דער סעקציע נאך *ינ• פארםאציע װענן םארשידעני םראגן 6ון ײדישן ליק *ין 80ר• שידינע לענדיר. דעם ,ה־ל6ם-6ארײן 6ון די דײםשע ײק״ *יז גיגיבן געװארן איג6ארםאצייס װעגן געםישסע חתונ1ת *ון שםדן בײ ײדן אין דײםשלאנד 6אר ארײ יארן ביז 1925. דירזילביר .היל6ס-6ארײן' האס זיך געװינדיס נאך אינפארמאציי װיגן דיר צאל ײרישע ססודענסן *ין די דייסשי *וניװירזיסיםן 6אר די לעצםע יארן. דיר אסיססינט םון דים נעאגראפישן *ינםסי• םום בײז׳איניװערזיםיס *ין לירס (ינגלאנד), ה׳ ל. ראס האס זיך נעװענדעם צו דער סעקציי נאך םאסיריאל װיגן 8 רײ 8ראגן װיגן דער געאנראש־שער סארסײלונג פץ דים ײדישן 6אלק, װענן קאנ^ענםראציע׳סינדינצן סין דער ײדישער באפיל• קירוננ אין פארשידעני לענדיר און װיגן דיר *יניװײניקססיר א־בערװאנדירוננ א1יף דער טעריםאריי םין געװעזענעם רוסלאנד #לס רעזולשאם 6ון דער םלחםה *ץ 6ון די ריװאליצייס• מאטעריאל׳זאמלונגען א1יף דיר װינדינג פץ דער סעקצי^ דודך דער פריסי האבן זיך אפניריפן א רײ *ײנצלנע פערזאנען אץ ארנאניזאציעס. א *ינםירעסאנסער םארשלאנ *יז אנגיקוםין 6ון פלארינץ (איסאליי), װו ם׳איז פאראן א םיגליכק־־ס צו באארבעסן אן ירך 11,000 פ־אגעיב1יגנם םון אן אנקעסע, װעלכי די ארםיקע קהלה האש דורכנישירס צװישן דער ײדישיר בעפעלקערונג םון פאישידינע *יסאליענישע ששיס. די םאסעריאלן גיבן א בילד װענן דעםאנראם־שן *ון פראפיסיאנעלן צוזאםענשסיל פץ די ײרן *ץ פלארינץ אין אנדירי שסיס. װי באװוסס, װירן די דאזיקע םאםענסן בײ דיר ײדישיר באסעלקיריננ *ץ *יסאליי נישם נענוםען אין אכס בשית די פאלקם־צײלוננען, אזיי 0ז דער פלארינסיניר מאםעריאל *יז באםת פון גר1יסן װירס. ערשטער באנד ,שריפטן״ דיר ירשטער באנד ,שריפסן״ װיט ערשײנין *ין בירלץ ס1ף הײנסיקן יאר. די טאבעליס װילן װירן געדרוקס *1יך *1יף דײשש, *ון 0אר יעדן ארסיקל װעס גינעבן װירן *ין דער דײששיר ששראך א קורציר תםצית פזנם ארסיקל.