Literarishe bleter · 1926-10-01 · 126 (1.10.1926) · p. Seite 657

657 ליטער* ר?£ע בלעםער 126 זא ״םמבטױן״ אץ ״סקאלא״-טעאטער (װארשע) וי< דעקאראציעם — װ. װײנטרויב 1. ס*רג*ריטקעלעך — ה. פענינדסײן — פרי *. רוניפש, פרוי נ*רםק* פיסער (די?ננה) 2. * ר ע מ * 1 — י• נןזשיק אין פר׳ א. ריניסש 3. נןנן םש*יענס — ער׳א. נרןםגערג און א. ר*סס*ן פרד װאך צו װאר דזירש דןןשעװסהי דער םארשט&רבענער הירש דאשעװסקי איזאלס געװען 42 יאד. ״ער איז געװען—שרײבס דער װילנער *טןןג׳ — אײנעד םון די באשײדענע און שסילע קעפםער םאר א בעםערן ײדישן טעאטער. אין די יארן 1914—1915 איז ד- דאשעװסקי זײ• ער אקטיװ געװען אעם אדעםער ײדישן טעאםער. ער איז גישט נאר געװען אײנער פון די אעטעליגענסע ארטיםטן, נאר אויך אן אינטענסיװער טעכגישער און טעארעםישער קעמפער םאר דער םארבעסעתנג פון ײדישן טעאטער. ער םארנעםם זיך פיס ארײנ• םמץ די בעםערע פיעםן םונם אײראםעישן רעםערטואר אין ײדישן םעאטער, פאכנדיק אלײן די איבערזעבונגען*. ״ס׳איז גו האםן, — ענדיקט דער ,טאג׳ — אז םיט דעם םארשטןןרבענעפם ירושה םון זײנע װערק װעלן ױך םאראינטערע• סױץ די ײדישע טעאטער־דירעקגיעם, איבערהױפט דער װארשע• װער ארסיסטן-םארײן״. דער םארשטןןרבענער האט געלןןזט נןןך זיך א םרוי מיט א קינד. ײדישע שרײבער באגריםן איזי כאריהן װי באקאנט, האט דער ײדישער דיכסער א י ז י כ א ר י ק באקופען םון דער װײסירוסישער רעגירוגג א םטיםענדיע אויםן נאםען פון שלום־עליכם. די פינםקער ליטערארישע גרופע ״ױנגע ארבעטער״ האט געשיקט א באגריםונג א. כאריקן, װו זײ שרײבן צ. א. ״אין דער געשיכטע םץ דער ײדישער ליסעראטור איז עס דער ערשטער םאל, װען א רעגירונג באשענקט אזױ םיט א ברײ• טעד *^ט א ײדישן שרײבער. זןול זשע א. כאריק און אונזער גאגבע ײדישע םאװיעטישע ליטעראטור נןןך פעסטער און סיסער זיך אײנגלידערן אץ די געדיכטענישן םון אונזער ארבעסער-פויע- רישן םןןלק״• ־'־־ שטראשונם ביבליןוטעק זןןל פארגרעסערט װערן י ם׳אח איבט אויםגעארבעט ׳געװןןרן א פראיעקט בו םארגרע• סערן די װילגער שסראשונס־ביבליאטעק. םיט 25 יאר, בעת ם׳האט אויסגעבויט דעם ביבליאטעק־בנין, זענען געװען 4 םםרים־אלמערס םיט 6 טוחגט סםו־ים. איצט זענען דןן העכער 20 אלמערס םיט איבער 20 טוחנט םםרים. מיט 25 יאר צוריק םלעגן באזוכן די ביבליאםעק 30 סעדזאן םעגלעך, אץ״ איצט ס1 םאל אזוי םיל. ןןרט אח דןן גןןר םאר 90 פערזאן. ״פ׳זיצס זאלבאנאנד אויף א שסול, פ׳זיצט אױף די םעגסטער, פ׳װארט אויםן ״אטשערעד,' ם׳האלט שטײענדיק דעם בוך אין האנט א. א. װ. שוץ צײט, אז אויך װארשע זןןל א טראכט טון םכח םאר• גרעסערן די ״םינאגאגע־ביליאטעק׳. דןן איז דער דראנג צו דער ביבליאטעק אױך זײער גרוים, און ערטער — נןןך װײניקער ו העפלעכהײט די כינעזער זעגען, װי באװוםס, זײער העםלעך. די דא• זיקע העםכלעכקײט װײזט זיך• באזונדערם ארוים אין די בריװ, װןןס די רעדאקציעס שיקן צו די ״םחברים/ אט הןןט איר אזא םץ בריװ: ״לײענענדיק אײער זײער חשובן םאנוסקריפט, זענען מיר פםש באגױבערט געװארן. מיר שװעוץ בײ די קברים םון אונזערע אבות, אז פיר האבן נןזך קײנפןןל, קײנמןל נישט געהאט אזא גרױסן פארנעניגן. אזא ליסערארישע פערל װערט געשאסן נאר אײנםאל אץ טויזנט ץןר. װען פיר װאלטן סארעםנסלעכט דעם דאזיקן מאנוםקריסס אץ אונזער שליםזלדיקער צײסשריסט, װאלסן םיר שוין גישט געהאט די העזה עפעס אנדערש נעבן דעם צו דרוקן, װײל םיר װאלטן בשום אוםן זיך גישס געקאנט האלטן אויף דער דןןזיקער הויך. צוליב דעם טעם נעפען םיר זיך די םרײהײס אײער װונדערםולע קןןפםןןזיציע צוריקגושיקן/