Literarishe bleter · 1926-09-17 · 124 (17.9.1926) · p. Seite 620

124 .זיז ליטערארישע פלעטער 620 צרם נײעם ד־*ערני$ר! פארלאג ״נייעײד. פאללס--שול/■װילנע ו• לערנביכער אויף ײדיש: אין •לע ױדישן ■#דקסישילן זענןן ןוננענוםען *ןןלננדיקן לערנבלגןר אויף יידי*: א) לעבןידי׳קע קלאנגען םון *. באםםאםסקד און ם. חיםםזן. 1) אילוסשרידטן־ אלףיב־ת 2) כרעםםאםאםיע *ארן ערשםן לעדניאד 3> . . אידרםן 4> . . דרלטן . ב) דאס לעבעדיקע װארט *ון *. באםםןוטםקי און ז. דייזין םארן 4-םן און 5-םן לןרניער ג) דןןם נײע װןןרס םק *. באםםאםםקי און ם. חייםסען 1-םעד םילל-עאאם; 2*םןר ם־ל—ליריקן 3>םןד םייל-דראםן. דער לעבטער םייל-דראםן-איז נלשט ל*ננ דערשינןן. אנםהאלם גרןםןרן ארםצונן *ון די בארלםטן װעדק: ,נןשםיד• טןר אראטאםןים״, ,קלנלנ אױריאום־, ,אנטיגאנן״, .אינולגןנין און *יללם״, .ױליום *ןזארי, .האפלןט״, ,ןחליה״ און ,דער קארנער״• ״• ײדישע רעכנביכער פק ש. באססאפסקי 1) אילוםט אריםםןט. דעפנביך פ*דץ 1-טן לןדניאר לױם י. שטןקלין-1-טןר ם״יל, 1 הןםם •־ייז 90 גר• 2) רעכנבוך-ערשםער הונדןרם 1 םייל, 2 ד.ן6ט , 80 ._ 3ו , , טו־זנט 11 , 1 , , 35 , 4) , כלןרלײ *אלן!2.1. , 70 - 5) , ברובזנאלן . סו1 ״ו געאגראפיע פון נג חײםםאן, 2 טײלן 1¥ ארפעטן אויף נאבור״װיםנש. (זאןןלןןגיע און באטאניק) מון י, נ$ר$ודםקי. ײדיע—ם. חרםם^ן זאמלונגען פון פאלקלאר 1) ביים קװאל 1 באנד (שפרלכװןרטןר, װןרםלעך א■ אנד.) 2) ביים קװאל 11 , (ילדלשן ■אלקם־לידןר) 3) ײדלשן םאלקסרעםןנלשן 4) ײדישן *אלקם״םןשױת װןנן בעש״ט (79 םעשױת) 5) םעשה .דילה דױנה״, .•וריםישםללן״ 1/1. אגדױםןר אויםװאל םון *ארשידענן לײענפיכלןך םאר ױננןרן און עלםןרן קינדןר /יוו אלן 2 װאבן ארום הױבם װלדער אן *ו רערשינען דןר קינדער־זשורנאל -נרינינקע בױפןלןך״ - רל ערשטע נײט פאנאטלןך. ■רײז: 4 זל. איאר, 2 זל. אהאלפ יאר — יןדער נוטןר 45 גראשן. די ביכןר *ו באקוםען אלן אלן_ײדישן בוכהאנדלוננען. אדרןס םק טארלאני װילנע, םטעסאן גאס 24/28 נואדןרם אוסזלססן קאםאלאנן! — ױנגערםאן, אין אײך איז סארלזירן נןנאנגען — א טאלאנםיאז־קײט. רער ױננערםאן איז נעװען אונזןר הינםיקער, אזױ זװ זאגן, בעלישםהה, אונזער, אזיי*גןרו6ענןר, חשובער נאםט, דער זא נןנאגםער דיצטער. און דאך, נישט קוקנדיק אויף דער ט״נוננ 6ון אונזער זײרן םענרעלע, האם זיך ראך די פאעםע נעדרוקט אק 130 איים־ גאבן. נעמלעך: זי האם זיך נעדרוקם אין א *יאװינזלןר זײטוגנ, װןןם דריקט דך אין 130 עקזעםפליארן. יא, ןס איז א ײם־טיב הײנם. א װם־טיב אין דער ליטןרא־ רישןר םשפחה. דא נײ דעם סאלזזײם םים םיש אין 6לײש און קאםפאם ה$גן םיר זיך 6אריניקט אין אײן 6רײנמלעצע םשפחה. אט די נענזענע פולקע, װןןם ליגט 6אר אונזערע איינן, האט אונז באנ״םםעיט און רערהװבן זו — אײן אידען, זײ אײן ןקםטאז, אן אונםערשיד 6ון ריצטוננ אין נלויבן, װעלט־אנשײאונג און פארטײ-פראגראם. הײנט איז א מם־םוב און םיר םוון זײן — זזי םיר װילן *י נישם — ױם־טובריק נעשסיםם. אין םיר סוזן האיטן רעיעס און זאנן שבחים. און שבח־ם האם אונזער ריצםער-איך בעט נישם נעברױצן קײן גןנזנ6יםלןך - נעװיס, נ־שם קיקנריק — װאם ןןר שרײבט, װארום װעלגןײ םענטש איז עם רײן פון שבחיםז.. װארום װי זאנט אייםטאםעלעם: יעדןןר םעדאל האט זײן לינקע זײט. דאם גרעםטע איםנליק האט זײן פדײלעכן פונקט. די גרעםםע זרה האט א־ר ראזע 6ארגזןנינן, און דעד גרעםמער םײנעניצטם — זײנן טעלוח. און רעריבער װיל איך ־עזום נישט רערן װענן די שװאצזן זײםן 6ון אינזער, אזוי זיו זאנן, גןהויבענעם נאםפ, װײל, ערשטנם^ בין איך סתם א טזןנטש, װאם באגנונן דך םים זײער װײגיק אק, זנװײטנכ, — איז אויף דער זק אויך 6אראן פלעקן. והשלישיח, איז .יעזזם בצלל נישם קײן זױיט זױ דערםאנען לםשל, אז אינזער (חחן-הייבל, העלר 6ון באנקעט, חשיבןר גאםם א. ד. נ.) האט םען אין יא־ 1916 געםשפט פאר בינאםיע, או רער 6ראנזזױ־ זישער לאנררױ איז נישם קײן אנדערער װי אד־נזער דיצטערם א נלידשװעםטערקינד, אז זײנער א 6עטער שלאגט זיך םיטן װײב און אז אין רער װעשוןרײ איו ער נאך עד הױם נזןבליבן שילריק 2 זלאטעס טים 18 גראשן. און ראך־ םײנע ליבע £רײנט, װעין םיר הײנט װעגן זײנע חשאים נישם רעדן. צו װאם זאלן םיר ליטעראטן, ױך שםענדיק נריבלען אין רער נשםהז הײנט איז בײ אונז א ײם־טוכ (םיט נרױם פאטאם) דעד טײערער גאםט איז םיט אונז. װעםען ארט עס, זד ער שרײבט נוט, גי שלןכטז םײנןטװענן םעג ער נאר־ נישט שרײכן. װי זאנט דןר סראנזויז: קײנער א*ז נישט טתיב *ו זײן א שרײבןןר. אץ רעריבער ואג איך: (םיט נרוים 6ײער) זאל אונזעד טײערער, באלינשער טאלאנטפולןר דיצטער, דער *רינץ םץ גײסם^ רער םאיעםטעט פון נעדאנק, די שטאל׳ן פון אוגזער אזםה—זאי עי זײן א נראפאםאן, א פלאניאםאר, א בא״ גרעכעזיטע כאשע6ןניש, א שםירןןר, א לעקיש, א שםענדריק בן נ׳ן, א טםש, אבער א באנקעט םאצם ער און א סיגארעטל קרינט םןן בײ אים, אביםל טשקה נעםם םעןז טא הױב איך טאקע טײן כום אץ רוף אוים: (הױך, העצער און נאך העצער) זאל לענן אויזער דיצטער1 א6שר אז ער װעט לאננ יעבן, װעט םןןן זץ־ בײ א־ם עפעם בןןסזןרס דעריעבן. איך װיגםש אים ןר6אלג און א םך ײבילעוטם און באנקןםן און א סך אזעלצע באנייםוננם- רעדעם װי םײנע (הורא; רוישיקן אפלאריםמקנםן).