Literarishe bleter · 1926-09-22 · 125 (22.9.1926) · p. Seite 634

125 זא ליט ערארישע בלעמער 634 זיגמונט טורלןאװ װעגז זײנע פלענער בײם שאפד א דראמאםישן טעאטער אין װארשע לעןנארד. אייך אײן סיעסע סין ״עקסאיר און אײנע 8ץ םאליער. װי איר זעם, איז דער רעטערטיאר אונזערער *ס*ר• שידנפןרעיקער. םיר װילן יויך געבן *רבעס די בעםטע ײדי׳זע פןלער. בײם ערשםן סראגראם נעםען ןנםײל די סןלער װײנ• טר1יב ױן שליװגיןק. םוזיקאלישער לײםער ית י1 ם ף ק * ם י נ ם ק י, * זק 6ון אםתי רחל קימינםק*. םיר װיק ױיך אײנלאדן טון צ־ים בי בײס פרעםדע רעזשיםערן. ם׳װערס געסלאנם *רויסבורופן 6ון װין ריכאיי *עי ה$סם8ן, ער ז$ל רעזשיםירן זײן דראפע .גר#ף שאראלעי׳, יין םשך 6ק םעז$ן אױ אוין ןנגעםערקט #ן א1י66ירונג םון רעזשיםעד דוד הערםאז. — וןעגן ןנפירערשאפם אין םעאםער, ד.6לט ייך 6ז די םײנונגם-פארשידנקײם אין די אײביקע רײבונגען, װןס אנםשםײען בײ 6 םיםטעם 6ון ראסן, נעםען בי בײ דער םרוםע איר אײנ, הייםלעכקײם, װןם איז אםמײנםםן נויסיק בײ םעאסער, װו 6ון 6לע באזונדערע כתית ד#רף דינויפגעשסעלם װערן אײן נאנבע זאך• 6 סעאסער םוז הןבן 6 םעםםע לײםונג, םײ א1י6ן קינם, םלערישן געבים אין םײ א1י6ן עקאנןןםישן געב־ט. די לײםוננ דארף זײן אדוםגעריננלם םיס ז6ך,קענער *ויף 6לע געביםן און װןןם םער, אלץ בעסער איז. םיר װעלן זיך ןגנשטרענגען בי האלםן זיך בײ די דןןזיקע סריגביסן. — איר קיםם איבם 6ין דכר ירןװעץ, װןס פאר 6ן אײנדריקן האס איר אײיסגעםרןגן 6ון אײער נסיעהז — זייער גיסע. איבערהייסט בין איך אנסביקס םים גאדיביען, ם׳האט מיך תםיר געשרןקן- 6ז די גאליביאנער זענען אסים לײם, זענען װײם םון ײדישער יקולםור א. א. װ. א1יב נ׳זאל ם-ך שםיבן א1יף םײן אייגענער ערפארונג, םוז איך 53• הייפםן דןס פארקערסע. ק1דם,כל איז דןרסן דער ע1לם ב כ ל ל םער קולםורעל, םער בוגעויוינט בו םעאסער און הןם א גרעסערן אינםערעס צו אים. אין די מינדעםטע נ8ליבי5נער שטעסלעך זענען סאראן דראםאםלשע קרײזן. אץ ססאניסלאװאװ איז 6אראן א נןלדפאדן־פארײן, װאס הןס 6 גרויסן סיםפןןנישן ארקעםסער, 5 דראמאםישע ןעסײלינג. זײ 6ירן אויף ןפערן, אפערעטן און דראםעם םים קענםניש און אםתן געשם5ק. דעם װינטער סײערן זײ, אנב, דעם 10,יעריקן יובילײ פון סארײן• אין סשעסישל איז 6אר?ן 8 גרויסער דראםאסישער קרײז ,ױבל׳. זײער אנפירער איז ד׳ר ל״נ רןנד1י, ער הןס רעזשיסירם דעם ,דיביק׳ אין 8ן אײגענער קןנבעסניע. כ׳װןןלם א-יך נעקענם געבן צענדליקער 8זעלכע בײשסיק פץ די ם8ר■ װןןר6נםםע םקדמית. — האפם איר, 8י יןןס װארשעױער .ײדישע סובליקים װעם איויסװײזן דעם געחעריקן ■אינםערעס בו א בעםער ײדיש ם^אםער? — אודאי האף איך• כ־זאל נישס הא6ן. װ$לס איך נישם בונעםרןסן בו דער ארבעם. נןןר כ׳בין זין ם1דה, אז קײן נרויםן בוטדוי הןןב איך נישס בום װארשעװער סונליקום. דער היגער ן1לם איז בסבע זײער סאסיװ. ם׳דארף שרײען אץ םאכן םענםאביעס, כדי אים ױיפבוװעקן 6ץ זײן גלײצנילםיקײם. איז געװעזן אין װארשע 8 גום םןאסער״ איז םען געקוםען. זענען םיר אװעקגעפארן — איז א1יך נוט געװעק. פארשסײס זיך, אז ס׳זענען דן ױיםנאמען. םאראן איצט א גרייסע ײדישע סערי6עריע, װאם דארף ש1ץ הןבן א בעסער םעאםער, זי מארפ רערויף און הא6ם, אז ס׳זןל געשאסן װערן. אין פחיי 6ץ אסמר רהל קאםינסקא. אויף די װענס-קאס• סױםען, װעלבע די קינסםלערין האס באנובם אין סארשידענע בײםן און ראלן, אלםע סארוקן, א1יף אסא&ע ליגם די ס1יםן• םאםקע. ס׳העגגען גרויסע בריװ-באנריםונגען אין רעמען, גע• שריבן םיס גאלדענער םינס: בריװ 6ון אנערקענונג און דאנקבאר• קײס, װעלכע ם׳האם צוגעםראגן דער מאםען פץ ײדישן סעא־ סער, װו זי איז נאר נעװען. סיסבײיםיר װ1ינען א י ד א ק א ם י ג ם ק א און איר םאן ז י ג ם י נ ם ס ו ר ק א װ• נישס בלויז אירע קינדער, נאר א1יך אירע גייססיקע ױרשים. זײ זענען נישם לאנג בוריקגעםומען 6ץ א לענגערע סורנע איבער די קרעסן אין גאליביען. איצס האבן זײ איבעס גענוםען דעם קאםינסקי־םעאסער בו שא6ן דארס א דראפאטיש םעאםער. ז. סוױקאװ דערבײלס: — םיר זענען אריים פון װארשע, 6ץ סעאםער ,בענ• םראל׳—דערםאר, װײל םײ די ארדנונג און םײ דער לאקאל האבן נישם געפאסם בי קײן דראםאסיש סעאסער. ארויספארנדיק זענען םיר זיכער נעװעזן, אז װארשע װעם לאנג אן קײן דראםאסיש סעאםער נישס זײן און ס׳װעס דארם אלץ געסון װערן, כדי עס בו שאפן. םיר האבן זיך כסדר בונעהערם, געװארס, אבער םיר זענען געבליבן בײם װארסן... די איניביא• סיװ בײס שא£ן סעאס£ר האם אלע םאל דער אקםיאר. א ראיה: די נעסען גאלדפאדען, גאריין, קאמינםקא א אז. װ. דארםן, װו דער אםםיאר אלײן האס נישם אנגעװענדעט זיינע כח1ת, און אפילו געלם, איז קײן ײדיש סעאשער נישס נעשאפן געװארן• םיט דעם איבםיקן סעאסער, בו װעלכן מיר םרעםן בו, װילן םיר אײגנסלעך באנײען דעם ,װיקם׳, װאס האס זיך אז1י ק1נד,-שם געװעץ. װארשע ד א ר ף און ס ו ז האבן 8 גום דראםאסיש סעאס^ר, דאס איז די אײנציקע ס-ײבקרא&ס אונ• זערע. די קינסםלערישע אנפירערשאפס באשסיים פץ םיר און איי5 קאםיגםקא. מיר אננאזשירן די בעםסע כח1ת און זענפן נריים אלץ בו םץ, אז ם׳ז^ל אר1יסקוםען 6 סעאסער, װי ס׳דארף בו זיין. זײענדיק איבערצײנם, אז דער םארקע-םיסםעם איז א שעדלעכער אץ שאדם פאר דעד אנטװיקלוגג סץ סעא• םער, פירן םיר איין א גאזשע-סיססעם, דער אקסיאר איז דא• םאלם אײנאנבן אוסאפהענגיק םונם צײסװײליקן דערםאלג, אדער דורכפאל, דער בעססער באװײז, אז דןר םארקע-סיסםעם איז. שעדלעך, קען דינעי דאם ,טעאסר פאלםקי׳. א קורבע בײט איז דארם אײננע&ירס געװעזן א םארקע־סיםסעפ. דאם האס אבער אז1י שלעכם געװירקט אויסן פעאםער, אז מ׳האס נעםוזם בוריקגײן צום גאזשע-םיםםעם. װעגן רעסערםואר בו רעדן איז פיר זײער שװער. םיר זענען שםארק ארים ױיף דעם געביס. פץ די דרסםעם, װאס װערן געשריבן, האבן א סך בל1יז א ליםערארישן װערט אין ס1יגן נישש פאר דער סצענע. דאך זענען אנגעצײכנם בײ אונ* עםלעכע אריגינעלע דראםען. סיר הא&ן אייך בו באקיםען עפעם 6זן של1ם אש. פיר מילן ױיך זיך באניבן פיטן אלסן רעפעס םיאר, װעלכן פיר װילן לאזן איבןרארבעטן און בוסאםן פאר איבם. מיר הייבן אן םיס א• נאלד&אדנם ,לא תחםיד׳. םין איבערגעזעצמן רעסערסיאר איז אנגעצײכנט: ,די װעלף׳— ראםען ראלאן, ,סאלאםע׳ אץ ,די םלארענצןר סראגעדיע׳— אסקאר איאײלד, ,גראף שאראלעי׳-ריכארד בער הא9מאן, ,דאן קישאט׳—סערװאנטעס, ,ירםיהו׳-סםעםאן בװײג, ,סאװארישסש׳-