Literarishe bleter · 1926-10-01 · 126 (1.10.1926) · p. Seite 649

649 ל*םערוודי0זע בלעט$ר 26( .ז^ א ס ו ו י ל ע י א (רליז?.נ|סידן 6ין**יסןליז) א. מ. פ ו ה 0 / ר י י ז אין זײערע א1יגן געהאט די בעםלערס 6ון יהודה םיט זײערע סןןרגעס און אסקעםישע ת1ר1ת 6ון אוריקגעהןןלטנקײט און דחק1ת, קענן דעס *ליענדיקן לעגנם ת1ך סון זײערע ע1לם־הזה• דיקע געסער 6ון שײגקײם און רחביתז זוקװילע* איז ש1ין ) סך םןל עעשסערם און א1י6סנײ א1י6גענ1ים געװןןרן• נעבן די םןדערנע שאבלןןנע הןםעל• געעײדעס, זעם םען נןך גרײסע ןונםיקע ר1יםישע גןסן, גע• 6לאםטערם םים בעקריםטע דרײשסיזױקע שסײנער און *לענדנ• דיקע םון דר1םדיקער זון״װי־סקײס. די ןןנסיקע שםײנהייזער, עעקריםםע, גר1י־ןןםגעריבענע םון די יןןרהינדערםער, גלאנצן װי אייםגעהאקסע םון :ילבער. בלוניען״סעם בליען ר1יס-בעקנ1ילםע א1יף די 6ענסםערלעכער, ןןן ש1יבן, בןןהןןננענע םים שװאובע ןןלםע, הילעערנע לןדנס. 8 שװןןרעע 6ר1י םיס ר1יטע קרעלן א1י6ן האלז, װ*שס םישלעך אץ גרין־שיםליקן װאסער־קןןנאל. ן חברה ןןםגעריםענע ןןסגעםמאליעםע, הןןלכנאקעטע קינדער, װי קלײנע עיגײנערלעך, שםי6ן זיך און ל*כן עו די םרעםדע םיט בליענדיקע עײן און פארשםירסע נעזלעך. 8 ם*םע םןןסשם אײנם אין געזעסל. 8 אנםיקער ןיבגעברןכענער םערםלשםיין-זײל געםןןקט יץ 8לטר1יםישן ססיל דריםלם אינםיטן גאם, 8ן אי• בערבלייבעניש 6ון דער אםןליקער שסןןט״שײנקײט. די א1יסגע• גרןבענע סכאסועס 8ון די 8קװילעיער באלעבאסיס, די ו1יםישע סאסריציער, װעלכע םען זעט אין 8קװילעיער פוזײ, זענען רײך געשניעס םון געלן נןלדיקן פערםלשסײן אין ב8צ;ערם םיס גןלדענע הןלז־בענדער. די נלעזערנע םע■ םיט סארשסײנערסע 8רוכסן, די לײם,קריגן פים נ1יםאײל אוי ה$ניק, װעלכע םען ה$ס אויםנענרןבן 6ון די עארשיטע קעלערס, דערצײלן 6ון רײנע אץ זאסע *#לעבאטישקײטן. די קרישםןלענע סרערן• קריגעלעך, די שילד־קרעסינע ■?רפױם־םלעשלעך, די בערנשסײ• נערנע קרעלן״שנירן, די עירונג 6ץ די רו־םישע באלעבןןססעס, װןם םען זעס אין די גלןו-קאסםניס, שםעקן מיס ■אר6יוםירטער הײתישער קולסור 6ון 8לםן רי1ם. םען זעס באשײנפערלעך, 8ז די רײכע הײדנישע ■אסריציער 6ין 8קװיליי8 הןבן נישס געהאם קײן שים גײםסיק באדער6ניש עו די ת1ר1ת םונס ײזישן דערלײזער, װןם אױ ערגעץ געקרײציקס נעװןורן דןןרס אין װײםן םארניכסעםן ל8נד יהודת. זײערע הערעער זענען געבליבן 6ארשס8סס צו די דרש1ת םון די ערשססע 8פןסס$לן, די ןןרעםע, ןןפגעריסענע שלעיערש, די נביאים 6ץ ױנגן קריססנ• םום, װעלכע יענען אהערגעקוםען געװינען די געענדינער עו דעד נײער נלײביקײם 6ון זײ;ר נײעם אכת. דןס פעכםיקע גץלדענע ר1ים איז געװען שלעכם אץ פןרדןרבן ביז אין די קנןק, װי עם איז דןם די הײנסיקע װעלט־בורזשו^זיע אץ דל בעסלערם 6ץ יהודה הץבן אין דער באהעלםעניש םון די *אזיליקן און קעלערס םים זײער מיססישער 88רציקונג און ם$י8לישער םעססיקײט װי קרןק אונסערגענרץבן די בײזע םאלם םץ די געװעלםיקערס ביז צו סולקופענער םארניכטונג. אנםשלןןסן אץ 6רײדיק הןבן זײ םקריב געװען זײערע לעבנס, *־ײדיק ה$בן זײ געליסן 6ונם שװערן גירל, װעלכער איז בץשסיםש םון דער געשיכסע ס^ר 8לע ערשסע אנזןנערס 6ון גײע אםתן םאר דער פענסשהײם: .?הװיל׳ (ןדדער) הײםס דןס שװערעע ברײםבײכיקע חילבערנע שיף, װןם שװיםס שםיל, שםארק און שװער בװישן די װאםערן םון די גרינע, קליינע אינזלען םץ אדריאסישן ים. ײי 8 גרױםער געשפיעסער םונקעלער 6לינל, נײגס זיך דןם זעגל אץ גי־על־זוניקער נרינזילבעריקער ל1יםערקײם. שװער אץ שםום דריםלם די סי6ע סןגליכםיקײם איבער די נידעריקע ןרעםע פישער-בײדלעך םון ים־נרןז אץ שסר1י, 8ר1יםגעװ8קםענע סץ די אינזלען װי שװעםלעך. 6ישער,געען העגגען עום סריקענען. ס׳גלאנען אץ זײ זילבערנע שופען, רןזיקע ים־םושלען, װןס בליען םיט בײנערדיקער װײםקײם, װי די עײן םון די ןרעםע שװארעםארברעגםע 6ישערס, — די אוסאור-אײניקלעך םון יענע גוםםוםיקע קגעכם, װןם זענען ענםלןסן םץ די ר1יפישע צירקוסן, 6ון די װענעעיאנישע םרעס-םילן אץ הןבן זיך 6ץ ים־גרןז געב1יס 6ישעסבײדלעך דן אויף די קליינע אינזלען נעבן דער דעםןלססיקער װענעעיאנ^ער םרײשסןם 8קײ־יע8• םים אזעלנע זעלביקע הןלעערנע זעגל*שי8ן זענען דעםןלס, 6אד קנאפע עװײ ם1יזנ■ יןר״ עוגעשװיםען אהער, עו די קלײנע 6רידלעכע םישער-בײדלעך אויף די אינזלען, 6רעםדע םענער םים סלאםענדיקע בליםן״ עעשױבערסע קע* צעסליקסע האריקע םאנסלען און םןרבעס א1יף ו* לענדן. םונם װײסן און עע• שםערסן לןנר יהודה זענען זײ געקוםען, די סרעםדע אבלנים אץ אפןססןלן, ןנגעגורס םים דער קענםניש םון זײער נײער םשיח*גל1יבן. אינעװײגיק אץ די ןרעםע בײדלעך, שװארעע 6ון ר1יך, בײם סײער א1יף דער קופע שסײנער, הןבן זיך אין די שװאר• עע םאנען געברןסן סישלעך אין ב1יםל, און די םרעםדע בעלי דרשנס זענען דן נעזעםן עו-נאסם, הןבן בכביד אץ 6רוס גע• ברןכן די הײםע ברײםלעך, װןם הןבן זיך נעבאק אץ אש, נעםאבס א ברכר״ געגעסן און געדרשנס םיס א1י6געה1יבענעם פארעיקםן בליק 8ון עפעם א נײעם גאס, א םשיח םץ יהודה, װןס הןס געסץ ניסיס און אױ לעבעדיק נעװןדן נןכן ם1יס. זײ הןבן דערעײלם םעשי1ת 6ון א םלוצה אין היםל, הןבן גע• דרשנם 8ון עניװת, ליבשאסט און רחסים, אץ די ןרעפע סארהןיעװעסע קנעכס, די פישערס 6ון די שםר1יבײדלעך, הןבן גענײנס זײער א1יער און נעע6נם זײערע פריםיסיװע, גוםםוסיקע הערעער פאר דער פרעםדער תידה פון סןרןל און פרײדיקער םיססישער גלײביקײס. די זריעה איז דן גיך אויפגעגאנגען. סץ דערװײםנם שװארען דך אין דער היםלל1יסערקייס די עיפרעםן־ב1יפער פץ דער שסאס אקװילעיא. םאװןליע און שװער שװיםס אהין דןס שיף. װידער זאםע^גןלדיקע װײענפעלדער, װײנגעדסנער, גריגע שןםנדיקע אץ סיסע װי װעלדער, קילן דאס א1יג אין בלענרנדיקער װײםער ליכםיקײס. דן שםעקס ש1ין פיס געענדינערשער רײלקײם אץ ס׳װײזס א1יס, אז די בעםלערם 6ץ יהודה הןבן דא ש1ין געהאט א שװער שסיקל ארבעס עו געװינען די הערעער פץ די הײק. די םעכסיקע ר1יםישע פאסריעיער, די רײכע באלעבאסים פון אקװילעיא זענען געבליבן א לאנגע עײס ס1יב עו די דרש1ת פץ ע1לם־הבאדיקן לעבן. װןס האס זײ געם1יגם די םלוכה א1י6ן חיםל< אז זײ הןבן וי נעתאס דן א1יף דער ערדו װןם פאר ןפגים הןבן